Nhân rộng mô hình vườn mẫu, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn

TMO - Với mục tiêu phát triển kinh tế gắn với xây dựng cảnh quan nông thôn xanh, sạch, đẹp, phong trào xây dựng vườn mẫu được đẩy mạnh triển khai tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. 

Những năm qua, các địa phương tại tỉnh tích cực vận động người dân cải tạo vườn tạp hướng tới xây dựng vườn mẫu đạt chuẩn. Những khu vườn được cải tạo sạch, đẹp không chỉ mang đến diện mạo khang trang cho hạ tầng cơ sở mà còn giúp đời sống vật chất, tinh thần của người dân từng bước được khởi sắc.

Xác định rõ vai trò, ý nghĩa của việc xây dựng vườn mẫu, từ tháng 8/2022 UBND tỉnh đã ban hành Bộ tiêu chí xây dựng vườn mẫu nông thôn mới trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022-2025. Theo đó, để được công nhận đạt chuẩn vườn mẫu, các khu vườn phải bảo đảm đạt 5 tiêu chí, gồm: Quy hoạch và thực hiện quy hoạch, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, sản phẩm từ vườn, môi trường-cảnh quan và thu nhập.

Trong đó, vườn có diện tích từ 500m2 trở lên, bố trí các khu vực sản xuất hợp lý, khoa học, có rảnh thoát nước và hệ thống đường bê tông hoặc cứng hóa (không lầy lội vào mùa mưa) kết nối các khu sản xuất. Đối với diện tích vườn từ 500m2 đến 1000m2 thì phải có 100% diện tích được lấp đặt hệ thống tưới tiêu khoa học; đối với diện tích vườn trên 1.000m2 thì phải có trên 50% diện tích vườn được lắp đặt hệ thống tưới, tiêu khoa học. Có áp dụng tối thiểu 01 ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ tiên tiến vào một trong các khâu sản xuất, thu hoạch, bảo quản và chế biến...

Xã Cam Hồng là một trong những địa phương có vườn mẫu lớn nhất của tỉnh Quảng Trị. Hiện cả xã có 44 vườn mẫu được công nhận, bình quân thu nhập của hộ gia đình có vườn mẫu đạt trên 200 triệu đồng/năm, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động.

Mô hình vườn mẫu đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội tại nhiều địa phương (Ảnh minh họa: XV). 

Trên địa bàn xã, gia đình ông Nguyễn Văn Hồng, thôn Đông Hải là một trong những hộ dân triển khai xây dựng vườn mẫu hiệu quả. Trước đây, khu vườn của ông Hồng rộng khoảng 1.400m2, chủ yếu trồng các loại rau, quả. Để tiếp tục nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích, năm 2019, UBND xã đã hỗ trợ ông Hồng ươm giống cây mai cảnh để trồng trong vườn. Năm 2020, hàng trăm cây mai đã được ông trồng trong vườn, chậu cảnh với diện tích 700m2. 

Ông Hồng cho biết thêm: Rau, quả trong vườn tôi trồng gối vụ quanh năm nên ngày nào cũng có rau bán, mang lại nguồn thu để lo cuộc sống hàng ngày. Còn cây mai cảnh thì bán dịp cuối năm, dành tiền để làm việc lớn trong nhà. Với mô hình trồng rau, quả, cây cảnh kết hợp, vườn của ông Hồng đã được công nhận vườn mẫu cấp huyện (cũ) năm 2021 và đến năm 2025, được công nhận vườn mẫu cấp tỉnh. 

Tại thôn Uyên Phong, xã Tuyên Hóa, vườn mẫu trên 8.000m2 của ông Nguyễn Văn Minh trồng khoảng 300 cây mít, hơn 100 cây dừa, trên 100 cây na và một số cây ăn quả khác như vải thiều, lê, táo… Tận dụng diện tích đất trống dưới tán cây ăn quả, ông Minh trồng thêm rau màu các loại, đặc biệt là rau dền trắng, xây dựng chuồng trại chăn nuôi gà ta, dê để tăng thu nhập.

Nhờ được hướng dẫn trồng và chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật nên vườn cây phát triển tốt, cho năng suất cao. Trong quá trình sản xuất, ông Minh áp dụng chăm sóc theo hướng hữu cơ nên sản phẩm được người tiêu dùng ưa chuộng, đầu ra ổn định. Không chỉ tạo cảnh quan xanh-sạch-đẹp, mỗi năm gia đình ông Minh thu nhập gần 200 triệu đồng từ mô hình vườn mẫu.

Nhằm khuyến khích người dân cải tạo vườn tạp, xây dựng vườn mẫu, xã Tuyên Hóa đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, góp phần thay đổi nhận thức, tư duy của người dân trong việc chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao. Cùng với đó, xã Tuyên Hóa còn giúp người dân tiếp cận nguồn vốn, hỗ trợ khoa học kỹ thuật, hướng dẫn người dân chọn giống cây trồng phù hợp với đặc điểm thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương.

Nông sản từ mô hình vườn mẫu là kết quả của sự lựa chọn các loại cây trồng phù hợp, có giá trị kinh tế cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường (Ảnh: QT). 

Phong trào xây dựng vườn mẫu trên địa bàn tỉnh đã tạo diện mạo mới cho những vùng nông thôn, tạo nên những miền quê đáng sống. Để tiếp tục đẩy mạnh phong trào xây dựng vườn mẫu gắn với thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, các ngành, địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về ý nghĩa của vườn mẫu; hỗ trợ, hướng dẫn người dân xây dựng vườn mẫu khoa học, phù hợp với quy hoạch tổng thể.

Để vườn mẫu phát triển hiệu quả và có tính lan tỏa, ngoài hỗ trợ của chính quyền địa phương thì các hộ làm vườn phải chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng của cây trồng, liên kết với các hộ kinh doanh trong ngoài tỉnh tạo đầu mối tiêu thụ sản phẩm, hướng tới phát triển bền vững./.

Thu Uyên