Hương Khê (Hà Tĩnh): Thủ phủ trầm hương rộn ràng vụ Tết

TMO- Mỗi dịp Tết đến Xuân về, không khí  lao động tại “xứ trầm hương” Phúc Trạch (huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh) đều hết sức khẩn trương, nhộn nhịp khi các cơ sở, hộ gia đình bước vào mùa  sản xuất cao nhất năm.

Phúc Trạch không chỉ có giống bưởi ngon nức tiếng xa gần mà còn được mệnh danh là thủ phủ của gió trầm. Nhiều năm nay, loại cây này mang lại nguồn thu nhập “khủng” cho người dân trong vùng.

Chạy xe dọc theo đường 15A đi qua xã Phúc Trạch không khó để bắt gặp những vườn cây gió trầm xanh mát, thẳng tắp. Những vườn gió trầm từ 5- 7 tuổi đến những vườn gió trầm có tuổi thọ 3 đến 4 thế kỷ.  Đến Phúc Trạch, dù ít hay nhiều thì nhà nào cũng trồng cây gió trầm.

Cây gió trầm được trồng phổ biến trong các hộ dân tại xã Phúc Trạch (huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh).

Là loại cây nổi tiếng, có giá trị kinh tế cao, nhưng trước đây người dân chỉ xem cây gió trầm là loại gỗ bình thường, mọi phát tán khắp vùng. Nhưng cách đây khoảng 30 năm, từ một làn sóng mua trầm của các thương lái ngoại tỉnh thì người dân Phúc Trạch mới biết đến giá trị của loại cây này.

Từ đó, cây gió trầm dần phủ kín diện tích các khu vườn, đồi của người dân trong vùng. Nghề đục gió tìm trầm ở xã Phúc Trạch cũng từ đó bắt đầu phát triển. Các sản phẩm từ trầm có giá trị từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Dù “sinh sau đẻ muộn”, nhưng nghề sản xuất hương trầm đang đưa lại nguồn thu ổn định cho người dân, đặc biệt trong dịp Tết.

Người dân xã Phúc Trạch, huyện Hương Khê 
(tỉnh Hà Tĩnh) sản xuất ra nhiều mặt hàng khác nhau từ cây gió trầm phục vụ thị trường tết Nguyên đán.

Hiện nay, nhiều hộ gia đình trồng cây gió trầm với quy mô lớn tại Phúc Trạch đã thành lập các cơ sở sản xuất kinh doanh, chế biến sản phẩm trầm hương, trầm nụ, trầm miếng, đồ thủ công mỹ nghệ có giá trị kinh tế cao. Nhiều sản phẩm chế biến từ cây gió trầm đã được công nhận sản phẩm ocop 3 sao.

Nằm giữa núi rừng Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh, làng nghề trầm hương Phúc Trạch không chỉ nổi tiếng với truyền thống trồng và chế tác trầm hương, mà còn là hình mẫu kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo tồn giá trị văn hóa.

Về xã Phúc Trạch trong những ngày cuối năm, từ đầu làng đến cuối làng, đâu đâu cũng ngửi thấy mùi hương trầm phảng phất trong gió. Hương trầm của Phúc Trạch có mùi thơm dịu nhẹ, không gắt nồng. Khác với các sản phẩm hương khác, hương trầm của Phúc Trạch còn có thành phần là trầm hương của cây gió trầm. Nhiều khách hàng vốn đã yêu thích thứ hương trầm miền sơn cước này đến dịp Tết lại tìm về đây lấy hàng.

Tranh thủ thời tiết nắng ráo các cơ sở sản xuất hương tiến hành phơi nắng, hoặc sấy khô để hoàn thiện sản phẩm.

Những ngày này tại cơ sở sản xuất kinh doanh Trầm hương Thọ Nga (xóm 8, xã Phúc Trạch) huy động tối đa nhân lực cho việc làm hương. Ở bất cứ công đoạn nào thì người làm hương đều rất cẩn trọng, tỉ mỉ để sản phẩm đạt chất lượng. Hương phải thơm, cháy đều và cháy hết. Do lượng hàng làm gấp đôi, gấp 3 ngày thường nên nhiều thời điểm công nhân phải làm xuyên trưa và làm thêm tối để kịp các đơn hàng.

