Quảng Ngãi rà soát, mở rộng vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh

TMO - Tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục rà soát các cơ sở chăn nuôi có quy mô trang trại đủ điều kiện cơ sở vật chất trong chăn nuôi để vận động, đề nghị đăng ký xây dựng cơ sở an toàn dịch bệnh động vật; đồng thời theo dõi, hướng dẫn duy trì các điều kiện đối với những cơ sở đã được chứng nhận. 

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ngãi, định hướng phát triển chăn nuôi theo vùng đạt kết quả tích cực, việc chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ quy mô nông hộ sang chăn nuôi trang trại được đẩy mạnh. Hiện toàn tỉnh có 247 trang trại chăn nuôi, bao gồm 74 trang trại gia cầm, 170 trang trại lợn, 2 trang trại bò và 1 trang trại dê, với quy mô từ nhỏ đến lớn. Phần lớn các trang trại đã liên kết với các công ty chăn nuôi lớn.

Đến hết tháng 11/2025 đã thực hiện cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi trang trại quy mô lớn cho 16 trang trại (Phía Tây Quảng Ngãi 15 trang trại; Phía Đông Quảng Ngãi 1 trang trại). Chăn nuôi trang trại và gia trại đang được tổ chức theo chuỗi khép kín, an toàn sinh học, ứng dụng khoa học kỹ thuật; các mô hình chăn nuôi hữu cơ, an toàn sinh học được nhân rộng, góp phần nâng cao tỷ trọng ngành chăn nuôi trong sản xuất nông nghiệp.

Đối với công tác quản lý môi trường trong chăn nuôi, Chi cục đã tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở thực hiện biện pháp bảo vệ môi trường, lồng ghép kiểm tra việc chấp hành môi trường trong kế hoạch kiểm tra cơ sở chăn nuôi. Đa phần các trang trại đã xây dựng và vận hành hệ thống hầm chứa, xử lý nước thải đạt hiệu quả.

Các địa phương đẩy mạnh chăn nuôi hữu cơ, an toàn sinh học (Ảnh minh họa). 

Trong năm 2025, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm, lở mồm long móng và bệnh dại, tập trung chủ yếu tại các xã phía đông tỉnh, gây thiệt hại lớn cho sản xuất chăn nuôi. Đáng chú ý, dịch tả lợn châu Phi xảy ra tại 12.380 hộ chăn nuôi thuộc 537 thôn, tổ dân phố của 63 xã, phường, đặc khu, buộc tiêu hủy hơn 91.236 con lợn với khối lượng trên 5.226 tấn. Bệnh cúm gia cầm phát sinh tại 22 hộ chăn nuôi ở 12 xã, phường, khiến gần 28.717 con gia cầm phải tiêu hủy…

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú ý tình hình dịch bệnh được kiểm soát tuy nhiên các loại mầm bệnh còn lưu hành với tỷ lệ tương đối cao ở ngoài môi trường trong khi đó tổng đàn vật nuôi trên địa bàn tỉnh lớn. Vi rút dịch tả lợn Châu phi đã biến chủng (Genotype I&II) có sức đề kháng và tồn lưu bên ngoài môi trường rất cao và có sự biến chủng vi rút, đặc biệt là tại các hộ chăn nuôi đã từng xảy ra bệnh. Cùng với đó trong thời gian qua thời tiết diễn biến phức tạp (mưa nắng đan xen) làm cho sức đề kháng của vật nuôi suy giảm, dẫn đến phát sinh dịch bệnh trên đàn vật nuôi.

Bên cạnh đó, một số địa phương địa bàn rất rộng, việc giám sát dịch bệnh gặp nhiều khó khăn, từ đó công tác phát hiện, xử lý, báo cáo dịch đôi lúc còn chưa kịp thời. Trong khi một số xã, phường sau khi thực hiện việc sáp nhập chưa kịp bố trí lực lượng công chức, viên chức có chuyên môn chăn nuôi thú y nên công tác tham mưu, triển khai phòng chống dịch tại cơ sở còn hạn chế.

