Gia Lai tập trung nâng cấp, cải tạo kênh mương, bảo đảm sản xuất vụ Đông Xuân

TMO - Để bảo đảm sản xuất vụ Đông Xuân 2025-2026, tỉnh Gia Lai đang tập trung nâng cấp, cải tạo hệ thống kênh mương xuống cấp, ưu tiên các vùng trọng điểm lúa và cây trồng chủ lực. Các địa phương khẩn trương rà soát, huy động nguồn lực sửa chữa, nạo vét, bảo đảm dẫn nước kịp thời, giảm thất thoát.

Trước yêu cầu bảo đảm sản xuất vụ Đông Xuân 2025–2026, tỉnh Gia Lai đang tập trung triển khai kế hoạch nâng cấp, cải tạo hệ thống kênh mương trên địa bàn. Ngay sau mùa mưa, các địa phương đã khẩn trương rà soát, đánh giá hiện trạng các công trình thủy lợi, xác định những tuyến kênh bị hư hỏng, xuống cấp hoặc bồi lấp nghiêm trọng để ưu tiên sửa chữa.

Công tác nạo vét, gia cố bờ kênh, khắc phục các điểm rò rỉ, sạt lở được triển khai đồng loạt, bảo đảm khả năng dẫn nước an toàn, hiệu quả. Bên cạnh nguồn vốn đầu tư từ ngân sách, Gia Lai còn huy động sự tham gia của các tổ chức, đơn vị quản lý thủy lợi và người dân trong việc bảo vệ, duy tu công trình.

Việc nâng cấp, cải tạo kênh mương không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu nước tưới cho lúa và cây trồng chủ lực trong vụ Đông Xuân mà còn góp phần giảm thất thoát nguồn nước, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Đây được xem là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định sản xuất nông nghiệp và đời sống của nông dân trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, trước đó, những đợt mưa lũ liên tiếp đã làm một số công trình thủy lợi hư hỏng nặng. Do đó, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đang tập trung duy tu, sửa chữa nhằm đáp ứng nhu cầu nước tưới cho vụ Đông Xuân 2025-2026. Theo thống kê, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đang quản lý 18 hồ chứa lớn và vừa, 28 đập dâng, 4 trạm bơm điện cùng hệ thống kênh mương, đường ống dẫn nước phục vụ sản xuất của người dân và các hợp tác xã nông nghiệp. Tuy nhiên, nhiều công trình xây dựng đã lâu, hiện xuống cấp, hư hỏng nhiều hạng mục.

Thêm vào đó, sau các đợt mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 11-2025, nhiều tuyến kênh mương bị sạt lở, bồi lấp, hư hỏng nặng, ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch phục vụ nước tưới vụ Đông Xuân 2025-2026, nhất là ở khu vực phía Đông Trường Sơn. Cụ thể, mưa lũ làm nhiều tuyến đường chính vào các hồ chứa, đập dâng bị ngập sâu, cô lập hoàn toàn như: đường vào hồ chứa Ia Rtô (xã Ia Sao); đường vào hồ Tầu Dầu 2 (xã Đak Pơ); đường vào hồ Ia Dreh (xã Ia Dreh)…

Gia Lai tăng cường kiên cố hoá hệ thống thuỷ lợi phục vụ canh tác, sản xuất nông nghiệp. (Ảnh: BGL).

Đặc biệt, nhiều tuyến kênh mương còn bị đất, cát, đá bồi lấp, hư hỏng nặng như: hệ thống kênh hồ chứa nước Ia Mláh (xã Phú Túc); đập dâng Ia Rsai (xã Ia Rsai); đập dâng Uar (xã Uar); kênh chính, kênh nhánh thuộc công trình thủy lợi Ayun Hạ tại các xã Chư A Thai, Phú Thiện, Ia Hiao, Ia Pa, Ayun Pa, Ia Sao;

Bên cạnh đó hệ thống kênh chính và công trình trên kênh chính hồ chứa nước Phú Cần…cũng bị hư hại nặng. Tổng thiệt hại ước tính sơ bộ hơn 5,6 tỷ đồng. Theo lãnh đạo Chi nhánh Thủy lợi Krông Pa (thuộc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai) cho biết, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, mưa lớn kéo dài, lũ lớn xuất hiện liên tiếp từ tháng 9 đến tháng 11-2025, các công trình và hệ thống kênh mương do Chi nhánh quản lý bị thiệt hại nặng.

