Sơn La: Nâng tầm sản phẩm OCOP đặc trưng

TMO - Phát triển sản phẩm OCOP gắn với lợi thế bản địa, xã Gia Phù (tỉnh Sơn La) đang khẳng định hướng đi đúng trong nâng cao giá trị nông sản. Những nỗ lực này không chỉ thúc đẩy kinh tế địa phương mà còn tạo thêm việc làm, cải thiện đời sống người dân trong khu vực.

Với nguồn nguyên liệu nông sản phong phú, người dân nơi đây đã chú trọng áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, cải tiến quy trình chế biến nhằm tạo ra những sản phẩm có chất lượng ổn định, đáp ứng thị hiếu thị trường. Nhiều sản phẩm OCOP của Gia Phù không chỉ dừng lại ở việc tiêu thụ trong tỉnh mà còn được phân phối rộng rãi ra ngoài địa phương, mở ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững.

Bên cạnh đó, chính quyền xã phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp, hợp tác xã trong việc xây dựng thương hiệu, bao bì, nhãn mác và quảng bá sản phẩm, giúp gia tăng giá trị và nâng cao tính cạnh tranh. Việc chú trọng phát triển sản phẩm OCOP đặc trưng không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân, mà còn góp phần bảo tồn giá trị văn hóa, gìn giữ nét đặc sắc vùng miền.

Đây được xem là hướng đi chiến lược để Gia Phù phát triển kinh tế nông thôn, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng trong bức tranh OCOP của tỉnh Sơn La. Về việc phát triển các sản phẩm OCOP trên địa bàn xã, lãnh đạo UBND xã Gia Phù, thông tin: Xã đã chỉ đạo Phòng Kinh tế phối hợp với các ban quản lý bản rà soát các sản phẩm thế mạnh, đặc trưng của từng địa bàn.

Trong đó tập trung vào tính quy mô, tính thời vụ của các sản phẩm. Trên cơ sở đó, đánh giá các sản phẩm có khả năng phát triển thành sản phẩm OCOP để triển khai hỗ trợ các hộ, tổ hợp tác và HTX nâng cao chất lượng sản phẩm. Cùng với đó, xã phối hợp với các sở, ngành tổ chức đào tạo, tập huấn, hướng dẫn HTX và các chủ thể đăng ký nhãn hiệu, bao bì, mã số, mã vạch; hỗ trợ chi phí tư vấn lập hồ sơ đánh giá, phân hạng và cấp chứng nhận VietGAP.

Đồng thời, khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, bảo quản, chế biến; tăng cường quản lý chất lượng và tổ chức đánh giá hằng năm các sản phẩm OCOP đã được công nhận. Đến nay, xã Gia Phù đã xây dựng được 4 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, gồm: Tỏi đen, tỏi khô, rượu men lá Mường Tấc và Điểm du lịch Khu di tích lịch sử kháng chiến chống Pháp khu rừng bản Nhọt, xã Gia Phù.

Trong đó, sản phẩm rượu men lá Mường Tấc được ủ từ loại men lá đặc biệt, kết hợp từ 15 loại thảo dược thiên nhiên, nhiều loại lá nằm trong danh mục những vị thuốc quý để chữa bệnh của đồng bào Thái.

Trải qua quy trình chế biến, chưng cất khá phức tạp, mới cho ra được mẻ rượu đạt chất lượng, ngoài ra rượu còn được khử độc tố trước khi đưa ra thị trường, nên nhận được sự đánh giá cao về chất lượng của các đối tác và khách hàng. Năm 2023, sản phẩm này được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao.

Người dân thu hoạch tỏi. (Ảnh: KS).

