Quy hoạch, phát triển đô thị bền vững vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung

TMO - Với vị trí là cửa ngõ ra biển của cả nước, Bộ Xây dựng yêu cầu các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung cần đẩy mạnh đô thị hóa, tận dụng tốt các tiềm năng và thế mạnh của mình.

Vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung gồm 14 tỉnh từ Thanh Hóa đến Bình Thuận, chiếm 50% số tỉnh giáp biển của cả nước (14/28 tỉnh, thành phố), với chiều dài đường bờ biển 1.800km, chiếm gần 60% chiều dài bờ biển cả nước. Đây là địa bàn đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước, có vị trí trọng yếu trong chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển; là "cửa ngõ" ra biển cả và "bệ đỡ" cho các tỉnh Tây Nguyên, kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây với đường hàng hải, hàng không quốc tế, nhiều cảng biển và cảng hàng không lớn...

Đây cũng là vùng đất có truyền thống lịch sử đấu tranh cách mạng kiên cường, là vùng đất có nền văn hoá lâu đời, nơi kết tinh nhiều giá trị tinh hoa, đậm đà bản sắc dân tộc với nhiều danh lam, thắng cảnh, di sản văn hoá, di tích lịch sử nổi tiếng: có hàng trăm di tích lịch sử, văn hoá đã được xếp hạng, 5/8 di sản vật thể, 4/12 di sản văn hoá phi vật thể, và 2/9 khu dự trữ sinh quyển quốc gia, nhiều bãi biển đẹp và một số hệ sinh thái điển hình như đầm, phá, vùng cát, san hô…

Vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung có sự kết hợp đa dạng giữa các dạng địa hình như đồng bằng ven biển, dãy núi, rừng và bãi biển tạo nên một cảnh quan thiên nhiên đặc biệt. Khí hậu của vùng khắc nghiệt, “sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa”. Đặc biệt, dưới tác động của biến đổi khí hậu với cường độ, tần suất của loại hình thiên tai ngày càng khốc liệt, khó dự đoán hơn, đe dọa nghiêm trọng tới cuộc sống người dân và quá trình phát triển đô thị, là một trong những nơi dễ bị tổn thương nhất trước các tác động của biến đổi khí hậu.

Theo kịch bản biến đổi khí hậu, 1,53% diện tích ven biển vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung bao gồm hành lang kinh tế ven biển, đô thị, khu vực trọng điểm nông nghiệp có nguy cơ bị ngập lụt, xâm nhập mặn; Tình trạng nguồn nước vừa thiếu vừa thừa nước gây ra lũ lụt, sạt lở đất vào mùa mưa, hạn hán vào mùa khô dẫn đến hơn 269.000 ha đất bị sa mạc hóa do thiếu nước. Nhóm Tài nguyên nước 2030 (2030-WRG1 - quỹ thuộc Ngân hàng Thế giới) và tính toán cân bằng nước đến năm 2030, vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ sẽ thiếu hụt khoảng 2,1 triệu m3 nước, đặc biệt nghiêm trọng vào mùa khô.

Các tỉnh Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung cần đẩy mạnh đô thị hóa, tận dụng tốt các tiềm năng và thế mạnh của mình. Ảnh: TT. 

Để phát triển đô thị vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung, các địa phương cần tiếp tục quán triệt và tập trung triển khai các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đối với vùng, tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ giải pháp trong quy hoạch và phát triển đô thị theo tinh thần Nghị quyết số 06/NQ-CP, Nghị quyết số 148/NQ-CP của Chính phủ, chú trọng đối với các đô thị là hạt nhân và trung tâm cấp vùng.

Ưu tiên thực hiện tốt công tác quy hoạch, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị; tập trung đẩy mạnh việc kết nối hệ thống các đô thị hạt nhân và đô thị trung tâm cấp vùng trong vùng nói riêng và với hệ thống đô thị toàn quốc; các đô thị lớn cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; hình thành nhiều các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu du lịch nghỉ dưỡng gắn liền đô thị tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, công ăn việc làm và tăng trưởng kinh tế đô thị...

Lựa chọn, khai thác và phát huy sự khác biệt của từng đô thị, để tạo sự đa dạng và hỗ trợ phát triển lẫn nhau. Các đô thị như Huế, Hội An với yếu tố di sản hay Nha Trang, Phan Thiết... với đường bờ biển dài và đẹp, cần được xây dựng thành những điểm đến, những đô thị di sản, du lịch tầm cỡ khu vực quốc tế. 

Các đô thị ven biển các tỉnh Phú Yên, Ninh Thuận và Bình Thuận... cần được thúc đẩy để trở thành điểm đến thu hút nguồn đầu tư lớn cho các dự án năng lượng sạch (điện gió, điện mặt trời), đi kèm với đó là dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng cao cấp. Sự đa dạng này chính là ưu điểm của hệ thống các đô thị khu vực vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ

Bên cạnh việc quy hoạch, phát triển các đô thị, các tỉnh miền Trung cần chú trọng việc tích hợp những rủi ro vào công tác quy hoạch đô thị cho các tỉnh, thành phố thuộc khu vực miền núi, ven biển và khu vực đồng bằng. Có cơ chế, chính sách cho việc xây dựng quy hoạch đô thị đảm bảo tích hợp các vấn đề liên quan đến biển đổi khí hậu. Cần tiếp tục thực hiện Quyết định số 438/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Phát triển các đô thị Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030"; sớm hoàn thiện, cập nhật các tiêu chuẩn, quy chuẩn trong lĩnh vực xây dựng, quy hoạch, quản lý đô thị… Ưu tiên các nguồn lực để thực hiện việc tích hợp những rủi ro vào công tác quy hoạch đô thị cho các tỉnh, thành phố.

Việt Linh