Trong đó, thiệt hại nặng nhất là đập dâng Ia Rsai và Uar khi bị cát bồi lấp; chưa kể nhiều tuyến kênh mương cũng bị bồi lấp, sạt lở, bị cuốn trôi, ảnh hưởng đến kế hoạch phục vụ nước tưới cho sản xuất của người dân địa phương. Sau các đợt mưa lũ, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đã huy động lực lượng, phương tiện ở các chi nhánh khẩn trương sửa chữa hệ thống kênh mương bị hư hỏng, báo lên cấp có thẩm quyền tìm giải pháp khắc phục nhằm đảm bảo nguồn nước tưới cho vụ Đông xuân 2025-2026.

Theo đó, từ nguồn vốn sự nghiệp duy tu sửa chữa thường xuyên khoảng 6 tỷ đồng và vốn sửa chữa cấp bách khoảng 404 triệu đồng, Công ty đã nạo vét, sửa chữa một số hạng mục hư hỏng tại một số công trình, kênh mương. Tại đập dâng Ia Rsai, đơn vị đã nạo vét, sửa chữa được 980 m kênh mương bị bồi lấp, sạt lở; đập dâng Uar đã nạo vét được 1.841 m kênh mương.

Nạo vét, đắp bù hệ thống kênh chính, kênh cấp 1 công trình thủy lợi Ayun Hạ khoảng 950 m kênh mương đáp ứng nhu cầu sản xuất của người dân. Lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai - cho biết, những năm qua, khu vực Tây Gia Lai được Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng nhiều công trình thủy lợi và hệ thống kênh mương đáp ứng nhu cầu nước tưới cây trồng ngắn, dài ngày cung cấp nước sinh hoạt tại một số công trình.

Nạo vét, cải tạo hệ thống kênh mương tại Gia Lai. (Ảnh: LK). 

Song, một số hồ chứa lớn và kênh mương xây dựng cách đây hơn 30 năm hiện đã hư hỏng, xuống cấp, trong khi nguồn kinh phí duy tu, sửa chữa rất hạn chế đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp tại các xã. Đặc biệt, sau các đợt bão, lũ mưa lớn kéo dài vừa qua làm nhiều tuyến kênh mương ở các công trình bị thiệt hại nặng, ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch sản xuất trong năm 2026.

Trước những thiệt hại về kênh mương, thủy lợi, Công ty đã chỉ đạo các chi nhánh trực thuộc tập trung nhân lực, phương tiện, thiết bị xử lý tạm thời các hạng mục bằng biện pháp sử dụng vật tư, vật liệu phòng - chống thiên tai có sẵn tại công trình như đá hộc, rọ đá… ngăn chặn xói lở. Cùng với đó, lập hồ sơ gửi cấp có thẩm quyền kiểm tra, hướng dẫn để sửa chữa, kịp thời đưa vào sử dụng trong thời gian tới.

Hiện nay, nhiều tuyến kênh mương bị hư hỏng đã được Công ty duy tu, sửa chữa xong, nỗ lực đáp ứng nhu cầu nước tưới vụ Đông Xuân 2025-2026 tại khu vực Tây Gia Lai. Tập trung nâng cấp, cải tạo kênh mương phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2025–2026 cho thấy sự chủ động ứng phó với những thách thức về nguồn nước và thời tiết. Khi hệ thống thủy lợi được sửa chữa, hoàn thiện kịp thời, khả năng cấp nước sẽ được bảo đảm ổn định hơn, tạo điều kiện cho nông dân yên tâm xuống giống đúng lịch thời vụ.

Đây cũng là cơ sở quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, hạn chế rủi ro do hạn hán hoặc thiếu nước cục bộ gây ra. Bên cạnh hiệu quả trước mắt cho vụ Đông Xuân, các công trình kênh mương sau khi được nâng cấp còn góp phần phục vụ lâu dài cho sản xuất nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Để đạt được mục tiêu này, Gia Lai sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ thi công, bảo đảm chất lượng công trình, đồng thời nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ hệ thống thủy lợi nhằm bảo đảm sản xuất ổn định, hiệu quả trong vụ Đông Xuân 2025–2026 và các mùa vụ tiếp theo.

Nguyễn An