An Giang khai thác lợi thế phát triển các ngành kinh tế biển

TMO - Xác định kinh tế biển là động lực phát triển chiến lược, tỉnh An Giang đang tập trung khai thác có hiệu quả các tiềm năng, lợi thế về biển đảo, đồng thời gắn kết phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực và khoa học công nghệ.

Tỉnh An Giang là địa phương có nhiều lợi thế để phát triển mạnh kinh tế biển. Vùng biển tỉnh An Giang nằm trọn trong vịnh Thái Lan với diện tích khoảng 63.290km2, hơn 140 hòn đảo lớn nhỏ. Trên cơ sở đặc trưng về sinh thái, văn hóa của từng khu vực, địa phương ở vùng ven biển và biển đảo, tỉnh An Giang bước đầu xác định 4 vùng du lịch biển, ven biển, đảo trọng điểm để tập trung đầu tư và khai thác hiệu quả hơn những tiềm năng, lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, biển, đảo: Phú Quốc, Hà Tiên- Kiên Lương, Rạch Giá và vùng phụ cận (Hòn Đất - Kiên Hải), U Minh Thượng. 

An Giang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển tổng thể các ngành kinh tế biển. 

An Giang còn có tiềm năng phát triển các ngành kinh tế biển khác, như cảng biển và logistics, năng lượng biển tái tạo, dịch vụ hậu cần nghề cá, công nghiệp chế biến hải sản, dược liệu biển và kinh tế bảo tồn gắn với nghề cá giải trí. Khai thác hợp lý không gian biển - ven biển: tận dụng quỹ đất bồi ven biển để lấn biển mở rộng không gian đô thị về phía biển, phát triển các khu đô thị ven biển đồng bộ, hiện đại, gắn với bảo vệ môi trường.

Thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII và Chương trình hành động số 47-CTr/TU của Tỉnh ủy, An Giang đã xác định phát triển bền vững kinh tế biển là một trong những định hướng chiến lược quan trọng, gắn chặt giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng – an ninh và nâng cao đời sống nhân dân vùng ven biển, hải đảo.

Du lịch biển đảo là lĩnh vực có bước phát triển mạnh mẽ, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế biển và tổng thể kinh tế – xã hội của tỉnh. Giai đoạn 2021–2025, An Giang ước đón 80,8 triệu lượt khách du lịch, trong đó có 3,4 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch đạt khoảng 142,8 nghìn tỷ đồng. Đặc khu Phú Quốc tiếp tục là điểm đến có sức hút lớn nhất của tỉnh, đồng thời là địa phương có tốc độ tăng trưởng khách quốc tế nhanh nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, khẳng định vai trò đầu tàu của du lịch biển đảo trong phát triển kinh tế biển An Giang.

Cùng với du lịch, lĩnh vực thủy sản tiếp tục được tỉnh quan tâm, chú trọng theo hướng bền vững. An Giang đã từng bước điều chỉnh cơ cấu ngành, giảm khai thác, tăng nuôi trồng thủy sản, phù hợp với xu thế phát triển hiện đại và yêu cầu bảo vệ nguồn lợi biển. Hiện nay, số lượng tàu cá trên địa bàn tỉnh là 9.882 chiếc, giảm 1.887 chiếc so với đầu nhiệm kỳ. Cơ cấu sản lượng thủy sản đã chuyển dịch rõ rệt: Đầu nhiệm kỳ, khai thác chiếm 65%, nuôi trồng 35%; đến nay, khai thác còn 47%, nuôi trồng tăng lên 53%. 

Đặc khu Phú Quốc trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách. 

Thực hiện Đề án phát triển nuôi biển theo hướng bền vững đến năm 2030, tỉnh đã có 5 dự án nuôi biển được chấp thuận chủ trương đầu tư, trong đó 3 dự án đã được cấp phép nuôi trồng thủy sản trên biển. Đồng thời, An Giang kêu gọi đầu tư 7 dự án nuôi biển giai đoạn 2024–2025, với quy mô 2.450 ha, tổng vốn đầu tư 1.690 tỷ đồng.

Đến cuối năm 2025, diện tích nuôi biển của tỉnh đạt trên 24.000 ha, trong đó có hơn 4.000 lồng bè, sản lượng trên 104.000 tấn, tăng hơn 35.000 tấn so với năm 2020. Định hướng đến năm 2030, diện tích nuôi biển đạt trên 38.000 ha, sản lượng trên 150.000 tấn, cho thấy dư địa phát triển nuôi biển còn rất lớn. Tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản giai đoạn 2021–2025 đạt trên 1,4 tỷ USD, tăng bình quân 2%/năm.

