Xuất khẩu rau quả giảm 3 tháng liên tiếp

TMO - Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, ước tính trong tháng 3/2025, xuất khẩu rau quả cả nước đạt 421 triệu USD, giảm 10,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng thứ 3 liên tiếp kim ngạch xuất khẩu rau quả suy giảm.

Ba tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả ước đạt hơn 1,1 tỷ USD, giảm hơn 13% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân chính là sự sụt giảm mạnh trong xuất khẩu sầu riêng - mặt hàng chủ lực của ngành.

Theo các chuyên gia Hiệp hội Rau quả Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu suy giảm trong quý I năm nay là điều hoàn toàn trái ngược so với năm 2024, khi rau quả bứt tốc ngay từ đầu năm và kéo dài suốt 12 tháng. Nếu xu hướng này kéo dài có thể ảnh hưởng đến mục tiêu xuất khẩu rau quả của cả năm 2025.

Nguyên nhân chính dẫn đến sụt giảm xuất khẩu là do mặt hàng chủ lực sầu riêng đang gặp khó khăn trong xuất khẩu. Từ đầu năm 2025, Trung Quốc yêu cầu tất cả các lô hàng sầu riêng nhập khẩu phải có kết quả phân tích dư lượng Cadimi và chất vàng O tại các phòng thí nghiệm được nước này công nhận. Cadmium là kim loại nặng độc hại có thể tích tụ trong thực phẩm, còn chất vàng O là phẩm nhuộm công nghiệp. Cả hai chất này đều bị kiểm soát gắt gao do nguy cơ gây ung thư.

Nguyên nhân chính dẫn đến sụt giảm xuất khẩu rau quả là do mặt hàng chủ lực sầu riêng đang gặp khó khăn trong xuất khẩu. 

Quy định này không chỉ áp dụng với Việt Nam, mà với tất cả các nước xuất khẩu, khiến quy trình xuất khẩu trở nên phức tạp, kéo dài thời gian thông quan. Hiện nay, Việt Nam có 9 phòng kiểm nghiệm được Trung Quốc công nhận và đang chờ phê duyệt thêm 6 hồ sơ để mở rộng khả năng xét nghiệm, nhằm góp phần giảm bớt áp lực trong quá trình xuất khẩu sầu riêng. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp sầu riêng đã mang đi kiểm nghiệm nhưng đến cửa khẩu bị trả về.

Bên cạnh đó, sầu riêng đang vào thời điểm nghịch vụ (từ tháng 11 năm trước đến tháng 3 năm nay), dẫn đến sản lượng thấp. Việc kiểm tra toàn bộ lô hàng nhập khẩu vào Trung Quốc càng khiến doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó, một số đã chủ động tạm dừng xuất khẩu sang nước này.

Các chuyên gia Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết: Trung Quốc là thị trường rau quả rất tiềm năng và có lợi thế lớn nhưng thời gian qua, các doanh nghiệp tập trung vào thị trường này và chưa tìm kiếm cơ hội ở những thị trường khác. Trong khi đó, Việt Nam đang có tới 19 hiệp định thương mại tự do (FTA), có những thị trường rất tiềm năng như Mỹ.

Ngoài thị trường Mỹ, khu vực Đông Á với Hàn Quốc và Nhật Bản đều là những thị trường rất tiềm năng. Cụ thể năm 2024, Hàn Quốc nhập khẩu rau quả từ Việt Nam với giá trị 315 triệu USD, tăng 39%. Đây cũng là thị trường nhập khẩu rau quả Việt Nam đứng thứ 3 thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Mỹ. Hay như thị trường Nhật Bản đứng ở vị trí thứ 5 với 203 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước.../.

Lê Trang