Tiền Giang kiểm soát chất lượng sầu riêng tại vùng trồng xuất khẩu

TMO - Ngành chức năng tỉnh Tiền Giang khuyến nghị nông dân vùng chuyên canh sầu riêng, các hợp tác xã và doanh nghiệp phải tuân thủ quy định kiểm định mới của phía đối tác nhập khẩu.

Tỉnh Tiền Giang hiện có hơn 24.500 ha trồng sầu riêng, sản lượng đạt khoảng 458.000 tấn. Đến đầu năm 2025, tỉnh đã được cấp 155 mã số vùng trồng, với diện tích gần 7.000 ha; 65 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng xuất sang thị trường Trung Quốc. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Tiền Giang, từ khi nghị định thư về việc xuất khẩu sầu riêng chính ngạch sang thị trường Trung Quốc có hiệu lực, giá cả và tình hình tiêu thụ loại trái cây này trở nên khởi sắc. Tuy nhiên hiện nay giá sầu riêng giảm rất sâu so với đỉnh điểm khiến nông dân, doanh nghiệp điêu đứng. Xuất khẩu sầu riêng gặp khó do yêu cầu an toàn thực phẩm của phía Trung Quốc đã đẩy giá giảm mạnh.

Tại huyện Cái Bè, hiện giá sầu riêng Ri6 mua tại vườn dao động ở mức từ 45.000 - 50.000 đồng/kg, sầu riêng Thái từ 82.000 - 85.000 đồng/kg, tùy theo tỷ lệ đẹp xấu. Mức giá này tăng hơn so với hơn 1 tháng trước khoảng 20.000 đồng/kg. Còn tại huyện Cai Lậy, những ngày qua, giá sầu riêng cũng tăng nhẹ trở lại. Hiện giá sầu riêng Ri6 tại các vựa trên địa bàn nằm ở mức khoảng 60.000 đồng/kg, sầu riêng Thái khoảng 100.000 đồng/kg.

Theo Sở Công thương Tiền Giang, hiện nay tình hình xuất khẩu sầu riêng trên địa bàn tỉnh vẫn còn gặp khó khăn. Nguyên nhân do phía Trung Quốc tăng cường kiểm tra hầu như toàn bộ các lô hàng sầu riêng xuất khẩu sang thị trường này. Trước tình hình trên, đối với sầu riêng, ngành chức năng tỉnh sẽ tăng cường quản lý chất lượng đầu vào, từ quá trình trồng, thâm canh, chăm sóc, thu hoạch và sơ chế, đóng gói xuất khẩu.

Đồng thời, thắt chặt liên kết thu mua theo chuỗi giá trị trên cây sầu riêng để nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện quy trình sản xuất đảm bảo tiêu chuẩn kiểm định và đẩy mạnh xây dựng thương hiệu sầu riêng Tiền Giang kết hợp với đầu tư cải tiến mẫu mã, bao bì đẹp vừa phù hợp yêu cầu nước nhập khẩu, nhất là thị trường Trung Quốc.  Đặc biệt, trước cảnh báo từ nước nhập khẩu về sử dụng chất cấm trong sản phẩm xuất khẩu, ngành chức năng tỉnh Tiền Giang yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu phải khẩn trương hoàn thiện thủ tục kiểm định chất vàng O tại các trung tâm được phía nước nhập khẩu công nhận.

Trong năm 2025, ngành chức năng tỉnh sẽ chấn chỉnh những hạn chế, tồn tại trong hoạt động xuất khẩu nông sản nói chung, đặc biệt đối với sầu riêng. Khuyến cáo nông dân, các hợp tác xã và doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng cần đặc biệt quan tâm tuân thủ quy trình canh tác sạch, an toàn theo hướng GAP, thu hoạch đúng thời điểm đảm bảo chất lượng trái sầu riêng khi đưa ra thị trường, kiểm tra nghiêm ngặt các khâu sơ chế và bảo quản sau thu hoạch một cách khoa học. 

Ngành chức năng tỉnh tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chất lượng sầu riêng tại vùng trồng xuất khẩu. 

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết: Thời gian qua, ngành chuyên môn của tỉnh đã tổ chức kiểm tra công tác tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra thực tế các vùng trồng xin cấp mã số và giám sát các mã số vùng trồng; hướng dẫn các địa phương thực hiện quản lý mã số vùng trồng đúng quy định, phân công, phân cấp rõ ràng. Ngoài ra, đoàn liên ngành của tỉnh cũng kiểm tra việc sử dụng mã số vùng trồng, tình hình liên kết thu mua, tiêu thụ nông sản trên địa bàn; kiên quyết đề nghị tạm dừng, thu hồi hoặc hủy mã số các vùng trồng không tuân thủ yêu cầu, điều kiện.

Đối với vấn đề kiểm soát chất lượng, ngành chức năng tỉnh đã liên tục kiểm tra các vườn cây ăn trái, các vựa và các doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng khi có thông tin sản phẩm sầu riêng có nhiễm chất cadimi và vàng ô. Thời gian tới, ngành Nông nghiệp tiếp tục phối hợp với cơ quan công an, quản lý thị trường, các địa phương tiếp tục kiểm tra, giám sát các vùng trồng, cơ sở đóng gói xuất khẩu được cấp mã số để bảo đảm quy trình canh tác an toàn, sản phẩm xuất khẩu đạt chất lượng theo yêu cầu của đơn vị nhập khẩu. 

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến giữa tháng 2/2025, Việt Nam chỉ xuất khẩu được khoảng 3.500 tấn sầu riêng, giảm tới 80% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến ngành nông sản mà còn làm giảm kim ngạch xuất khẩu rau quả nói chung. Nguyên nhân chính được cho là do Trung Quốc tăng cường kiểm tra chất lượng sản phẩm nhập khẩu, đặc biệt liên quan đến dư lượng của chất vàng O và Cadimi trên sầu riêng, sau khi phát hiện những chất này trên sầu riêng Thái Lan.

Kể từ đầu năm 2025, tất cả các lô hàng sầu riêng nhập khẩu vào Trung Quốc đều phải có kết quả phân tích dư lượng Cadimi và chất vàng O, thực hiện tại các phòng thí nghiệm được nước này công nhận. Đây là quy định bắt buộc áp dụng không chỉ với sản phẩm của Việt Nam mà với tất cả các nước xuất khẩu, khiến quy trình xuất khẩu trở nên phức tạp và tốn thời gian.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thon đang khẩn trương tăng cường năng lực xét nghiệm, nhằm đảm bảo không xảy ra tình trạng ùn tắc do thiếu phòng kiểm nghiệm. Về lâu dài, Bộ đang thúc đẩy đàm phán với Trung Quốc để đưa xuất khẩu sầu riêng quay trở lại theo quy định trong nghị định thư đã được hai nước ký kết, nhằm loại bỏ các biện pháp bổ sung gây khó khăn cho doanh nghiệp. Đồng thời, một chương trình giám sát dư lượng hóa chất đang được triển khai trên toàn quốc nhằm kiểm soát chất lượng ngay từ khâu sản xuất, từ đó đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn khi xuất khẩu. 

Các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, khuyến cáo nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đảm bảo nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng - nồng độ, đúng cách) và chỉ thu hoạch sầu riêng khi đảm bảo độ chín. Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại sản phẩm sầu riêng; kiểm tra về pháp lý thương nhân, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và một số kim loại nặng.../.

Hà Thu