Thúc đẩy phát triển chăn nuôi tập trung tại Gia Lai

TMO - Tỉnh Gia Lai đang từng bước hình thành các mô hình chăn nuôi tập trung, quy mô lớn, áp dụng công nghệ tiên tiến, đáp ứng yêu cầu sản xuất hàng hóa, đồng thời hạn chế rủi ro từ dịch bệnh và biến động thị trường.

Thực hiện định hướng tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững, tỉnh Gia Lai đang tập trung thúc đẩy phát triển chăn nuôi theo mô hình tập trung, quy mô lớn. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm khắc phục tình trạng chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán, hiệu quả thấp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ về dịch bệnh, ô nhiễm môi trường.

Theo đó, địa phương chú trọng quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung phù hợp với điều kiện tự nhiên, quỹ đất và hạ tầng, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư phát triển chăn nuôi công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao. Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường), hiện nay, toàn tỉnh có 790 trang trại chăn nuôi với đầy đủ các loại hình quy mô lớn, vừa và nhỏ. Trong số này, ngày càng nhiều trang trại đầu tư bài bản, áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, công nghệ cao.

Bên cạnh đó, toàn tỉnh đã có 65 cơ sở chăn nuôi được chứng nhận VietGAP, GlobalGAP hoặc an toàn dịch bệnh; 86 cơ sở đạt chứng nhận an toàn thực phẩm và 5 chuỗi liên kết sản xuất chăn nuôi với khoảng 200 trang trại, có sự tham gia của các doanh nghiệp (DN) lớn. Song hành với hệ thống trang trại là dòng vốn đầu tư vào các dự án chăn nuôi tập trung, quy mô lớn trong tỉnh cũng nhiều hơn. Đến cuối tháng 12-2025, trong tỉnh có 247 dự án đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi với tổng quy mô gần 4,9 triệu con heo, hơn 161 nghìn con bò và gần 2,9 triệu con gia cầm.

Trong đó, 72 dự án đã đi vào hoạt động, góp phần hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường - cho biết: Ngành xác định rõ phát triển chăn nuôi trong giai đoạn mới phải gắn với quản lý dịch bệnh, bảo vệ môi trường và hiệu quả kinh tế. Tỉnh không khuyến khích phát triển chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán.

Thay vào đó là định hướng phát triển chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao, gắn với giết mổ, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi liên kết. Đây là con đường để ngành chăn nuôi phát triển bền vững. Thực tiễn cho thấy, dịch tả lợn châu Phi chính là yếu tố buộc phải thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch mô hình chăn nuôi.

Đợt dịch vừa qua xảy ra tại 34 tỉnh, thành trong cả nước. Riêng tại Gia Lai, dịch bệnh xuất hiện tại 65 hộ thuộc 49 thôn, làng của 26 xã, phường với 1.607 con heo buộc phải tiêu hủy, tổng khối lượng hơn 100 tấn; trong khi đó, cả nước đã tiêu hủy trên 1,26 triệu con lợn. Qua theo dõi, giám sát cho thấy các ổ dịch đều phát sinh từ các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, chuồng trại tạm bợ, điều kiện vệ sinh kém, chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn sinh học, khó kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi.

Gia Lai đẩy mạnh chăn nuôi trang trại tập trung ứng dụng công nghệ cao. (Ảnh: CN). 

Ngược lại, các trang trại chăn nuôi tập trung, chăn nuôi khép kín, áp dụng quy trình an toàn sinh học nghiêm ngặt và nằm trong chuỗi liên kết không phát sinh dịch. Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y, đây là bài học lớn đối với ngành chăn nuôi. Thực tế dịch tả heo châu Phi cho thấy chăn nuôi nhỏ lẻ tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Việc chuyển dịch sang chăn nuôi trang trại, an toàn dịch bệnh không chỉ là định hướng phát triển, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu muốn tồn tại và phát triển lâu dài. Trang trại đầu tư xây dựng trên quỹ đất rộng 15 ha, hiện có 2.600 con lợn nái, mỗi tháng cung cấp khoảng 6.000 con heo giống;

Đồng thời quản lý, liên kết 6 trang trại chăn nuôi lợn thịt tại Gia Lai và Đắk Lắk, với sản lượng khoảng 50.000 con lợn thịt mỗi năm. Năm 2025, doanh thu đạt hơn 30 tỷ đồng, lãi hơn 10 tỷ đồng. Năm 2026, ngành Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục xác định 3 vật nuôi chủ lực của tỉnh là bò, heo và gia cầm; đồng thời tập trung phát triển 7 vùng chăn nuôi tập trung tại các khu vực trọng điểm.

Mục tiêu đặt ra là nâng tổng đàn bò lên trên 829,5 nghìn con, đàn heo 2,18 triệu con, đàn gia cầm gần 19,75 triệu con; đồng thời khuyến khích phát triển các vật nuôi có hiệu quả kinh tế cao như dê, ong, yến.

Cùng với phát triển sản xuất, tỉnh sẽ tăng cường giám sát, cảnh báo dịch bệnh; kiểm soát tái đàn; tổ chức tiêm phòng vắc xin đạt tỷ lệ theo quy định; đẩy mạnh kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, an toàn thực phẩm và kiểm tra chất cấm trong chăn nuôi. Đặc biệt, tỉnh tiếp tục đồng hành cùng DN, đôn đốc các dự án chăn nuôi sớm đi vào hoạt động, khuyến khích đầu tư nhà máy giết mổ, chế biến tập trung gắn với vùng nguyên liệu.

Thúc đẩy phát triển chăn nuôi tập trung là hướng đi đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững và thích ứng với biến động thị trường hiện nay. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tăng khả năng kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, việc tăng cường quản lý nhà nước, giám sát chặt chẽ hoạt động chăn nuôi tại các khu, vùng tập trung là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế rủi ro phát sinh. Đồng thời, cần có giải pháp hỗ trợ phù hợp để người chăn nuôi nhỏ lẻ từng bước chuyển đổi mô hình, tham gia vào các chuỗi liên kết sản xuất, tránh bị bỏ lại phía sau. Đây sẽ là động lực quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế – xã hội bền vững trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Quỳnh Hương