Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam: Ứng dụng kỹ thuật tim phổi nhân tạo VA-ECMO trong điều trị viêm cơ tim cấp biến chứng sốc tim nặng

TMO - Trong những năm gần đây, Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam từng bước khẳng định vai trò là trung tâm y tế tuyến khu vực có năng lực chuyên môn ngày càng cao, không chỉ đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho người dân miền núi mà còn lan tỏa uy tín đến các địa phương lân cận của TP. Đà Nẵng.

Một trong những dấu ấn nổi bật về chuyên môn sâu của bệnh viện là việc ứng dụng thành công kỹ thuật tim – phổi nhân tạo VA-ECMO trong điều trị viêm cơ tim cấp biến chứng sốc tim nặng, một bệnh lý tim mạch nguy kịch có tỷ lệ tử vong rất cao, lên đến trên 80% nếu chỉ điều trị nội khoa bảo tồn.

Đầu năm 2026, bệnh viện đã triển khai thành công kỹ thuật VA-ECMO, qua đó cứu sống một bệnh nhân viêm cơ tim cấp biến chứng sốc tim nặng. Đây là ca bệnh đầu tiên được thực hiện tại bệnh viện, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong lĩnh vực hồi sức tích cực chuyên sâu tại khu vực miền núi.

Cấp cứu kịp thời bằng VA-ECMO – Bước ngoặt trong hồi sức tim mạch chuyên sâu

Ngày 06/01/2026, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc tiếp nhận bệnh nhân nam, 39 tuổi, tiền sử khỏe mạnh, nhập viện trong tình trạng nguy kịch: lơ mơ, tím tái, vã mồ hôi, đau ngực, ho khạc đờm bọt hồng, khó thở dữ dội, vật vã, mạch nhanh 120 lần/phút, huyết áp 50/30 mmHg, tay chân lạnh, phổi có ran ẩm hai bên.

Ekip ECMO đang thực hiện đặt cannula cho bệnh nhân.

Các kết quả cận lâm sàng cho thấy tình trạng suy tim và rối loạn chuyển hóa đặc biệt nghiêm trọng. Điện tâm đồ ghi nhận nhịp nhanh xoang, ST chênh xuống lan tỏa. Siêu âm tim tại giường (POCUS) cho thấy phân suất tống máu thất trái (LVEF) giảm nặng, chỉ còn 30%, giảm động toàn bộ các thành cơ tim, buồng tim giãn nhẹ. Xét nghiệm sinh hóa ghi nhận Troponin T/I và pro-BNP tăng rất cao, toan chuyển hóa nặng với pH = 6,9 và Lactate > 30 mmol/L.

Bệnh nhân được chẩn đoán viêm cơ tim cấp biến chứng sốc tim nặng và nhanh chóng rơi vào tình trạng sốc tim kháng trị. Mặc dù đã được hỗ trợ thông khí nhân tạo xâm lấn và duy trì đồng thời 3 loại thuốc vận mạch, tăng co bóp cơ tim liều cao gồm Adrenaline, Noradrenaline và Dobutamine, tình trạng tưới máu mô vẫn không cải thiện, thiểu niệu và toan chuyển hóa tiếp tục tiến triển.

Bệnh nhân được chạy hệ thống ECMO. 

Trước diễn biến nguy kịch, bệnh viện tổ chức hội chẩn khẩn cấp và quyết định thiết lập hệ thống VA-ECMO (Veno-Arterial ECMO) để hỗ trợ tuần hoàn hệ thống, tạo điều kiện cho cơ tim được “nghỉ ngơi”, kết hợp lọc máu liên tục (CRRT). Hệ thống được triển khai bằng kỹ thuật Seldinger, đặt cannula tĩnh mạch đùi để lấy máu và cannula động mạch đùi để trả máu dưới hướng dẫn của siêu âm. Lưu lượng ban đầu được duy trì từ 3,0 – 4,0 lít/phút nhằm đảm bảo chỉ số tim và áp lực tưới máu trung bình. Quản lý đông máu bằng Heparin không phân đoạn, duy trì ACT trong khoảng 160 – 180 giây, kết hợp chiến lược “thông khí bảo vệ phổi” với thể tích khí lưu thông thấp.

