Thúc đẩy liên kết sản xuất, kết nối tiêu thụ cà phê

TMO - Cà phê là một trong những cây trồng chủ lực của tỉnh Đắk Nông, tuy nhiên phần lớn vẫn bán ở dạng thô thông qua các thương lái, nên giá trị kinh tế còn thấp. Thực tế này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với địa phương này phải nghiên cứu, tìm giải pháp nhằm hình thành, phát triển chuỗi cà phê bền vững, nâng cao giá trị ngành hàng cà phê của tỉnh.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Nông, niên vụ cà phê 2022-2023, Đắk Nông có khoảng 135.752 ha, năng suất trung bình ước đạt 2,80 tấn/ha, sản lượng khoảng 344.400 tấn, đứng thứ 3 của cả nước và Tây Nguyên về diện tích và sản lượng. Từ năm 2017 đến năm 2021 sản lượng xuất khẩu đạt bình quân hơn 100 nghìn tấn/năm, giá trị đạt khoảng 148,3 triệu USD, chiếm trên 15% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Đến hết năm 2021, toàn tỉnh có 83 cơ sở/mô hình với quy mô gần khoảng 22 nghìn ha sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, UTZ, Flo,…

Sản phẩm cà phê của Đắk Nông đã xuất khẩu đến 20 quốc gia trên thế giới. Các thị trường xuất khẩu chính gồm: Singapore, Mỹ, Đức, Nhật Bản, Úc, Tây Ban Nha, Hàn Quốc, Italia… Trong đó, Singapore là thị trường nhập khẩu cà phê lớn nhất của Đắk Nông, chiếm trên 60% giá trị xuất khẩu cà phê của tỉnh.

Cà phê là một trong những cây trồng chủ lực của tỉnh, chiếm giá trị xuất khẩu hàng năm tương đối lớn nhưng phần lớn vẫn bán ở dạng thô thông qua các thương lái nên giá trị thấp. Hiện nay, quy mô sản xuất cà phê của tỉnh vẫn chủ yếu nhỏ lẻ, diện tích trồng chưa gắn với vùng nguyên liệu, quy hoạch, nên thiếu tính bền vững. Thực tế này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu và tìm giải pháp nhằm hình thành, phát triển chuỗi cà phê bền vững, nâng cao giá trị ngành hàng cà phê của tỉnh Đắk Nông.

Tỉnh Đắk Nông khuyến khích liên kết trong sản xuất, kết nối tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị sản xuất cà phê tại tỉnh 

Thời gian qua, các cấp, ngành đã đẩy mạnh phát triển cà phê theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ. Đến nay, toàn tỉnh đã có 23 chuỗi liên kết sản xuất cà phê, với khoảng 7.600 hộ dân tham gia, vùng nguyên liệu 13.100 ha. Các chuỗi sản xuất cà phê ngày càng được mở rộng, chất lượng sản phẩm tốt hơn. Theo Sở NN&PTNT, việc hình thành các chuỗi liên kết cà phê giúp nhà nông được tiếp cận, áp dụng rộng rãi, đồng bộ các kỹ thuật canh tác tiên tiến. Trong đó, nổi bật nhất là bà con sản xuất cà phê theo các quy trình nông nghiệp tốt toàn cầu như 4C, UTZ...

Nhờ có liên kết, nhiều doanh nghiệp, HTX đã đầu tư chế biến cà phê bột, cà phê túi lọc... chất lượng cao. Điều này giúp giá trị sản phẩm cà phê của người dân ngày càng được cải thiện, nâng cao. Tuy nhiên, diện tích liên kết sản xuất, sản lượng sản phẩm chế biến theo chuỗi giá trị vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng thể ngành cà phê của tỉnh.

Để hoạt động liên kết gắn với chuỗi giá trị cà phê ngày càng phát triển, các cấp, ngành đang có nhiều giải pháp hướng về cơ sở. Tỉnh đang nỗ lực giúp các doanh nghiệp, nông dân áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, chế biến cà phê chất lượng cao. Trong đó, tỉnh tập trung phát triển các sản phẩm cà phê đặc trưng, chế biến sâu và xây dựng nhãn hiệu, quảng bá sản phẩm rộng rãi trên thị trường...

Tỉnh Đắk Nông hiện có diện tích cà phê đứng thứ 3 ở khu vực Tây Nguyên Việc phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là một ưu tiên của tỉnh Đắk Nông theo Đề án phát triển vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Đắk Nông đến năm 2030, định hướng đến năm 2035. Đến năm 2035, Đắk Nông phấn đấu xây dựng được 17 vùng cà phê ứng dụng công nghệ cao với diện tích hơn 15.000 ha. Trước những kết quả bước đầu, là sự đồng hành của người dân cùng chính quyền trong việc đưa cà phê thành sản phẩm chủ lực của địa phương hướng tới xuất khẩu ra thị trường quốc tế. 

Ngoài ra, theo kế hoạch phát triển cà phê đặc sản trên địa bàn tỉnh giai đoạn từ nay đến năm 2030. Theo đó, Đắk Nông định hướng xây dựng, phát triển khoảng 2.000 ha cà phê đặc sản, tạo tiền đề để phát triển bền vững ngành cà phê, vốn có diện tích, sản lượng đứng thứ ba cả nước. Thời gian qua, Đắk Nông đã xây dựng nhiều vùng cà phê đặc sản theo tiêu chuẩn và quy trình đánh giá của Hiệp hội cà phê đặc sản thế giới (SCA) và Viện chất lượng cà phê thế giới (CQI). Hiện tỉnh đã hình thành nhiều vùng cà phê đặc sản “điểm” tại hầu hết các huyện, thành phố. Đây được xem là hạt nhân, nền tảng để mở rộng, phát triển cà phê đặc sản trong giai đoạn tiếp theo.

Theo kế hoạch, đến năm 2025, Đắk Nông sẽ phát triển khoảng 1.000 ha cà phê đặc sản với sản phẩm cà phê nhân chọn lọc đạt chuẩn hơn 500 tấn; con số này vào năm 2030 là 2.000 ha và sản lượng tăng lên 1.500 tấn. Nông dân tham gia sản xuất cà phê đặc sản sẽ có hiệu quả kinh tế cao ít nhất 1,8 lần so với sản xuất theo lối truyền thống, thông thường và 100% sản phẩm cà phê đặc sản sẽ được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý.

Thu Trang