Đà Nẵng chuyển dịch cơ cấu lâm nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội

TMO - Tận dụng lợi thế rừng tự nhiên phong phú, Đà Nẵng định hướng phát triển lâm nghiệp gắn liền với sinh kế cộng đồng. Các mô hình kinh tế dưới tán rừng đang trở thành giải pháp thiết thực, không chỉ giúp bảo tồn hệ sinh thái, mà còn mở ra cơ hội nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững cho người dân miền núi.

Tại Đà Nẵng, định hướng phát triển lâm nghiệp bền vững đang được triển khai thông qua việc chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng vừa bảo tồn tài nguyên, vừa tạo sinh kế ổn định cho người dân miền núi.

Với lợi thế diện tích rừng lớn và hệ sinh thái đa dạng, thành phố đã khuyến khích nhiều mô hình sinh kế dưới tán rừng như trồng cây dược liệu, nuôi ong lấy mật, phát triển chăn nuôi thả dưới tán rừng, hay xây dựng các sản phẩm du lịch sinh thái cộng đồng. Những mô hình này không chỉ gia tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ rừng, giảm áp lực khai thác gỗ và lâm sản ngoài gỗ trái phép.

Đặc biệt, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đang tạo thêm nguồn lực tài chính quan trọng, khuyến khích cộng đồng tích cực tham gia bảo vệ và khoanh nuôi tái sinh rừng. Đà Nẵng cũng chú trọng kết nối phát triển lâm nghiệp với chương trình OCOP và xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng từ rừng, nâng cao giá trị hàng hóa địa phương.

Đơn cử, tại xã Tây Giang, địa phương đã và đang quy hoạch vùng trồng dược liệu, đồng thời ban hành các chính sách hỗ trợ để người dân tận dụng tốt diện tích đất rừng, đất đồi. Các loại cây dược liệu được ưu tiên phát triển gồm ba kích, đẳng sâm, sa nhân.... Hàng trăm ha cây dược liệu đã được trồng và phát triển, vừa góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, vừa giúp bảo tồn đa dạng sinh học và cải thiện môi trường sinh thái trong khu vực.

Ở những địa phương khác như xã Sông Vàng, phường Sơn Trà và Hải Vân, các dự án phát triển sinh kế xanh cũng được đẩy mạnh. Một trong những dự án nổi bật là “Tạo điều kiện cho phụ nữ miền Trung Việt Nam cải thiện cuộc sống và bảo vệ môi trường thông qua kinh tế xanh và tuần hoàn,”, Dự án đang góp phần tạo thêm nguồn sinh kế mới, đặc biệt hỗ trợ đồng bào Cơ Tu xây dựng các ý tưởng sản xuất chè dây, chế biến trà dược liệu, phát triển các sản phẩm ẩm thực xanh như cơm lam, rượu tà vạt, bánh sừng trâu...

Dự án không chỉ tập trung hỗ trợ tài chính mà còn tổ chức các khóa tập huấn về kinh tế xanh và tuần hoàn, đào tạo phương pháp phát triển cộng đồng dựa vào nội lực và mời các chuyên gia trong và ngoài nước trực tiếp hướng dẫn thực hành. Một quỹ hỗ trợ phụ nữ cũng được thành lập nhằm giúp hiện thực hóa các ý tưởng sinh kế, giúp các phụ nữ ở miền Trung có thể phát triển kinh tế bền vững dưới tán rừng và tự chủ hơn trong cuộc sống.

Đại diện Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng, cho biết sau khi sáp nhập các địa giới hành chính, thành phố hiện có gần 700.000 ha rừng, trong đó hơn 500.000 ha là rừng tự nhiên và gần 184.000 ha rừng trồng. Độ che phủ rừng của Đà Nẵng đạt 58,04%, một con số đáng khích lệ trong việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xã hội.

Do đó ngành kiểm lâm đã xác định đa dạng hóa các mô hình sinh kế dưới tán rừng là giải pháp then chốt để phát triển lâm nghiệp bền vững. Chi cục đang tham mưu thành phố tiếp tục triển khai Đề án phát triển giá trị đa dụng hệ sinh thái rừng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.

Mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng mang lại thu nhập ổn định hơn cho người dân vùng dân tộc thiểu số tại Đà Nẵng. (Ảnh: NT).

Trong đó, việc đẩy mạnh trồng rừng gỗ lớn thay thế rừng gỗ nhỏ, khuyến khích bảo tồn các loài dược liệu quý như sâm Ngọc Linh và xây dựng vườn giống chất lượng được đặt lên hàng đầu. Việc xây dựng, phát triển những mô hình sinh kế đối với cây dược liệu, trong đó có sâm Ngọc Linh sẽ mang lại giá trị kinh tế cao, vừa giúp nâng cao đời sống nhân dân, vừa bảo vệ được tài nguyên rừng.

Chi cục sẽ tham mưu thành phố kiến nghị Trung ương cho phép xây dựng nghị quyết thí điểm cho thuê môi trường rừng để nuôi, trồng phát triển, thu hoạch cây dược liệu trong phân khu phục hồi sinh thái của khu rừng đặc dụng.

Cùng với đó, rà soát, công bố diện tích quy hoạch định hướng phát triển dược liệu với diện tích 73.268ha, gồm: sâm Ngọc Linh có 14.471ha, quế Trà My 1.970ha và cây dược liệu khác 56.827ha để tổ chức, cá nhân thuê môi trường rừng... Địa phương sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương để tăng cường vận động cộng đồng tham gia bảo vệ, phát triển rừng, đồng thời gắn nhiệm vụ này với việc phát triển sinh kế bền vững cho người dân.

Việc phát triển kinh tế lâm nghiệp không chỉ dừng lại ở mục tiêu kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường, duy trì đa dạng sinh học và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bà con. Quá trình chuyển dịch cơ cấu lâm nghiệp tại Đà Nẵng theo hướng phát triển bền vững với nhiều mô hình sinh kế dưới tán rừng là bước đi phù hợp, vừa đảm bảo mục tiêu kinh tế, vừa giữ vững vai trò bảo tồn thiên nhiên.

Thực tiễn cho thấy, các mô hình như trồng dược liệu, nuôi ong, chăn nuôi thả dưới tán rừng hay phát triển du lịch sinh thái… đã và đang tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập, giúp người dân yên tâm gắn bó với rừng. Đồng thời, cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng và các chương trình hỗ trợ của thành phố đã phát huy hiệu quả trong việc khuyến khích cộng đồng cùng tham gia bảo vệ tài nguyên quý giá này.

Không chỉ dừng lại ở lợi ích kinh tế, hướng đi này còn tạo nền tảng để phát triển sản phẩm từ rừng, thúc đẩy quảng bá thương hiệu địa phương, gắn kết lâm nghiệp với du lịch và nông nghiệp xanh. Với sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, Đà Nẵng đang từng bước hình thành mô hình phát triển lâm nghiệp hiện đại, hài hòa giữa khai thác hợp lý và bảo tồn tài nguyên.

Thanh Hoa