Hiệu quả kinh tế cao từ mô hình trồng chè liên kết

TMO - Sau nhiều năm bén rễ trên vùng đất huyện Hương Sơn (tỉnh Hà Tĩnh), cùng với việc kết hợp, liên kết với các doanh nghiệp, chủ cơ sơ thu mua, cây chè đã mang lại nguồn thu nhập cao, tạo sinh kế ổn định cho bà con nơi đây.

Thời gian qua, các doanh nghiệp và người trồng chè liên kết ở tỉnh Hà Tĩnh đang tập trung thu hoạch và chăm sóc chè búp tươi. Được mùa, giá bán ổn định đã mang đến nhiều niềm vui cho người dân  gắn bó với cây chè. Nhờ chú trọng áp dụng các biện pháp kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm nên năm nay toàn bộ diện tích chè đều sinh trưởng, phát triển tốt, búp chè non mọc lên tua tủa, xanh ngát cả một vùng. 

Cũngnhư nhiều sản phẩm nông sản khác, người trồng chè tại huyện Hương Sơn (tỉnh Hà Tĩnh) từng phải chịu cảnh được mùa, mất giá, hoặc giá thu mua bấp bênh khiến người dân gặp không ít khó khăn, thách thức. Song, vượt lên tất cả những người nông dân vẫn cần mẫn bám trụ, kiên trì đầu tư chăm sóc cây trồng chủ lực này.

Với những giá trị mà cây chè mang lại, huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) dự định mở rộng thêm vùng nguyên liệu, tăng cường chế biến sâu và tăng sản lượng xuất khẩu. Toàn huyện hiện có tổng hơn 630 ha trồng chè. Sản lượng chè năm 2024 ước tính khoảng gần 8.000 tấn, với giá bán 6,7 nghìn đồng/kg, ước thu hơn 53 tỷ đồng. Năm 2025, huyện có kế hoạch mở rộng diện tích chè, đồng thời, duy trì tốt diện tích chè đang cho thu hoạch, tăng cường chế biến sâu và tăng sản lượng xuất khẩu.

Theo chia sẻ của một số người dân trồng chè tại xã Sơn Hồng, với diện tích trồng chè gần 1ha sẽ cho thu nhập trên 100 triệu đồng. Cùng với đó, trồng chè liên kết với các doanh nghiệp giúp người dân ổn định đầu ra. Theo Đại diện Tổ hợp tác Chè Sơn Hồng, năm 2024, toàn bộ diện tích trên 10 ha của tổ ở nhiều nơi thuộc thôn 2 cho sản lượng hơn 130 tấn, mang lại nguồn thu nhập hơn 1 tỷ đồng.

Đây là năm được mùa nhất từ trước tới nay. Ở những địa phương khác có thể trồng những loài cây ăn quả khác hiệu quả cao hơn nhưng đối với vùng núi như Sơn Hồng thì mức thu nhập này là khá cao. Ở xã Sơn Hồng, phần lớn hộ dân thu nhập chính từ trồng cây keo nhưng hiệu quả khá thấp.

Một số hộ gia đình có trồng cây ăn quả như bưởi, cam… với diện tích từ 3 - 4 ha nhưng thu nhập hằng năm cũng khá khiêm tốn. Hơn nữa, hàng hóa sản xuất ra ở Sơn Hồng khó tiêu thụ và thường bị tư thương ép giá do giao thông đi lại khó khăn. Do đó, năm 2017, xã Sơn Hồng vận động bà con Nhân dân trồng keo tại khu vực Đồi Lấu chuyển sang trồng chè công nghiệp liên kết với xí nghiệp chè nhằm nâng cao hiệu quả thu nhập trên cùng 1 diện tích canh tác. Trồng chè liên kết, người dân không lo đầu vào vì có đối tác cung ứng giống, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu toàn bộ đầu ra khi thu hoạch.

Hơn nữa, việc chuyển đổi cây trồng giai đoạn này còn nhận được hỗ trợ 20 triệu đồng/ha theo Quyết định 09/2016/QĐ-UBND ngày 18/3/2016 của UBND tỉnh Hà Tĩnh về “Chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp”. Bởi vậy, nhiều hộ dân khu vực này mạnh dạn phá bỏ diện tích keo mới trồng hơn 1 năm chuyển đổi sang trồng chè.

Người dân thu hái lá chè làm nguyên liệu sản xuất. (Ảnh: HM). 

Tuy nhiên, bước đầu khá ảm đạm, liên tục 2 năm 2017, 2018 mưa lũ, nắng hạn dồn dập khiến phần lớn diện tích chè mới trồng chết sạch. Nhưng nhờ công tác tuyên truyền vận động, các hộ kiên trì thay thế những cây bị chết bằng cây mới và tập trung chăm sóc nên gần 4 ha tại Đồi Lấu của hơn 10 hộ dân dần hồi sinh và cho thu nhập khá tốt vào đầu năm 2019.

Cuối năm 2019, diện tích chè ở thôn 2 xã Sơn Hồng không ngừng được mở rộng sang những khu vực có tên gọi là đượng Mãn Linh, đượng Ba Rộc. Lúc này, thôn 2 có 26 hộ trồng chè diện tích hơn 10 ha. So với nhiều loại cây trồng khác thì chè xanh mang lại thu nhập khá cao và không phải đối mặt với tình trạng được mùa mất giá, được giá mất mùa như các loại nông sản khác vì nhu cầu thu mua của xí nghiệp chè là rất lớn.

Tuy nhiên, việc mở rộng thêm diện tích gặp không ít khó khăn, nhất là đối với những hộ có diện tích tương đối lớn từ 5 - 7 sào vì không có người làm hoặc quá ít nhân công lao động. Lãnh đạo UBND xã Sơn Hồng cho rằng, chủ trương của huyện Hương Sơn năm 2025 là mở rộng diện tích trồng chè ở xã Sơn Hồng thêm 5 ha, nhưng kế hoạch này mới chỉ thực hiện thêm được 1 ha.

Phát huy tiềm năng, lợi thế thổ nhưỡng, khí hậu, huyện Hương Sơn đã và đang phát triển cây chè theo hướng bền vững, chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm. Nhờ tăng cường đầu tư các khâu giống, liên kết sản xuất, kỹ thuật chế biến, xúc tiến thương mại nhiều địa phương  trên địa bàn huyện đã tạo ra những thương hiệu chè nổi tiếng.

Với sự vào cuộc cũng như hỗ trợ, tạo điều kiện của cấp ủy, chính quyền huyện Hương Sơn cùng với sự chăm chỉ, cần mẫn trong lao động sản xuất của người dân, tin rằng diện tích chè của huyện sẽ ngày một xanh tốt, mang lại cuộc sống ổn định, thu nhập cao, tạo sinh kế bền vững cho người nông dân trồng chè.

Mai Hương