Chương trình OCOP tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn tại Lâm Đồng

TMO - Việc triển khai chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã mang lại nguồn lợi về kinh tế ổn định cho người dân nông thôn. Đồng thời, góp phần chuyển dịch nền sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, trở thành nguồn nội lực quan trọng trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh.   

Tỉnh Lâm Đồng sở hữu nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, phù hợp với chương trình OCOP, như: Cà phê Arabica Cầu Đất; trà B’Lao; sầu riêng Đạ Huoai; dâu tây Đà Lạt; hồng treo gió Đà Lạt; tơ lụa Bảo Lộc… Các sản phẩm này không chỉ có chất lượng cao mà còn mang đậm bản sắc văn hóa địa phương. Bên cạnh đó, địa phương còn có thế mạnh về nông sản chế biến và dược liệu như đông trùng hạ thảo; sản phẩm nổi bật với chất lượng cao được chế biến thành nhiều dạng như trà, cao, viên nang...

Những năm qua, khai thác lợi thế từ các vùng nguyên liệu sẵn có, các HTX cùng người dân trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh đầu tư sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn công nhận sản phẩm OCOP, tạo ra cơ hội để thuận lợi tiêu thụ các sản phẩm nông sản đặc trưng. Toàn tỉnh hiện có 919 HTX, 875 tổ hợp tác, 1.461 trang trại nông nghiệp. Trong đó, các HTX, tổ hợp tác, trang trại nông nghiệp đã xây dựng được 913 sản phẩm OCOP gồm 821 sản phẩm 3 sao, 85 sản phẩm 4 sao, 7 sản phẩm 5 sao. 

Từ những vùng nguyên liệu sản xuất an toàn nhiều sản phẩm OCOP được tạo ra, khẳng định thương hiệu. 

HTX Nông nghiệp Công Bằng Thuận An (xã Thuận An) được thành lập từ năm 2012. HTX có 120 thành viên, liên kết trồng, chăm sóc trên 400ha cà phê đạt các tiêu chuẩn RA, hữu cơ quốc tế FLO-Fair Trade. HTX đã giúp nông dân trong khu vực phát triển mô hình sản xuất cà phê chất lượng cao, bền vững, hiệu quả. Sản phẩm cà phê bột của HTX đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao và tiêu thụ rộng rãi tại thị trường trong, ngoài nước. 

Từ cây trồng chủ lực, nhiều doanh nghiệp, HTX tại tỉnh đã xây dựng phát triển, chế biến hàng chục sản phẩm OCOP từ thanh long. Đại diện HTX thanh long Hàm Minh 30 (xã Hàm Thuận Nam) bày tỏ vui mừng khi 2 sản phẩm gồm thanh long ruột đỏ và ruột trắng của HTX được trao giấy chứng nhận đạt OCOP 4 sao năm 2024. 

Việc sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao giúp HTX khẳng định chất lượng, mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển bền vững cây thanh long. Đến nay, HTX thanh long Hàm Minh 30 đã phát triển 42 thành viên với tổng diện tích 100 ha, sản lượng 2.500 tấn/năm. Trong đó, 30 ha thanh long Global GAP đang được xuất khẩu sang thị trường châu Âu với giá ổn định. Đối với diện tích thanh long còn lại, sản lượng chủ yếu xuất sang thị trường Trung Quốc. Nhờ đó, các thành viên HTX có nguồn thu nhập ổn định, nâng cao đời sống, góp phần phát triển kinh tế vùng. 

Ngoài sản phẩm đã được công nhận sao OCOP, các địa phương đã xây dựng được vùng nguyên liệu quy mô lớn với khoảng 144.736 ha đạt các tiêu chuẩn nông nghiệp như: VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, UTZ, 4C. Tỉnh cũng đã thiết lập 960 mã vùng trồng với 39.363 ha và 338 cơ sở đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu sang Mỹ, EU, Nhật Bản…

Sản phẩm OCOP trở thành đại sứ thương hiệu, quảng bá nông sản của các địa phương. 

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, Chương trình OCOP tiếp tục khẳng định là giải pháp quan trọng để thực hiện nhóm tiêu chí nâng cao thu nhập, tạo việc làm, phát triển kinh tế địa phương. Đồng thời, tạo diện mạo mới cho khu vực nông thôn, góp phần triển khai thành công Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 – 2025.

Chương trình OCOP tại tỉnh thời gian qua phát huy hiệu quả tích cực trong thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống người dân. Các sản phẩm OCOP góp phần gia tăng giá trị nông sản địa phương. Chương trình đã giúp hình thành các chuỗi giá trị liên kết giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất, từng bước định hình nền kinh tế nông thôn theo hướng bền vững. 

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau 7 năm thực hiện Chương trình OCOP, tư duy sản xuất của người dân đã chuyển đổi rõ rệt. Từ việc dựa vào kinh nghiệm truyền thống, bà con giờ đây quan tâm đến chất lượng, mẫu mã, an toàn thực phẩm và quảng bá thương hiệu. Từ mô hình nhỏ lẻ, manh mún, người dân đã hình thành chuỗi liên kết cộng đồng, phối hợp giữa nhóm hộ, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa ra đời từ OCOP, dẫn dắt thị trường và khẳng định vị thế, tạo nền tảng bền vững cho kinh tế nông thôn. 

Tính đến nay, cả nước đã có hơn 16.000 sản phẩm OCOP được công nhận, với khoảng 9.000 chủ thể tham gia, trong đó có hơn 3.000 hợp tác xã. Chương trình OCOP đã tạo ra sức lan tỏa lớn, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát huy tri thức bản địa. Theo định hướng, OCOP sẽ được phát triển thành thương hiệu quốc gia, có hệ thống bảo hộ sở hữu trí tuệ, chính sách hỗ trợ quảng bá và mở rộng thị trường.../.

Bích Thùy