Sau 24 – 48 giờ, tình trạng toan chuyển hóa dần được kiểm soát, Lactate máu giảm về mức bình thường, liều thuốc vận mạch bắt đầu giảm. Sau 96 giờ (4 ngày), siêu âm tim kiểm tra cho thấy LVEF phục hồi đáng kể, trên 40%. Ekip tiến hành cai ECMO thành công, rút cannula mạch máu và cầm máu bằng dụng cụ khâu mạch chuyên dụng. Bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, chức năng thận phục hồi, không để lại di chứng thần kinh, ngưng toàn bộ vận mạch và rút nội khí quản sau 24 giờ. Dự kiến bệnh nhân sẽ được ra viện trong vài ngày tới.

Bệnh nhân ổn định sau 04 ngày điều trị ECMO.

Khẳng định năng lực chuyên môn và chiến lược đưa kỹ thuật cao về phục vụ miền núi

Theo ThS.BSCKII Lê Minh Dũng, Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Phó Giám đốc bệnh viện, viêm cơ tim cấp biến chứng sốc tim là một trong những bệnh lý có tỷ lệ tử vong rất cao. Thành công của ca bệnh này là sự kết hợp của nhiều yếu tố, trong đó quyết định đặt ECMO sớm khi bệnh nhân chưa xuất hiện tổn thương đa cơ quan không hồi phục đóng vai trò then chốt.

VA-ECMO giúp cân bằng cung – cầu oxy, giảm tải hoàn toàn cho thất trái, tạo điều kiện để cơ tim viêm có thời gian hồi phục cấu trúc và chức năng mà không bị quá tải bởi các thuốc tăng co bóp liều cao – vốn làm gia tăng tiêu thụ oxy cơ tim. Đồng thời, sự phối hợp đa chuyên khoa giữa hồi sức cấp cứu, ngoại mạch máu, can thiệp tim mạch và chăm sóc hậu phẫu là yếu tố quyết định thành công.

Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam từng bước khẳng định vai trò là trung tâm y tế tuyến khu vực có năng lực chuyên môn ngày càng cao. 

Thầy thuốc Ưu tú - BSCKII Nguyễn Thống Nhất, Giám đốc bệnh viện cho biết, Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam là bệnh viện hạng I, có nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân miền núi và trung du phía Bắc tỉnh Quảng Nam (cũ), nay thuộc TP. Đà Nẵng. Mục tiêu lớn nhất của bệnh viện là đưa các kỹ thuật chuyên sâu, hiện đại nhất về tận cơ sở, giúp người dân, đặc biệt là đồng bào vùng sâu, vùng xa, được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao mà không phải chuyển tuyến xa xôi, tốn kém và đánh mất “thời gian vàng” trong cấp cứu.

Thành công của ca VA-ECMO đầu tiên tại bệnh viện là minh chứng rõ nét cho sự phát triển vượt bậc về kỹ thuật hồi sức chuyên sâu tại tuyến cơ sở. Đây cũng là tiền đề để triển khai rộng rãi kỹ thuật này trong điều trị sốc tim do nhồi máu cơ tim cấp, viêm cơ tim hoặc các bệnh lý tim mạch nặng khác tại địa phương. Bệnh viện xác định ECMO là kỹ thuật “mũi nhọn” trong hồi sức tích cực và sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực, đầu tư trang thiết bị, đẩy mạnh đào tạo chuyên sâu nhằm xây dựng đơn vị trở thành địa chỉ tin cậy, là “thành trì” vững chắc bảo vệ sức khỏe nhân dân khu vực miền núi của TP. Đà Nẵng./. 

Tân Phan – Thanh Hiền