Thúc đẩy bảo tồn hệ sinh thái tại đặc khu Bạch Long Vĩ

TMO - Trong định hướng phát triển tại đặc khu Bạch Long Vĩ, TP.Hải Phòng xác định bảo tồn hệ sinh thái là trụ cột quan trọng. Các giải pháp đồng bộ từ quy hoạch, bảo vệ môi trường đến phát huy vai trò của cộng đồng dân cư đang được chú trọng, góp phần gìn giữ giá trị tự nhiên và nâng cao khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, việc thúc đẩy bảo tồn hệ sinh thái tại đặc khu Bạch Long Vĩ được xác định là nhiệm vụ mang tính chiến lược lâu dài. Là đặc khu có vị trí đặc biệt trên vịnh Bắc Bộ, nơi đây sở hữu hệ sinh thái biển đa dạng với nhiều loài sinh vật quý hiếm, có giá trị lớn về môi trường và kinh tế. Tuy nhiên, sức ép từ khai thác thủy sản, ô nhiễm môi trường và tác động của thời tiết cực đoan đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo tồn.

Trước thực tế đó, các giải pháp bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái được đẩy mạnh theo hướng đồng bộ, gắn bảo tồn với quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên biển. Việc kiểm soát hoạt động khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phục hồi các sinh cảnh tự nhiên và nâng cao ý thức cộng đồng được xem là những nhiệm vụ trọng tâm.

Cùng với đó, ứng dụng khoa học – công nghệ và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững của đặc khu trong tương lai.

Đáng chú ý, mới đây Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hải Phòng tổ chức Hội đồng tư vấn tuyển chọn nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp thành phố “Nghiên cứu phục hồi nguồn lợi một số loài rong mơ tại Khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ”.

Mục tiêu của đề án giai đoạn 2026 - 2028 là lựa chọn 1 - 2 loài rong mơ để nhân giống, trồng phục hồi; sản xuất 2.000 cây giống bám giá thể cứng từ kỹ thuật nhân giống bằng bào tử; đồng thời xây dựng một mô hình trồng phục hồi rong mơ tại Khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ với quy mô khoảng 200 m². Theo các chuyên gia của Viện nghiên cứu Hải sản (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), rong mơ không chỉ là nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp thực phẩm, dược phẩm mà còn giúp bảo vệ đa dạng sinh học, tạo nơi cư trú và sinh sản cho nhiều loài thủy sinh.

Việc nghiên cứu, bảo tồn và phục hồi rong mơ tại Khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ góp phần bảo vệ môi trường, sinh thái, phục hồi sự suy giảm nguồn lợi rong mơ tại vùng biển. Các thảm rong mơ có vai trò rất quan trọng duy trì hệ sinh thái biển. Rong mơ còn là nguồn thức ăn chính, quan trọng của loài bào ngư 9 lỗ rất quý hiếm, có giá trị kinh tế cao, đặc hữu của Hải Phòng. Đây là bước tiến mới của Hải Phòng trong nỗ lực bảo tồn hệ sinh thái biển Bạch Long Vĩ.

Bảo tồn hệ sinh thái tại Bạch Long Vĩ được Hải Phòng xác định là nhiệm vụ quan trọng. 

Theo thống kê, đến năm 2025, vùng biển Bạch Long Vĩ có gần 400 loài, gồm 229 giống thuộc 105 họ với những loài có giá trị kinh tế cao, như cá song, cá mú, rong câu, rong loa gai, rong mơ...Khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ được thành lập từ cuối năm 2013 với diện tích hơn 27.000 ha, chia thành phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái, phân khu phát triển, vùng biển phía ngoài và khu vực vành đai bảo vệ. Trong phạm vi khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ có 94 loài san hô thuộc 27 giống, 12 họ.

Nguồn lợi sinh vật phù du ở khu vực này cũng rất phong phú với hơn 200 loài thực vật phù du và hơn 100 loài động vật phù du...Cùng với triển khai các hoạt động khoa học, các ngành chức năng và đặc khu Bạch Long Vĩ đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ nguồn lợi, tài nguyên biển cho người dân; đồng thời tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm Luật Thủy sản.

Bên cạnh đó, Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ đã phối hợp với Trạm Cảnh sát biển vùng 1 tuyên truyền chống khai thác thủy sản bất hợp pháp cho hơn 350 ngư dân đang làm việc trên 50 tàu cá tại âu cảng Bạch Long Vĩ.

UBND đặc khu Bạch Long Vĩ cũng xử phạt vi phạm hành chính một chủ tàu cá đến từ Quảng Ngãi và tịch thu công cụ chích điện khai thác thủy sản trái phép. Tại cuộc làm việc với đặc khu Bạch Long Vĩ đầu tháng 12 vừa qua, lãnh đạo UBND thành phố Hải Phòng giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành và đặc khu Bạch Long Vĩ về đẩy mạnh bảo tồn và khai thác bền vững hệ sinh thái biển đảo của vùng biển Bạch Long Vĩ.

Theo đó, UBND đặc khu Bạch Long Vĩ chủ trì phối hợp với Sở Xây dựng, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố và các đơn vị liên quan thực hiện điều chỉnh Quy hoạch đặc khu, bảo đảm phù hợp, đồng bộ với "Đề án xây dựng và phát triển Đặc khu Bạch Long Vĩ thành trung tâm kinh tế - quốc phòng khu vực Vịnh Bắc Bộ" đang được Bộ Quốc phòng chủ trì xây dựng.

Đề án nhằm cụ thể hóa triển khai thực hiện có hiệu quả 3 trụ cột phát triển bền vững của đặc khu Bạch Long Vĩ theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, gồm: du lịch biển đảo, nghỉ dưỡng cao cấp; phát triển nuôi trồng hải sản công nghệ cao, chú trọng các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao gắn với bảo tồn, phát triển nguồn gen đặc hữu của vùng biển Bạch Long Vĩ; bảo tồn hệ sinh thái biển đảo, phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng - an ninh.

Đặc khu Bạch Long Vĩ triển khai nhiều giải pháp, kế hoạch bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản. 

Theo lãnh đạo UBND đặc khu Bạch Long Vĩ, cùng với tập trung cao nhất thực hiện các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố, trong thời gian tới, UBND đặc khu Bạch Long Vĩ tích cực phối hợp các ngành chức năng triển khai nhiều giải pháp, kế hoạch bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản tại vùng biển Bạch Long Vĩ.

Trong đó, tăng cường sự hiện diện trên biển của các lực lượng chức năng, tích cực tuần tra, kiểm tra, kiểm soát và kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật đối với các hoạt động khai thác thủy sản trái phép. Tiếp tục phát huy hiệu quả từ công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân trên đảo về lợi ích và tầm quan trọng của việc bảo vệ, gìn giữ nguồn tài nguyên sinh vật biển.

Thúc đẩy bảo tồn hệ sinh thái tại đặc khu Bạch Long Vĩ không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước mắt mà còn là giải pháp căn cơ nhằm bảo vệ lâu dài giá trị tự nhiên và sinh kế của người dân địa phương. Trong bối cảnh phát triển kinh tế biển ngày càng được chú trọng, nếu thiếu các biện pháp bảo tồn hiệu quả, nguy cơ suy thoái môi trường và cạn kiệt tài nguyên là điều khó tránh khỏi. Do đó, bảo tồn cần được đặt ở vị trí trung tâm trong các chiến lược, quy hoạch phát triển của đặc khu.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường quản lý nhà nước đến phát huy vai trò của cộng đồng dân cư sẽ góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ hệ sinh thái.

Lê Duyên