Theo chia sẻ của đại diện HTX có sản phẩm rượu men lá và tỏi đen đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao cho biết, HTX tuân thủ nghiêm quy trình kiểm soát chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, đồng thời cải tiến dây chuyền sản xuất, nên sản phẩm luôn đảm bảo. 9 tháng qua, HTX sản xuất 5.000 lít rượu men lá; 200 kg tỏi đen; hơn 1 tấn tỏi cô đơn khô và 500 kg miến tỏi đen, tiêu thụ chủ yếu tại Sơn La, Hà Nội, Phú Thọ... Doanh thu trên 800 triệu đồng.  HTX đang liên kết với các hộ trong và ngoài xã, mở rộng vùng trồng tỏi lên 50 ha để phục vụ chế biến.

Bên cạnh đó tại điểm du lịch Khu di tích lịch sử kháng chiến chống Pháp khu rừng bản Nhọt, xã Gia Phù trên được công nhận sản phẩm OCOP năm 2024. Mới đây, xã Gia Phù đã tổ chức khánh thành công trình thuyết minh du lịch số, lắp đặt 2 điểm quét mã QR ngay tại cổng vào Khu di tích và tại khu vực đền thờ Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Các mã QR được tích hợp hình ảnh và âm thanh giới thiệu về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp Đại tướng Võ Nguyên Giáp; vị trí và quy mô, kiến trúc xây dựng, lịch sử hình thành và giá trị lịch sử văn hóa của Khu di tích. Qua đó, ứng dụng công nghệ số vào hoạt động quảng bá du lịch gắn với văn hóa, lịch sử của quê hương.

Ngoài ra UBND xã Gia Phù còn chỉ đạo cơ quan chuyên môn hỗ trợ HTX tham gia hội chợ, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm OCOP tại điểm bán trong và ngoài tỉnh. Đồng thời, hướng dẫn đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử (Lazada, Shopee, Sendo, Tiki, Voso, Postmart...), khuyến khích xây dựng fanpage, ứng dụng AI để quảng bá, bán hàng trực tuyến qua Livestream... Tiếp tục phát triển thêm nhiều sản phẩm OCOP, xã Gia Phù tập trung hỗ trợ các HTX, chủ thể sản xuất ưu tiên chế biến sâu từ đặc sản, nguyên liệu sẵn có, tạo sự khác biệt, đa dạng mẫu mã, đáp ứng nhu cầu thị trường, thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao thu nhập cho nhân dân.

Để thúc đẩy các nông sản OCOP phát triển và mở rộng thị trường tiêu thụ, UBND tỉnh Sơn La ban hành Kế hoạch số 108/KH-UBND  Thực hiện Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) trên địa bàn tỉnh Sơn La năm 2025. Triển khai thực hiện hiệu quả, đồng bộ Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh Sơn La năm 2025. Phấn đấu hết năm 2025 trên địa bàn tỉnh có 210 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên. Hoàn thiện, nâng cấp các sản phẩm chủ lực, có thế mạnh tham gia Chương trình; duy trì và nâng cao chất lượng, quy mô sản xuất các sản phẩm OCOP đã được công nhận; tổ chức đánh giá, phân hạng và công nhận sản phẩm OCOP các cấp; thực hiện tốt các hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ và hướng đến xuất khẩu.

Tiến hành rà soát đánh giá tiêu chuẩn chất lượng các sản phẩm hiện có, định hướng các tổ chức kinh tế nâng cao chất lượng sản phẩm theo tiêu chí OCOP. Tiêu chuẩn hoá các sản phẩm hiện có đảm bảo mục tiêu đề ra. Đồng thời, tổ chức sản xuất gắn với phát triển vùng nguyên liệu đặc trưng…

Có thể thấy, việc tập trung nâng tầm sản phẩm OCOP đã và đang mang lại những đổi thay tích cực cho xã Gia Phù nói riêng và toàn tỉnh Sơn La nói chung, từ nâng cao thu nhập người dân đến khẳng định thương hiệu nông sản địa phương. Đây chính là nền tảng quan trọng để Gia Phù tiếp tục phát huy lợi thế, đóng góp vào sự phát triển kinh tế, xã hội chung của cả nước.

Trần Giang