Thúc đẩy chế biến sâu, tạo giá trị bền vững cho nông sản

TMO - Đẩy mạnh chế biến sâu nông sản đang trở thành hướng đi chiến lược của Phú Thọ nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp. Không chỉ kéo dài chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm, giải pháp này còn góp phần ổn định thị trường, giảm rủi ro cho người sản xuất, hướng tới phát triển bền vững.

Trong những năm gần đây, tỉnh Phú Thọ xác định chế biến sâu là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho nông sản địa phương. Từ thực tế sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào tiêu thụ thô, giá trị gia tăng thấp, tỉnh đã tập trung quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, từng bước hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ.

Nhiều sản phẩm chủ lực như chè, sắn, gỗ rừng trồng, nông sản thực phẩm… được đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa mẫu mã, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Song song với đó, Phú Thọ chú trọng ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng nguyên liệu đầu vào, gắn sản xuất với tiêu chuẩn an toàn, truy xuất nguồn gốc.

Việc thúc đẩy chế biến sâu không chỉ góp phần nâng cao giá trị kinh tế cho nông sản mà còn tạo việc làm, ổn định thu nhập cho người dân khu vực nông thôn. Hiện, toàn tỉnh đã xây dựng được 641 vùng sản xuất trồng trọt tập trung với diện tích gần 82,2 nghìn ha; thực hiện cấp 732 mã vùng trồng với tổng diện tích 9,1 nghìn ha trên các cây trồng: Bưởi, cam, chuối, thanh long, chè, rau...

Trong đó có 101 mã vùng trồng xuất khẩu với diện tích 1,2 nghìn ha; nội địa 631 mã với diện tích 7,89 nghìn ha. Đồng thời, xây dựng được 219 chuỗi cung cấp thực phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn. Ngay sau khi sáp nhập tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo rà soát, đánh giá kỹ các yếu tố thổ nhưỡng, khí hậu, điều kiện sản xuất của từng vùng để xây dựng lại quy hoạch vùng trồng hợp lý, đảm bảo cơ sở khoa học và thực tiễn cho phát triển bền vững của các cây trồng chủ lực, nhất là các loại cây ăn quả đặc sản đã khẳng định được thương hiệu.

Đây được xem là bước đi quan trọng, giúp tỉnh chủ động định hướng sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng cao, tạo nền tảng lâu dài phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Cùng với quy hoạch vùng trồng, Phú Thọ đang đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ số trong sản xuất, chế biến và quản lý vùng trồng.

Việc áp dụng giống mới, kỹ thuật thâm canh bền vững, công nghệ sau thu hoạch, số hóa dữ liệu vùng trồng và truy xuất nguồn gốc được xem là “chìa khóa” để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giá trị xuất khẩu. Đến nay, toàn tỉnh có 242 cơ sở và 35 làng nghề tham gia vào hoạt động chế biến, kinh doanh nông sản. Để tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản, thời gian qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường khuyến khích các hộ nông dân liên kết, hình thành các HTX, tổ hợp tác nhằm đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật công nghệ cao, tăng năng suất, chất lượng, an toàn thực phẩm nông sản.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý truy xuất quá trình sản xuất nông sản, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu nông sản của tỉnh; xây dựng bản đồ số nhằm đánh giá được vùng sản xuất, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, từ đó hỗ trợ người sản xuất đưa sản phẩm an toàn lên sàn giao dịch thương mại điện tử, hỗ trợ công nghệ mã hóa vùng trồng theo đúng quy chuẩn quốc gia.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp chế biến nông sản trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã góp phần tạo việc làm, nâng cao giá trị nông sản, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá” và cung cấp ra thị trường nhiều sản phẩm mới, an toàn, chất lượng.

Các sản phẩm nông sản chế biến sâu của Phú Thọ ngày càng được thị trường ưa chuộng. (Ảnh minh hoạ: ML). 

Xác định chế biến nông sản là hướng đi trọng tâm nhằm khai thác hiệu quả tài nguyên nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho nông dân và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nông thôn, thời gian tới, tỉnh tập trung quy hoạch vùng nguyên liệu cho từng nhóm sản phẩm chủ lực, bảo đảm tính ổn định và quy mô đủ lớn phục vụ nhà máy chế biến;

Đồng thời khuyến khích liên kết chuỗi giữa doanh nghiệp - HTX - nông dân nhằm hài hòa lợi ích, kiểm soát tốt chất lượng và đầu ra sản phẩm. Đồng thời, ưu tiên phát triển các doanh nghiệp chế biến quy mô lớn, công nghệ hiện đại kết hợp với cơ sở sơ chế, bảo quản quy mô vừa và nhỏ để tạo sự lan tỏa đồng bộ theo chuỗi; đa dạng hóa sản phẩm, tăng tỷ trọng chế biến sâu, nhất là đối với các sản phẩm chủ lực xuất khẩu và phụ phẩm nông nghiệp. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Phú Thọ sẽ chú trọng thu hút đầu tư, mở rộng cơ sở chế biến, bảo quản gắn với vùng nguyên liệu tập trung; khuyến khích ứng dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường, hiện đại hóa trang thiết bị để giảm tổn thất sau thu hoạch, hạ giá thành, nâng cao khả năng cạnh tranh và truy xuất nguồn gốc.

Cùng với đó, tỉnh triển khai các chính sách để xây dựng thương hiệu từ đặc sản địa phương, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp tiếp cận công nghệ, kết nối thị trường, đào tạo kỹ năng kinh doanh, phát triển nguồn nhân lực; huy động đa dạng nguồn lực xã hội, tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi để thúc đẩy công nghiệp chế biến nông sản phát triển hiệu quả.

Thúc đẩy chế biến sâu đang mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp Phú Thọ trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Khi nông sản không chỉ dừng lại ở dạng thô mà được nâng tầm thông qua chế biến, giá trị gia tăng được giữ lại nhiều hơn cho địa phương, đồng thời giảm thiểu rủi ro do biến động thị trường.

Bên cạnh đó, vai trò của người nông dân và hợp tác xã trong việc tổ chức sản xuất theo chuỗi, bảo đảm chất lượng nguyên liệu là yếu tố rất quan trọng. Khi sản xuất gắn chặt với chế biến và thị trường, nông nghiệp không chỉ là trụ đỡ kinh tế mà còn trở thành lĩnh vực phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung. Với quyết tâm và định hướng đúng, Phú Thọ đang từng bước khẳng định vị thế của mình trong chuỗi giá trị nông sản, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả.

Lê Giang