Gia Lai nâng cao thu nhập từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng

TMO - Những năm gần đây, nông dân tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã linh hoạt chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và nhu cầu thị trường để nâng cao hiệu quả sản xuất. 

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, từ nhiều năm qua các địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai phát triển nhiều loại cây công nghiệp ngắn và dài ngày, chăn nuôi và kinh doanh tổng hợp nông lâm nghiệp đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, những năm trở lại đây tình trạng hạn hán, thiên tai đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống và sản xuất nông nghiệp của tỉnh Gia Lai. Nhiều loại cây trồng có khả năng chống chịu kém đã bị thiệt hại do hạn hán, mưa đá, lốc xoáy; năng suất và chất lượng bị giảm sút nghiêm trọng.

Để thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, tỉnh Gia Lai tăng cường thực hiện việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Các địa phương đã chuyển đổi cây trồng phù hợp để linh hoạt thích ứng với điều kiện tự nhiên trên địa bàn. 

Tại xã Đăk Djrăng, huyện Mang Yang, gia đình ông Lê Đức (làng Brếp) nâng cao thu nhập, ổn định đời sống từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả. Gia đình ông trồng 4 ha hồ tiêu, tuy nhiên, đến cuối năm 2018, hơn 3 ha hồ tiêu bị chết do nhiễm bệnh. Để tránh rủi ro trong sản xuất, năm 2019, gia đình ông Đức bắt đầu xen canh nhiều loại cây ăn quả như: ổi, mít Thái, bơ, sầu riêng, chanh dây trên diện tích hồ tiêu bị chết. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng đa canh mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với trồng thuần một loại cây.

Nhiều năm qua, đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Kon Chiêng, huyện Mang Yang chủ yếu trồng bắp, lúa rẫy, cà phê, cao su… Tuy nhiên, khoảng 3 năm trở lại đây, người dân trong xã đã chuyển đổi dần những diện tích đất trồng mì, bắp kém hiệu quả sang trồng dược liệu, mía nên mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Đến nay, toàn xã có hơn 200 ha mía, khoảng 10 ha cây hoa hòe cho thu hoạch thường xuyên. Đặc biệt, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số đã chuyển từ cây mì sang trồng mía đang mang lại nguồn thu nhập khá ổn định. Năm 2024, huyện Mang Yang đã chuyển đổi được 251 ha cây trồng kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn.

Người dân tại xã Kon Chiêng chuyển đổi diện tích sản xuất bắp, mì kém hiệu quả sang trồng cây hòe. Ảnh: ND. 

Thời gian gần đây, nhiều địa phương tại huyện Phú Thiện cũng linh hoạt chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao hiệu quả sản xuất. Tại xã Ayun Hạ, bà Trần Thủy cho biết: Trước đây, gia đình tôi có hơn 4 ha đất trồng mì. Nhờ chăm sóc tốt, nên cây mì của gia đình luôn cho năng suất cao khoảng 20 tấn mì tươi/ha .Tuy nhiên, giá cả bấp bênh, cộng với dịch bệnh phá hoại khiến việc trồng mỳ gặp khó khăn, thu không đủ chi phí, nên gia đình bà và nhiều hộ dân thôn Đoàn Kết đã bỏ cây mì, chuyển sang trồng cây ăn quả.

Tuy nhiên, cây ăn quả liên tục bị sâu bệnh phá hoại khiến nhiều gia đình mất trắng. Trong khi người dân chưa biết chọn cây gì để trồng thay cây mì và cây ăn quả, thì bà Thủy đã quyết định đưa cây dâu tằm vào trồng. Năm 2023 lứa tằm đầu tiên đã mang lại cho gia đình bà nguồn thu nhập 30 triệu đồng, với 2 hộp giống trong thời gian 2 tháng. Thấy việc nuôi tằm cho hiệu quả, gia đình bà Thủy nuôi lên 40 hộp giống trong thời gian 2 tháng, sau khi trừ chi phí còn cho lãi được hơn 100 triệu đồng...

Mô hình trồng dâu nuôi tằm tại huyện Phú Thiện phát huy hiệu quả kinh tế. Ảnh: ĐY. 

Những năm qua, nhiều diện tích lúa kém hiệu quả cũng được bà con nông dân xã Ia Peng, huyện Phú Thiện chuyển sang trồng cây ăn quả, rau màu và chăn nuôi gà bước đầu mang lại thu nhập cao. Trong đó, gia đình bà Trần Thị Hồng (thôn Sô Ma Hang B) là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi tiêu biểu ở xã Ia Peng. 

Trang trại của gia đình bà Hồng có diện tích 2,5 ha kết hợp trồng cây ăn quả, rau an toàn như bồ ngót, cải bắp, cà chua, chăn nuôi gà thịt và đào ao nuôi cá. Bà Hồng cho hay, trước đây, diện tích này chủ yếu trồng lúa nước nhưng thu nhập bấp bênh. Sau khi được chính quyền cho đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm trồng cây ăn quả ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ, nhận thấy cây ổi, dừa, bưởi, chanh… phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương nên bà đã chuyển sang trồng. Bà Hồng dành 6 sào đất trồng rau an toàn, 1 sào đào ao nuôi cá lấy nước tưới và nuôi hàng nghìn con gà để bán thịt. 

Theo Đề án Chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả sang phát triển cây trồng có giá trị kinh tế cao và thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2023 - 2025, định hướng đến năm 2030, giai đoạn  2023 - 2025, tỉnh Gia Lai phấn đấu thực hiện chuyển đổi khoảng 58.560 ha cây trồng kém hiệu quả sang phát triển rau, hoa, cây ăn quả, cây dược liệu, cây làm thức ăn cho chăn nuôi, cây trồng khác và dành quỹ đất phát triển các khu, vùng, dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, năng lượng tái tạo... Phấn đấu đến năm 2025, giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất thực hiện chuyển đổi đạt khoảng 150 - 200 triệu đồng.

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu thực hiện chuyển đổi khoảng 17.000 ha cây trồng kém hiệu quả. Phấn đấu đến năm 2030, giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất thực hiện chuyển đổi đạt khoảng 250 triệu đồng.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, việc thực hiện Đề án Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ngoài hiệu quả kinh tế thì còn hướng tới hiệu quả xã hội, đó là góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, tạo thêm ngành nghề và việc làm mới, tạo sinh kế bền vững cho người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo; đồng thời, tạo diện mạo và bản sắc mới cho nông thôn Gia Lai với các cây trồng hàng hóa có giá trị kinh tế cao.

Mạnh Dũng