Phát triển kinh tế biển của An Giang luôn gắn chặt với nhiệm vụ bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu. Tỉnh triển khai đồng bộ nhiều đề án về bảo vệ môi trường, quản lý chất thải, với tỷ lệ xử lý chất thải nguy hại đạt 98,95%, vượt chỉ tiêu đề ra. Từ năm 2020 đến nay, An Giang đã trồng mới 275 ha rừng, duy trì tỷ lệ che phủ rừng 11,5%.

An Giang hiện có 3 khu bảo tồn biển mới gồm Thổ Chu (20.000 ha), Nam Du – Hòn Sơn (9.120 ha) và Hải Tặc (4.700 ha); kế hoạch đến năm 2030 sẽ có 4 khu bảo tồn biển với tổng diện tích 74.729,47 ha. Riêng khu bảo tồn rạn san hô Phú Quốc có diện tích hơn 11.596 ha, ghi nhận trên 260 loài san hô cùng hàng trăm loài sinh vật biển khác.

Định hướng phát triển kinh tế biển và vùng ven biển được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đột phá của tỉnh An Giang thời gian tới. Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh An Giang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định, “kinh tế biển là động lực” và “tiếp tục phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững gắn với nhiệm vụ bảo vệ an ninh, chủ quyền biển, đảo; xây dựng tỉnh An Giang là trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia.  

Thời gian tới, An Giang tiếp tục đầu tư toàn diện, nâng cấp đồng bộ hệ thống hạ tầng vùng ven biển, đặc khu và hoạt động trên biển. Trọng tâm là hạ tầng giao thông: các tuyến ven biển kết nối đô thị, đường cao tốc Kênh Vĩnh Tế, sân bay, cảng biển gắn logistics; mở rộng đường trên đảo và cảng lưỡng dụng tại Phú Quốc, Kiên Hải, Thổ Châu. Đồng thời, ưu tiên phát triển hạ tầng số tiên tiến, thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ trong quản lý, điều hành và khai thác biển đảo, kết nối vùng bờ - biển, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế biển bền vững.

An Giang ưu tiên phát triển các đô thị ven biển và trên đảo theo hướng thông minh, đáng sống, quy mô vừa phải để thu hút đầu tư, hấp thụ dân cư và hình thành các cực phát triển liên kết chặt chẽ với hạ tầng đồng bộ. Trong quá trình này, hoạt động lấn biển được kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo bảo vệ tài nguyên và môi trường - nguồn vốn tự nhiên cho tăng trưởng xanh. Chuyển dịch cơ cấu thủy sản ưu tiên nuôi biển công nghệ cao, kết hợp tạo lợi ích kép; phát triển các nghề cá giải trí gắn với du lịch, nuôi xuất khẩu cá rạn san hô và xây dựng biểu tượng văn hóa biển đậm chất tỉnh An Giang tại các đô thị ven biển và đảo. 

Tỉnh An Giang uyết liệt ngăn chặn và loại bỏ đánh bắt hải sản bất hợp pháp (IUU), đồng thời ưu tiên các dự án chuyển đổi nghề cho ngư dân, giảm áp lực khai thác và tổ chức lại nghề cá xa bờ, chuẩn bị lực lượng cho đội tàu đánh cá viễn dương khi điều kiện cho phép. Phát triển giống thủy sản sạch, ứng dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch nhằm giữ vững chất lượng sản phẩm; đồng thời tăng cường chế biến, nâng cao giá trị gia tăng cho thủy sản, sử dụng hiệu quả nguồn lợi biển.

Tỉnh cũng chú trọng năng lượng tái tạo (mặt trời, gió biển) và quản lý môi trường ven biển, đảo, kết hợp với cộng đồng và các bên liên quan. Giải pháp này gắn liền ngư dân - ngư nghiệp - ngư trường, xây dựng nghề cá bền vững, trách nhiệm và hiệu quả, bảo vệ nguồn lợi biển lâu dài. Tập trung bảo tồn đa dạng sinh học biển, đảo gắn với du lịch sinh thái và sinh kế bền vững, khai thác hợp lý các giá trị từ bảo tồn để cộng đồng dân cư tham gia, chuyển đổi nghề nghiệp và cải thiện đời sống./.

Ngọc Ánh