Cà Mau quy hoạch vùng sản xuất sản phẩm nông nghiệp chủ lực

TMO - Theo Chương trình phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực giai đoạn 2026-2030, tỉnh Cà Mau xác định tập trung nguồn lực để phát triển 4 sản phẩm trọng điểm bao gồm: tôm, cua, lúa gạo và muối.

Khai thác hiệu quả những lợi thế về điều kiện tự nhiên, truyền thống canh tác lâu đời, giai đoạn tới tỉnh Cà Mau phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực; nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh; hình thành chuỗi giá trị nông sản chủ lực quy mô từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ; mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nông nghiệp bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.

Đối với sản phẩm tôm phấn đấu năm 2030, sản lượng thủy sản đạt trên 1,66 triệu tấn, trong đó sản lượng tôm: 750.000 tấn 80% diện tích nuôi tôm áp dụng quy trình kỹ thuật an toàn sinh học; 20 - 30% diện tích đạt tiêu chuẩn VietGAP, ASC hoặc sinh thái. Hình thành tối thiểu 05 vùng nuôi tôm tập trung ứng dụng công nghệ cao, có hệ thống xử lý nước thải tập trung Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng tôm tăng bình quân 9%/năm (Kim ngạch xuất khẩu tôm đến 2030 dự kiến trên 3,5 tỷ USD).

Cà Mau nâng diện tích nuôi cua tăng từ 15 - 20% so với năm 2025, trong đó 70% diện tích nuôi cua sinh thái kết hợp; 30% diện tích nuôi cua thâm canh. 70% sản lượng cua được thu mua qua chuỗi liên kết doanh nghiệp - hợp tác xã - hộ nuôi. Hình thành tối thiểu 03 vùng nuôi cua đạt chuẩn OCOP hoặc VietGAP gắn với truy xuất nguồn gốc. Xây dựng ít nhất 2 doanh nghiệp dẫn dắt chuỗi “Cua Cà Mau” xuất khẩu - 100% lô cua xuất khẩu thực hiện truy xuất nguồn gốc.

Cà Mau triển khai thực hiện sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp đạt 55.000 ha trong giai đoạn 2026-2030. 

Địa phương này giữ ổn định diện tích canh tác lúa 189.374 ha, diện tích gieo trồng 314.982 ha. Phấn đấu đạt sản lượng 1.890.000 tấn, trong đó 70% (tương đương 1.400.000 tấn lúa, 820.000 tấn gạo) phục vụ tiêu thụ ngoài tỉnh và xuất khẩu. Triển khai thực hiện sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp thuộc Đề án 01 triệu héc ta đạt 55.000 ha. Liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm lúa gạo tại vùng canh tác lúa chất lượng cao đạt 20 - 30% diện tích. Đối với sản phẩm muối duy trì 1.670 ha diện tích sản xuất muối đến năm 2030, sản lượng đạt từ 70 - 80.000 tấn/năm; trong đó, diện tích sản xuất muối trải bạt 300 ha (chiếm 18% trên tổng diện tích sản xuất muối).

Để đạt được các mục tiêu trên, tỉnh triển khai rà soát quy hoạch và tổ chức các vùng sản xuất. Trong đó, rà soát, xác định vùng nuôi trồng, sản xuất trọng điểm đối với các sản phẩm chủ lực gắn với quy hoạch phát triển hạ tầng các khu công nghiệp, khu chế xuất phục vụ chế biến tập trung và bảo quản sau thu hoạch. Triển khai xây dựng vùng nguyên liệu sản xuất hàng hóa, năng suất, chất lượng tập trung trên các sản phẩm nông nghiệp chủ lực gắn với liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm;

Quy hoạch và phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững, xây dựng chuỗi giá trị chế biến thủy sản sạch; rà soát đề xuất điều chỉnh các nội dung về định hướng không gian quy hoạch phát triển nuôi trồng và khai thác thủy hải sản ở những vùng ven biển có tiềm năng lợi thế gắn với hệ thống cảng biển, logistics, trung tâm đầu mối thủy sản. Quy hoạch, phát triển vùng nuôi t ôm công nghệ cao tập trung 10.000 ha. Phát triển vùng nuôi cua thâm canh năng suất cao kiểm soát chặt môi trường nước, giống, thức ăn, dịch bệnh theo quy trình chuẩn đảm bảo ghi chép đầy đủ, truy xuất được nguồn gốc đáp ứng yêu cầu các tiêu chuẩn chứng nhận;

