Quảng Trị: Mở rộng diện tích cây trồng giảm phát thải

TMO - Tỉnh Quảng Trị đang triển khai nhiều giải pháp nhằm mở rộng diện tích cây trồng giảm phát thải, gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp trong vụ đông xuân 2025-2026. Việc áp dụng kỹ thuật canh tác tiết kiệm nước, phân bón và giảm phát thải khí nhà kính được kỳ vọng tạo nền tảng cho sản xuất nông nghiệp xanh, bền vững.

Trong những năm gần đây, tỉnh Quảng Trị tập trung mở rộng diện tích cây trồng theo hướng giảm phát thải, xem đây là giải pháp quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Ngành nông nghiệp địa phương đã chủ động lồng ghép các biện pháp canh tác thân thiện môi trường vào kế hoạch sản xuất, từ sử dụng giống phù hợp, quản lý nước tưới hợp lý đến giảm lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật.

Nhiều mô hình sản xuất áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến được triển khai, từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống của nông dân. Việc mở rộng diện tích cây trồng giảm phát thải không chỉ góp phần giảm lượng khí nhà kính phát sinh trong sản xuất nông nghiệp mà còn giúp tiết kiệm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Thông qua các chương trình tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ từ các dự án, nhận thức của người dân về sản xuất nông nghiệp xanh ngày càng được nâng cao. Đây là tiền đề quan trọng để Quảng Trị từng bước xây dựng nền nông nghiệp hiện đại thân thiện với môi trường. Vụ đông xuân năm nay, tỉnh Quảng Trị dự kiến gieo sạ trên 55.000ha lúa.

Thời điểm này, công tác chuẩn bị sản xuất vụ đông xuân đang được nông dân, chính quyền các địa phương và ngành nông nghiệp khẩn trương triển khai. Các trạm trồng trọt và bảo vệ thực vật trên địa bàn tăng cường cán bộ kỹ thuật về các địa phương hướng dẫn nông dân tổ chức sản xuất theo đúng khung lịch thời vụ và cơ cấu giống.

Đơn cử, tại xã Vĩnh Thủy, vụ đông xuân này gieo cấy khoảng 1.700ha lúa. Để chuẩn bị tốt cho vụ đông xuân, địa phương đã tổ chức ra quân nạo vét, tu sửa công trình thủy lợi; diệt chuột, ốc bươu vàng và cây mai dương; vệ sinh đồng ruộng, thu gom rác thải thuốc bảo vệ thực vật; cày ải, làm đất... Đại diện phòng Kinh tế xã Vĩnh Thủy thông tin, xã dự kiến xuống giống trà đầu vào ngày 10/1/2026 và kết thúc gieo cấy trong khoảng 20 - 22/1/2026.

Các giống lúa được khuyến cáo sử dụng đều là giống chất lượng cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương như HN6, HG12, HN244, Bắc Thơm, Hà Phát 3. Lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Quảng Trị cho biết, hiện nông dân đã hoàn thành làm đất cho khoảng 90% diện tích đất lúa.

Diện tích còn lại khoảng 6.500ha chủ yếu tại các xã khu vực Hải Lăng cũ như Diên Sanh, Vĩnh Định, Mỹ Thủy, Nam Hải Lăng… do đồng ruộng còn ngập nước. Sau khi tiêu thoát nước kết hợp với bơm tiêu úng, nông dân mới có thể làm đất và xuống giống.

Tuy nhiên, các địa phương này sẽ sớm hoàn thành kế hoạch do hiện nay các khâu sản xuất cơ bản đã được cơ giới hóa, tiến độ sẽ được đẩy rất nhanh. Điều quan trọng là nông dân và các địa phương cần tuân thủ khuyến cáo của ngành nông nghiệp về cơ cấu giống và khung lịch thời vụ. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị thông tin, ngoài 55.000ha lúa, địa phương còn có khoảng 7.500ha ngô, 6.800ha lạc…

Quảng Trị hướng tới xây dựng ngành nông nghiệp theo hướng an toàn, phát triển bền vững. (Ảnh: ND). 

Quảng Trị đặt mục tiêu sản lượng cây lương thực có hạt trong vụ đông xuân này trên 37 vạn tấn, trong đó lúa đông xuân năng suất 60,4 tạ/ha, sản lượng 33,52 vạn tấn. Để đạt được mục tiêu trên, trong bối cảnh thời tiết tiềm ẩn nhiều yếu tố bất lợi, nông dân cần phải tuân thủ khung lịch thời vụ.

Thời gian gieo cấy trà đầu từ ngày 1/1/2026, tập trung từ ngày 5 - 15/1/2026 và kết thúc các trà cuối trước ngày 25/1/2026. Ngành nông nghiệp đã đưa ra cơ cấu giống gồm các giống lúa chủ lực, đại trà như HN6, Khang dân 18, VNR20, HC95, Hà Phát 3, HG12, PC6, QS88, AD128, TBR97, ĐD2, Nhị ưu 838, VT404…

Ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân và các địa phương cần đưa các giống lúa đạt tiêu chuẩn về phẩm cấp theo quy định, tuyệt đối không sử dụng các giống lúa đã bị thoái hóa và thóc thịt làm thóc giống. Mật độ gieo sạ phải phù hợp và cần tăng cường bón phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh, bón phân lân và kali, tập trung lượng phân bón lót ngay từ đầu vụ. Việc tuân thủ lịch thời vụ, sử dụng giống lúa chất lượng cao nằm trong cơ cấu và mở rộng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm là những giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả, giảm rủi ro và gia tăng giá trị lúa gạo trong vụ đông xuân năm nay.

Ngoài ra, ngành nông nghiệp Quảng Trị sẽ hỗ trợ nông dân trồng 6.000ha cây trồng giảm phát thải. Để đẩy nhanh tiến độ, nông dân cần ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone), cơ giới hóa sản xuất nhằm giảm bớt công lao động, bảo vệ sức khỏe và tăng hiệu suất, hiệu quả. Để nâng cao năng suất và hiệu quả cây trồng, vụ đông xuân này, nông dân Quảng Trị liên kết với nhiều doanh nghiệp sản xuất lúa thương phẩm, lúa giống với tổng diện tích khoảng 4.000 ha.

Những kết quả bước đầu từ các mô hình canh tác giảm phát thải của Quảng Trị cho thấy hướng đi này là phù hợp, mang lại lợi ích kép cả về kinh tế lẫn môi trường. Trong giai đoạn tiếp theo, Quảng Trị tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, mở rộng quy mô áp dụng và tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Từ đó, xây dựng nền nông nghiệp giảm phát thải, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Lê Ngân