Sau khi thu hoạch, cây gió trầm được chọn lựa, phân loại để sản xuất trầm hương và đồ thủ công mỹ nghệ.

Chị Võ Thị Nga - Chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh trầm hương Thọ Nga cho biết: Gia đình chị trồng gió trầm hơn 20 năm, nhưng bắt đầu chế tác thủ công từ trầm khoảng 10 năm lại đây. Nhận thấy nhu cầu về nhang trầm hương ngày càng cao, chị Nga đã mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại và quy trình sản xuất khép kín để nâng cao chất lượng cũng như sản lượng nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Hiện tại cở sở có 8 công nhân, sản xuất đủ các mặt hàng về trầm và xuất đi thị trường trong và ngoài tỉnh. Gia đình chị có hơn 10 ha trầm gió với hơn 20 nghìn cây. Doanh thu từ khai thác và kinh doanh các mặt hàng trầm khoảng vài tỷ đồng.

Cũng như xưởng trầm hương Thọ Nga, không khí sôi nổi cũng diễn ra tại nhiều hợp tác xã, hộ sản xuất trên địa bàn xã Phúc Trạch.

Năm 2016, anh Nguyễn Chí Thành là người đầu tiên ở xã Phúc Trạch chế biến cây gió trầm để làm hương. Với niềm đam mê của mình, anh Thành đã mạnh dạn đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh hương trầm Phúc Trạch để sản xuất hương que, hương vòng và trầm nụ.Từ chỗ bước đầu mỗi năm chỉ sản xuất 6 nghìn thẻ hương thì nay cơ sở đã sản xuất được 400 nghìn thẻ hương. Nhờ chất lượng đảm bảo nên sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đó. Thời điểm này, cơ sở anh Thành cũng như các cơ sở khác luôn tất bật sản xuất, chuẩn bị hàng hóa phục vụ nhu cầu của khách hàng dịp tết Ất Tỵ 2025.

Với sự kiên trì, công phu và kỹ thuật điêu luyện, từ cây gió trầm người dân Phúc Trạch chế tạo ra nhiều mặt hàng thủ công mỹ nghệ có giá trị.

Ngoài hương trầm, làng nghề Hương Trầm Phúc Trạch còn chế tác nhiều mặt hàng đa dạng như trầm nụ, vòng trầm, trầm miếng, tinh dầu trầm và các sản phẩm mỹ nghệ…tất cả các sản phẩm đều được làm từ 100% bột gỗ trầm hương tự nhiên.

Để làm nên những nén hương thơm ngoài nguyên liệu chính là cây gió trầm có tại địa phương thì đòi hỏi nhiều nguyên liệu khác và phải trải qua các công đoạn khác rất công phu. Tuy vất vả nhưng người làm hương lại rất phấn khởi vì có việc làm và sản phẩm làm ra được người tiêu dùng ưa chuộng.

Sản phẩm hương trầm Phúc Trạch có màu sắc đẹp, đa dạng về mẫu mã, chủng loại, sản xuất đến đâu bán hết đến đó.

Hiện nay ở địa bàn xã Phúc Trạch có nhiều hộ dân chuyên làm hương trầm và đã có 5 sản phẩm hương trầm, nụ trầm đạt Ocop 3 sao. Nguyên liệu chính để làm nên loại hương này là cây gió trầm mà địa phương có lợi thế. Từ việc làm hương đã nâng cao hiệu quả kinh tế của cây gió trầm và tạo thêm nhiều lao động cho lao động tại địa phương, góp phần xây dựng nông thôn mới. Cây gió trầm ở đây được đánh giá có chất lượng, vì vậy, khi dùng làm nguyên liệu sản xuất hương, tạo nên sản phẩm đặc trưng riêng của địa phương, được người tiêu dùng ưa chuộng.

Khai thác thế mạnh của địa phương về cây gió trầm để sản xuất hương là hướng đi đúng, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động, xây dựng nông thôn mới, đưa Phúc Trạch ngày càng phát triển.

Thu Hường