Quy hoạch, phân vùng sản xuất lúa phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, giữ ổn định diện tích sản xuất chuyên lúa. Phân vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất chất lượng cao khoảng 75.000 ha, trong đó khu vực Nam Cà Mau 25.000 ha và khu vực Bắc Cà Mau 50.000 ha. Bố trí ổn định diện tích sản xuất lúa tôm 80.000 ha3 phấn đấu mở rộng thêm diện tích lúa tôm khoảng 1.000 - 1.500 ha4. Xây dựng vùng nguyên liệu lúa sinh thái, hữu cơ khoảng 10.000 ha, tập trung tại các vùng trọng điểm lúa tôm của tỉnh. Đồng thời giữ ổn định diện tích sản xuất muối trên địa bàn các xã Long Điền, Đông Hải, Gành Hào, Vĩnh Hậu, Tân Thuận, Định Thành tạo điều kiện sản xuất muối chất lượng cao.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ nâng cao giá trị sản xuất là nhiệm vụ quan trọng được tỉnh triển khai. 

Ứng dụng khoa học công nghệ là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị sản xuất. Theo đó, Cà Mau tiếp tục xây dựng các mô hình sản xuất áp dụng rộng rãi các công nghệ canh tác nông nghiệp thông minh như: nuôi tôm tuần hoàn (RAS); cảm biến IoT; máy bay không người lái (drone); hệ thống giám sát tự động; quản lý số hóa dữ liệu vùng sản xuất; bản đồ số hóa nông nghiệp; công nghệ sinh học; công nghệ chọn tạo giống cây trồng vật nuôi tính chống chịu cao thích ứng biến đổi khí hậu tốt; công nghệ cao trong nuôi biển.

Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến trong bảo quản sau thu hoạch, chế biến sâu. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mở rộng, nâng cấp nhà máy chế biến tôm đạt chuẩn EU, Mỹ, Nhật áp dụng quy trình cấp đông nhanh, sấy thăng hoa; đầu tư dây chuyền chế biến sâu, tăng tỷ lệ sản phẩm giá trị gia tăng cao (tôm tẩm, tôm hấp, tôm chín, sản phẩm phối trộn, đồ hộp, thức phẩm chức năng, dược liệu,…), đảm bảo dây chuyền đóng gói, bao bì, truy xuất nguồn gốc (blockchain, mã QR) để minh bạch thông tin sản phẩm.

Đối với nhiệm vụ quảng bá, xúc tiến tiêu thụ sản phẩm: Tổ chức các sự kiện (như: hội chợ, triển lãm, Festival, Hội nghị kết nối cung cầu…) nhằm tạo không gian trưng bày, quảng bá sản phẩm cho các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể OCOP giới thiệu sản phẩm nông nghiệp chủ lực và thực hiện các hoạt động kết nối cung - cầu, phát triển thị trường cho sản phẩm chủ lực của địa phương.

Định vị thương hiệu và xác định thị trường mục tiêu: Tập trung xây dựng thương hiệu quốc gia và thương hiệu địa phương cho các sản phẩm chủ lực, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý. Phát huy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý muối ăn và Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Nghề làm muối ở Bạc Liêu”. Phân khúc thị trường mục tiêu (thị trường nội địa cao cấp, thị trường xuất khẩu sang EU, Mỹ, v.v.) để xây dựng thông điệp truyền thông phù hợp. Đầu tư thiết kế bao bì và nhãn mác chuyên nghiệp.

Tiếp tục thực hiện thiết lập, quản lý mã số vùng nuôi, vùng trồng và cơ sở đóng gói nông sản tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026 - 2030, thực hiện tốt truy xuất nguồn gốc nông sản. Hỗ trợ thiết kế, in nhãn hiệu sản phẩm, đăng ký cấp mã số, mã vạch cho sản phẩm nông nghiệp chủ lực của địa phương. Thiết lập hệ thống quản lý chất lượng trong chế biến thực phẩm sạch, an toàn, đạt tiêu chuẩn chất lượng.../.

Đức Dũng