Tăng cường các giải pháp cải thiện chất lượng môi trường không khí

TMO - Để cải thiện chất lượng không khí trên địa bàn Thủ đô, các chuyên gia quốc tế cho rằng, thành phố Hà Nội cần thực thi hiệu quả lệnh cấm đốt rác, phế phẩm nông nghiệp ngoài trời như việc đốt rơm rạ ở ngoại thành và có các biện pháp giảm bụi đường phố...  

Thông tin tại hội thảo: “Quản lý chất lượng không khí cho thành phố Hà Nội- Từ cam kết đến hành động" vừa được tổ chức, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông cho biết: Cùng với quá trình đô thị hóa và mở rộng thành phố, Hà Nội đã trở thành một trong 17 đô thị lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, thành phố đang phải đối mặt những tác động tiêu cực do ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững. 

Theo thống kê, dân số tại Hà Nội có khoảng 9 triệu người, trong đó dân số đô thị chiếm hơn 40%. Toàn thành phố có 17 khu công nghiệp; khoảng 806 làng có nghề, trong đó có 318 làng nghề được công nhận; hơn 7 triệu xe gắn máy và hơn 600.000 ô tô… Đây chính là nguồn phát thải khí nhà kính gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt ô nhiễm không khí ngày càng tăng.

Trước thực trạng đó, thành phố Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hạn chế nguồn phát sinh chất gây ô nhiễm không khí. Trong đó, thành phố đã đưa vào vận hành hệ thống 35 trạm quan trắc không khí tự động, 06 trạm quan trắc nước mặt, giám sát chất lượng môi trường khí thải, nước thải các khu, cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn làm cơ sở nghiên cứu, đề xuất giải pháp cải thiện chất lượng không khí.  

Thành phố tiếp tục nâng cao hiệu quả vận hành của các trạm quan trắc chất lượng không khí tự động. 

Đồng thời, UBND thành phố đã chỉ đạo các cấp chính quyền xóa được hơn 99% số lượng bếp than tổ ong, giảm 80% lượng đốt rơm rạ ở ngoại thành, xóa bỏ hàng trăm lò gạch thủ công; Thu gom, vận chuyển rác thải hàng ngày khu vực đô thị đạt trên 90%, khu vực ngoại thành đạt 80%; Đẩy nhanh tiến độ đầu tư các nhà máy xử lý rác thải phát điện tại Nam Sơn 4000 tấn/ngày, Xuân Sơn 1.500 tấn/ngày, tiếp tục kêu gọi đầu tư các nhà máy xử lý rác thải phát điện hiện đại.

Thành phố Hà Nội cũng đã triển khai chương trình đo kiểm khí thải xe mô tô, xe gắn máy cũ đang lưu hành trên địa bàn; chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý cơ sở sản xuất, công trình xây dựng gây bụi bẩn; rà soát đầu tư xây dựng, chỉnh trang công viên, hồ điều hòa yêu cầu các đơn vị vệ sinh môi trường tăng cường tưới nước rửa đường, thu gom rác thải… nhằm hạn chế phát sinh ô nhiễm, đồng thời giao Sở Tài nguyên và Môi trường triển khai nhiệm vụ "Xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí cho thành phố Hà Nội" theo hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường. 

Lãnh đạo UBND thành phố cho biết, mặc dù đã có nhiều giải pháp để cải thiện chất lượng không khí trên địa bàn, tuy nhiên với sự biến đổi khó lường của khí hậu, tốc độ đô thị hóa, Hà Nội rất cần sự chung tay của các tổ chức xã hội và đối tác phát triển để thúc đẩy các hành động chung về nâng cao chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc giải quyết các thách thức và thực hiện hiệu quả các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí vừa là yêu cầu cấp thiết vừa là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển bền vững cho thành phố Hà Nội, góp phần vào nỗ lực chung của Việt Nam thực hiện cam kết mạnh mẽ về ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu phát thải bằng “0” – Net Zero vào năm 2050.

Theo đề xuất của các chuyên gia quốc tế, thành phố Hà Nội cần thúc đẩy giao thông công cộng, đẩy mạnh phát triển xe điện, hình thành các khu vực kiểm soát phát thải trong thành phố. Ảnh: H.Nam.  

Để góp phần cải thiện chất lượng môi trường không khí trên địa bàn thành phố Hà Nội, bà Carolyn Turk, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, cho rằng chính quyền cần thực thi hiệu quả lệnh cấm đốt rác, phế phẩm nông nghiệp ngoài trời như việc đốt rơm rạ ở ngoại thành. Hà Nội cần thực thi hiệu quả lệnh cấm đốt rác, phế phẩm nông nghiệp ngoài trời, hỗ trợ quản lý tốt hơn phế thải nông nghiệp (như việc đốt rơm rạ) và có các biện pháp giảm bụi đường phố.

Bên cạnh đó, thành phố cần thực thi các tiêu chuẩn kiểm soát khí thải xe máy, ôtô; thúc đẩy giao thông công cộng, đẩy mạnh phát triển xe điện, có thể hình thành các khu vực kiểm soát phát thải trong thành phố. Đồng thời, xây dựng chiến lược quản lý chất thải bền vững để đảm bảo loại bỏ việc đốt rác ngoài trời, tăng tỷ lệ thu gom, phân loại và tái chế; thu hồi khí mê tan tại các bãi chôn lấp,...

Chính quyền thành phố cần có giải pháp giải quyết nguồn phát thải amoni từ hoạt động nông nghiệp, sử dụng phân bón vô cơ. Hà Nội cần tăng tiêu chuẩn phát thải cho các nhà máy điện và ngành công nghiệp, tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo, phù hợp với cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại COP26 về đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050; hỗ trợ giảm sử dụng than đá tại các làng nghề. Đặc biệt, để cải thiện chất lượng không khí ở Hà Nội hiệu quả thì cần có sự phối hợp với các tỉnh trong khu vực và ở cấp quốc gia.

Minh Hòa