Minh bạch nguồn gốc giúp nông sản vươn xa trên thị trường

TMO - Với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững, Lai Châu tập trung thực hiện minh bạch nguồn gốc nông sản để nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh. Giải pháp này không chỉ giúp nông sản địa phương vươn xa trên thị trường mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một vùng đất giàu tiềm năng, gắn sản phẩm với uy tín và chất lượng.

Hiện nay, để quản lý chặt chẽ nguồn gốc nông sản, thực phẩm trên thị trường và minh bạch thông tin sản phẩm tới người tiêu dùng, ngành Nông nghiệp tỉnh Lai Châu đẩy mạnh hỗ trợ các hợp tác xã, doanh nghiệp về phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản. Nhờ đó, sản phẩm tiêu thụ ổn định và nhiều mặt hàng được người tiêu dùng ưa chuộng. Theo chia sẻ của người dân trên địa bàn phường Đoàn Kết cũng là một trong số những hộ có diện tích chè được cấp mã số vùng trồng từ năm 2023 cho biết, từ khi được cấp mã số vùng trồng, sản phẩm được công ty bao tiêu, giá ổn định hơn, gia đình yên tâm đầu tư chăm sóc.

Để được cấp mã số, vùng sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt từ quy trình canh tác, diện tích tối thiểu, ghi chép nhật ký sản xuất đến sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Hiện, gia đình anh 25ha chè shan tuyết được cấp mã số vùng trồng, trừ chi phí mỗi năm thu về hơn 200 triệu đồng.

Ngoài ra, một số đơn vị, doanh nghiệp canh tác nông sản trên địa bàn tỉnh Lai Châu cũng được cấp mã số vùng trồng góp phần minh bạch hoá nguồn gốc sản phẩm. Nhờ đó các sản phẩm nông sản có chất lượng cao và  thị trường tiêu thụ ổn định. Tính đến nay, tỉnh Lai Châu đã cấp 36 mã số vùng trồng (trong đó có 30 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu và 6 mã số vùng trồng phục vụ nội tiêu) với tổng diện tích trên 3.284ha.

Bên cạnh đó, địa phương duy trì 21/36 mã vùng trồng với tổng diện tích 2.242,02ha, trong đó 13 mã số vùng trồng chuối (2.098,5ha), 3 mã số vùng trồng chanh leo (56,6ha), 4 mã số vùng trồng chè (61,88ha), 1 mã số vùng trồng rau (25,04ha). Ngoài ra, cấp 20 mã số cơ sở đóng gói, hiện đang duy trì 10 mã số cơ sở đóng gói chuối xuất khẩu. Việc duy trì và mở rộng các mã số vùng trồng không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu còn góp phần nâng cao ý thức sản xuất an toàn đối với nông hộ.

Các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh ngày càng chú trọng đầu tư hạ tầng, áp dụng công nghệ cao nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, hiện đại và hội nhập sâu rộng. Từ đó, nâng cao thu nhập cho nông dân và khẳng định vị thế nông sản Lai Châu trên thị trường trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, việc cấp và duy trì mã số vùng trồng cũng gặp không ít khó khăn.

Cụ thể là do Lai Châu là tỉnh miền núi có địa hình hiểm trở, ảnh hưởng đến kiểm tra thực địa, thiết lập, quản lý, giám sát vùng trồng; diện tích sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, chưa hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn, gắn với thị trường. Sản phẩm nông sản xuất khẩu ít, chủ yếu là xuất thô qua các đầu mối trung gian, do vậy việc thực hiện các yêu cầu về quản lý, truy xuất nguồn gốc sản phẩm chưa được doanh nghiệp và người dân quan tâm.

Một số doanh nghiệp và người sản xuất thực hiện liên kết thiếu chặt chẽ, chăm sóc chưa đúng quy trình kỹ thuật, chưa chú ý đến kiểm soát sinh vật hại, việc ghi chép chưa đầy đủ và thường xuyên; công tác duy trì các điều kiện vùng trồng sau khi cấp mã số còn hạn chế.

Sản xuất rau an toàn, tập trung và minh bạch hoá nguồn gốc góp phần đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng. (Ảnh minh hoạ: TN). 

Sở Nông nghiệp và Môi trường Lai Châu  khẳng định, cấp mã số vùng trồng là nhiệm vụ trọng tâm trong tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh. Đây không chỉ là yêu cầu bắt buộc để xuất khẩu còn là cơ hội để nâng cao giá trị, xây dựng thương hiệu, góp phần đưa nông nghiệp Lai Châu phát triển bền vững.

Vì vậy, thời gian tới, sở sẽ tiến hành rà soát, xác định cụ thể diện tích các vùng sản xuất tập trung. Đổi mới tư duy từ sản xuất đơn lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị, sản xuất đảm bảo an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến chủ trương, định hướng về việc cấp và quản lý mã số vùng trồng đến mọi tầng lớp nhân dân trên các phương tiện thông tin đại chúng; hướng dẫn người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã nâng cao ý thức, trách nhiệm sử dụng và giữ vững mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, góp phần đảm bảo sản xuất, xuất khẩu nông sản ổn định và bền vững.

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và cung cấp thông tin về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và truy xuất được thuận tiện. Giờ đây, trên những nương chè, đồi chuối, vườn chanh leo… nông dân Lai Châu đang dần quen với cách làm mới - sản xuất hàng hóa gắn với thị trường, minh bạch và chuyên nghiệp hơn..

Trước đó, tại Quyết định số 100/QĐ-TTg ngày 19/1/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa là bước đột phá quan trọng trong việc tạo tiền đề cho một hệ sinh thái về truy xuất nguồn gốc mà điểm nhấn quan trọng đó chính là xây dựng Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa Quốc gia.

Với việc triển khai số hóa ngành nông nghiệp ngày càng phổ biến, coi đây là một trong những mục tiêu trọng tâm của ngành, việc ứng dụng công nghệ để truy xuất nguồn gốc nông sản đang được triển khai tích cực. Đây cũng là cơ sở để tỉnh Lai Châu nói riêng và các địa phương khác trên cả nước nói chung kêu gọi doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, gắn sản xuất với chuỗi giá trị, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững. Minh bạch hóa nguồn gốc chính là tiền đề quan trọng giúp nông sản Lai Châu nâng tầm, đáp ứng xu thế tiêu dùng hiện đại và gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước.

Thuý Loan