Lạng Sơn: Khai thác tiềm năng cây ăn quả, tạo động lực phát triển kinh tế

TMO - Từ việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên, xã Cao Lộc (Lạng Sơn) đang từng bước hình thành các vùng cây ăn quả tập trung. Mô hình này mở ra hướng phát triển kinh tế hiệu quả, góp phần cải thiện đời sống của người dân nông thôn.

Hiện nay, xã Cao Lộc (tỉnh Lạng Sơn) đã chủ động khai thác tiềm năng, lợi thế về điều kiện tự nhiên và quỹ đất để phát triển cây ăn quả theo hướng hàng hóa. Trên cơ sở thổ nhưỡng phù hợp và khí hậu đặc trưng vùng miền núi, địa phương từng bước mở rộng diện tích trồng các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế, đồng thời khuyến khích người dân áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Nhiều hộ nông dân đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành các mô hình vườn đồi, vườn rừng kết hợp mang lại hiệu quả rõ rệt. Bên cạnh đó, chính quyền xã tích cực phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ giống cây trồng, từng bước nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Việc phát triển cây ăn quả không chỉ giúp tận dụng hiệu quả đất đai, giảm tình trạng canh tác manh mún mà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Từ đó, kinh tế nông nghiệp của xã Cao Lộc từng bước chuyển dịch theo hướng bền vững, phù hợp với định hướng phát triển chung của địa phương. Xã Cao Lộc được sáp nhập từ các xã Thanh Lòa, Thạch Đạn và Lộc Yên của huyện Cao Lộc cũ.

Tận dụng lợi thế về thổ nhưỡng, khí hậu, những năm qua, người dân nơi đây đã chuyển đổi những diện tích canh tác kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, từng bước làm giàu trên chính quê hương.

Đơn cử, tại thôn Bản Héc, người dân đã chuyển đổi diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cam, cây cam mang lại nguồn thu ổn định. Đặc biệt, người dân còn biết kết hợp làm mô hình trải nghiệm, du khách đến tham quan, hái quả tại vườn.

Cùng với trồng cam, một số hộ dân khác lại trồng giống hồng. Theo người dân, đất và khí hậu ở đây rất hợp với cây hồng, quả giòn, ngọt và để được lâu. Bên cạnh đó vừa mở rộng mô hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp. Những khu vườn trĩu quả không chỉ mang lại nguồn thu ổn định cho người dân mà còn thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Những mô hình sản xuất hiệu quả thời gian qua đã thúc đẩy phong trào trồng cây ăn quả ở Cao Lộc, trở thành hướng phát triển chủ lực của địa phương. Toàn xã hiện có khoảng 200 hộ trồng cây ăn quả với diện tích hơn 300 ha. Trong đó, hồng không hạt gần 157 ha, cây dẻ hơn 75 ha, mận 31 ha cùng nhiều loại cây khác. Để hỗ trợ người dân phát triển kinh tế từ cây ăn quả, xã Cao Lộc đã lồng ghép nhiều nguồn vốn từ chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2021–2025.

Tận dụng lợi thế thổ nhưỡng, tự nhiên, người dân xã Cao Lộc đã có nguồn thu ổn định từ các vườn cây ăn trái, kết hợp du lịch trải nghiệm. (Ảnh:LS). 

Tổng số vốn phân bổ cho UBND xã thực hiện các chương trình khoảng 10,3 tỷ đồng, tập trung vào hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế cộng đồng, trong đó có các mô hình trồng cây ăn quả. Nhiều dự án tiêu biểu như “Trồng và chăm sóc cây hạt dẻ” hay “Trồng, chăm sóc hồng không hạt Bảo Lâm theo tiêu chuẩn VietGAP” đã mang lại hiệu quả rõ rệt.  Lãnh đạo UBND xã Cao Lộc cho biết: Thời gian qua, người dân đã quan tâm phát triển cây ăn quả theo hướng hàng hóa.

Cây hồng, cây dẻ, cam, xoài, mận, quýt… đang trở thành nguồn thu chính, góp phần cải thiện đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Nhiều hộ dân đạt thu nhập từ 100 đến 300 triệu đồng mỗi năm. Những năm gần đây, người dân còn hướng tới sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững.

Nhiều hộ đã áp dụng quy trình VietGAP, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ và hạn chế thuốc bảo vệ thực vật, nhằm bảo đảm chất lượng nông sản và sức khỏe người tiêu dùng. Hiện nay, toàn xã có gần 30 ha cây ăn quả được trồng theo hướng VietGAP. Từ hiệu quả thực tế của các mô hình hiện có, UBND xã đang khuyến khích người dân liên kết thành lập các tổ hợp tác sản xuất.

Qua đó không chỉ giúp các hộ chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật mà còn thuận lợi trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm, hình thành mạng lưới sản xuất bền vững. Nhờ phát huy hiệu quả các mô hình trồng cây ăn quả, góp phần nâng cao đời sống của người dân.

Tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm nhanh qua các năm. Giai đoạn 2021 – 2024, bình quân mỗi năm xã giảm khoảng 6,73%. Đến cuối năm 2024, toàn xã còn 92 hộ nghèo (chiếm 5,93%) và dự kiến đến cuối năm 2025 sẽ giảm xuống còn 46 hộ (chiếm 2,96%). Khai thác tiềm năng cây ăn quả đã và đang trở thành hướng đi đúng đắn, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế tại xã Cao Lộc.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế thiết thực, mô hình này còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, từ canh tác truyền thống sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường. Trong bối cảnh nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu đổi mới và nâng cao giá trị gia tăng, cây ăn quả được xác định là một trong những lĩnh vực có nhiều dư địa phát triển, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Tuy nhiên, để hướng đi này phát huy hiệu quả lâu dài, xã Cao Lộc cần tiếp tục chú trọng quy hoạch vùng trồng, tăng cường liên kết sản xuất – tiêu thụ, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và xây dựng thương hiệu nông sản. Từ đó góp phần nâng cao đời sống, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng nông thôn mới bền vững trên địa bàn xã.

Thu Hà