Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển nguồn dược liệu

TMO - Với việc xác định được danh mục các loài dược liệu trên địa bàn, tỉnh Lâm Ðồng đã đẩy mạnh nhiều nghiên cứu về các loài dược liệu như: Sâm Langbiang, sâm Ngọc Linh, nấm Linh chi, Trà hoa vàng, Actiso... Từ đó, tạo cơ sở khoa học để định hướng tổ chức bảo tồn, khai thác và nuôi trồng dược liệu trên địa bàn tỉnh.

Theo Sở Y tế Lâm Đồng, thực vật làm thuốc trên địa bàn tỉnh trong tự nhiên có 2.291 loài thuộc 283 họ. Trong đó, những cây thuốc có tên trong Sách đỏ Việt Nam gồm 51 loài, như: Ba gạc hoa đỏ, Bảy lá một hoa, Bách hợp,... Cây thuốc đặc trưng tại Lâm Đồng có 16 loài, như: Actiso, Bồ công anh Trung Quốc, Canh ki na đỏ... Những cây thuốc có trữ lượng lớn gồm 20 loài, như: Actiso, Ba chẻ, Bách bệnh, Bình vôi...

Toàn tỉnh hiện có khoảng 476,4 ha trồng cây dược liệu với sản lượng trên 14 nghìn tấn. Trong đó, diện tích dược liệu trồng dưới tán rừng hiện nay trên địa bàn tỉnh mới chỉ có 119,2 ha. Diện tích dược liệu trồng trên đất nông nghiệp toàn tỉnh hiện có 375,2 ha, gồm: 302,7 ha trồng thuần và 72,5 ha trồng xen. 

Vườn sâm đương quy tại xã Đông Thanh, huyện Lâm Hà 

Tỉnh Lâm Đồng hiện có 59 cơ sở hàng năm thu mua, chế biến dược liệu với sản lượng khoảng 7.105 tấn nguyên liệu (chiếm 73%). Trong đó, có 5 công ty, 3 hợp tác xã và tổ hợp tác liên kết sản xuất, thu mua, sơ chế, chế biến dược liệu với tổng diện tích 164,9 ha. Số hộ liên kết 294 hộ với sản lượng 4.940 tấn/năm (chiếm 50,7 %), gồm 3 loại dược liệu chính: Actiso (112,6 ha), Đương quy (34 ha), Diệp hạ châu (18,3 ha). 

Ngoài ra, còn có sự tham gia của 12 cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm chức năng từ dược liệu với các sản phẩm. Các bệnh viện Y học cổ truyền, bệnh viện đa khoa, các trung tâm y tế huyện, thành phố trong tỉnh hàng năm sử dụng khoảng 50 - 60 tấn dược liệu. Bên cạnh đó, hiện có khoảng 70 cơ sở y tế thực hiện công tác khám, chữa bệnh bằng thuốc đông y, sử dụng nguyên liệu từ cây trồng dược liệu. 

Trên địa bàn tỉnh đang đẩy mạnh phát triển vùng dược liệu atiso 

Lâm Đồng là tỉnh nằm trong vùng Tây Nguyên cùng với các địa phương khác quy hoạch phát triển trồng 10 loài dược liệu, bao gồm các loài bản địa: Gấc, Gừng, Hương nhu trắng, Đảng sâm, Nghệ vàng, Sa nhân tím, Sả, sâm Ngọc linh, Trinh nữ hoàng cung, Ý dĩ, với diện tích khoảng 2.000 ha, ưu tiên trồng các loài: Đảng sâm, sâm Ngọc Linh.

UBND tỉnh Lâm Đồng đã ra nhiều văn bản chỉ đạo về việc phát triển dược liệu. Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2025 cũng đã nêu rõ: “Phát triển vùng dược liệu, phấn đấu đưa Lâm Đồng trở thành một trong những trung tâm dược liệu lớn trong nước”. 

Trong thời gian qua, có nhiều đề tài, dự án trồng thử nghiệm. Tuy nhiên, công tác nhân giống chưa được chú trọng, chưa có nghiên cứu cụ thể về tiêu chuẩn, chất lượng cây giống để nhân rộng sản xuất. Công tác bảo tồn dược liệu tại chỗ tập trung ở các Vườn Quốc gia, như: Nam Cát Tiên, Bidoup - Núi Bà và trên nhiều rừng đặc dụng khác ở Lâm Đồng. 

Thành phố Đà Lạt nghiên cứu nuôi cấy nấm đông trùng hạ thảo

Giai đoạn 2015 -2021, Sở Khoa học và Công nghệ đã nghiệm thu và bàn giao kết quả đối với 7 đề tài nghiên cứu về dược liệu gồm: Nghiên cứu, đánh giá khả năng khai thác và sử dụng cây Đảng sâm tại Lâm Đồng làm dược liệu; nghiên cứu nuôi cấy nấm Đông trùng hạ thảo tại Lâm Đồng; nghiên cứu quy trình công nghệ sản xuất cao khô từ lá dâu tằm dùng làm dược liệu...

Trên cơ sở những tiềm năng, lợi thế trên, tỉnh Lâm Đồng đề ra có 6 nhiệm vụ đã được phê duyệt và đang triển khai thực hiện gồm: Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong trồng một số loài trà hoa vàng phục vụ sản xuất trà túi lọc ở Lâm Đồng; nghiên cứu tuyển chọn bộ giống Actiso chất lượng cao tại Lâm Đồng; nghiên cứu xây dựng quy trình nhân giống và nuôi trồng cây Sói rừng làm dược liệu tại Lâm Đồng.

Đồng thời, nghiên cứu quy trình sản xuất sản phẩm cao lỏng và trà hòa tan từ cây Đảng sâm Việt Nam trồng tại Lâm Đồng; nghiên cứu bảo tồn và khai thác các chủng, loài nấm ăn và nấm dược liệu tại Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà; sưu tập, lưu trữ và bảo tồn nguồn gen 45 họ thực vật đặc hữu, nguy cấp, quý hiếm của Lâm Đồng tại Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà.

Nga Huyền