Ngoài ra, số lượng hộ chăn nuôi có quy mô nông hộ trên địa bàn tỉnh còn nhiều chuồng nuôi của các hộ gần nhau và bố trí gần nhà, sát đường giao thông; điều kiện chuồng trại chăn nuôi sơ sài, tạm bợ chưa đáp ứng điều kiện chăn nuôi an toàn sinh học. Ý thức của một bộ phận người dân trong việc phòng, chống dịch bệnh chưa cao, còn trường hợp bán chạy động vật mắc bệnh hoặc vứt xác động vật mắc bệnh, động vật chết ra môi trường dẫn tới làm dịch bệnh lây lan ra diện rộng và ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân,…

Trước tình hình trên, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các xã, phường, đặc khu tập trung thực hiện hiệu quả các giải pháp phát triển chăn nuôi và phòng, chống dịch bệnh trong năm nay. Trong đó, đẩy mạnh thực hiện tái cơ cấu lĩnh vực chăn nuôi, cơ cấu lại giống vật nuôi theo hướng nâng cao năng suất và giá trị; tiếp tục phát triển các nhóm sản phẩm chủ lực của trung ương, của địa phương, nhóm sản phẩm đặc sản của địa phương;

Phát triển chăn nuôi tập trung ứng dụng công nghệ cao, liên kết chuỗi, khai thác và phát huy tốt lợi thế phát triển ngành chăn nuôi của tỉnh theo hướng giảm chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán chuyển sang chăn nuôi trang trại tập trung, gia trại quy mô, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, tiên tiến để nâng cao năng suất, chất lượng, giảm thiểu tác động bất lợi về môi trường, đảm bảo an toàn thực phẩm, an toàn dịch bệnh, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, hạn chế dịch bệnh phát sinh;

Các địa phương chú trọng xây dựng, duy trì các cơ sở an toàn dịch bệnh động vật (Ảnh minh họa). 

Đối với công tác phòng, chống dịch bệnh động vật: Tiếp tục chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp phòng chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn vật nuôi và bệnh truyền lây từ động vật sang người theo quy định của pháp luật, các văn bản chỉ đạo của Trung ương và UBND tỉnh;

Tăng cường thông tin tuyên truyền và đa dạng các hình thức truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng của địa phương; phát hành tờ rơi, áp phích, sổ tay phòng chống dịch bệnh, xây dựng thông điệp truyền thông cho phù hợp với đặc điểm dân cư trên địa bàn…nhằm nâng cao nhận thức của người dân và chủ động trong công tác phòng chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn vật nuôi, bệnh lây truyền từ động vật sang người; hướng dẫn người chăn nuôi quản lý, cách ly, xử lý, chăm sóc cho vật nuôi mắc bệnh khi có dịch bệnh xảy ra;

Tập trung tổ chức tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi đảm bảo tỷ lệ vật nuôi được tiêm phòng chiếm 80% tổng đàn tại thời điểm tiêm phòng và theo hướng dẫn của ngành nông nghiệp, chú ý các bệnh Lở mồm long móng, Viêm da nổi cục ở trâu bò và bệnh Dại ở đàn chó mèo;

Rà soát các cơ sở chăn nuôi có quy mô trang trại đủ điều kiện cơ sở vật chất trong chăn nuôi để vận động, đề nghị đăng ký xây dựng cơ sở an toàn dịch bệnh động vật; đồng thời theo dõi, hướng dẫn duy trì các điều kiện đối với những cơ sở đã được chứng nhận Cơ sở an toàn dịch bệnh động vật theo quy định. Riêng đối với đặc khu Lý Sơn trong năm 2026 phải tổ chức xây dựng và đề nghị cấp chứng nhận vùng an toàn bệnh Dại cấp xã ở động vật. 

Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ các hoạt động vận chuyển động vật, sản phẩm động vật nhập vào địa bàn huyện, thành phố (kể cả tại các khu vực cửa khẩu, đường mòn, lối mở khu vực biên giới vào địa bàn tỉnh). Kiên quyết đấu tranh, phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định của pháp luật;

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các địa phương kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc thực hiện Chỉ thị; các sở, ngành liên quan tăng cường phối hợp trong tuyên truyền, kiểm tra thị trường, phòng chống bệnh lây từ động vật sang người. Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm nếu để không hoàn thành chỉ tiêu chăn nuôi năm 2026 hoặc để dịch bệnh phát sinh, lây lan trên diện rộng./.

Minh Dũng