Nguy cơ gây tác động xấu đến cảnh quan thiên nhiên từ các công trình xây dựng

TNO – Cảnh quan thiên nhiên, môi trường là những yếu tố được quan tâm hàng đầu trong bài toán phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt đối với những vùng có thế mạnh, tiềm năng phát triển du lịch.

Cảnh quan thiên nhiên là cảnh quan được tạo thành từ các thành phần tự nhiên gồm địa chất, địa hình, khí hậu, thủy văn, thổ nhưỡng, sinh vật. Đây là các thành phần của môi trường tự nhiên, do đó cảnh quan thiên nhiên được coi là một phần của môi trường tự nhiên. So với cách tiếp cận trước đây, mới chỉ quy định bảo vệ riêng lẻ các thành phần môi trường, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên là cách tiếp cận mới - bảo vệ một phần của môi trường tự nhiên. Bảo vệ cảnh quan thiên nhiên là việc bảo tồn và duy trì hình thái, thành phần, cấu trúc, chức năng quan trọng của cảnh quan thiên nhiên - một khu vực được hình thành do tương tác của các yếu tố tự nhiên theo thời gian. Đây không chỉ là bảo vệ các thành phần môi trường riêng lẻ mà là kết quả của sự kết hợp, tương tác giữa các thành phần môi trường tự nhiên theo thời gian.

Thị trấn Cát Bà hay Quần đảo Cát Bà (huyện Cát Hải, Hải Phòng) được ví như chuỗi  ngọc xanh của vịnh Bắc Bộ, với gần 400 hòn đảo lớn nhỏ. Từ lâu nơi đây đã là sự lựa chọn của nhiều du khách trong và ngoài nước tới tham quan du lịch. Theo dọc con đường Mùng một tháng Tư (con đường lấy tên ngày hội lớn của huyện Cát Hải), dễ dàng nhận thấy là sự náo nhiệt của các nhà hàng, khách sạn, các khu vui chơi giải trí, bar, karaoke. Con đường này chạy men theo núi đá ven biển nên được nhiều du khách lựa chọn để nghỉ ngơi và khám phá cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, một trong những nét riêng biệt  của Cát Bà.

Công trình xây dựng được xây sát dưới chân núi dọc tuyến đường Mùng một tháng Tư.

Cùng với sự phát triển về du lịch, các dịch vụ ăn uống và lưu trú cũng phát triển theo và đây là một trong những nguy cơ gây tác động xấu đến cảnh quan thiên nhiên, môi trường nếu không được kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt trong khâu cấp phép xây dựng.

Quy định về bảo vệ cảnh quan thiên nhiên

Bảo vệ cảnh quan thiên nhiên là việc bảo tồn và duy trì hình thái, thành phần, cấu trúc, chức năng quan trọng của cảnh quan thiên nhiên. Trong đó, bảo tồn và duy trì hình thái của cảnh quan thiên nhiên là hoạt động bảo tồn và duy trì phong cảnh, vẻ đẹp, hình dạng đặc thù và sự hài hòa trong không gian của cảnh quan. Bảo tồn và duy trì các thành phần của cảnh quan thiên nhiên là hoạt động bảo tồn và duy trì các yếu tố tự nhiên tạo thành cảnh quan (địa chất, địa hình, khí hậu, thủy văn, thổ nhưỡng, sinh vật). Bảo tồn và duy trì cấu trúc của cảnh quan thiên nhiên là hoạt động bảo tồn và duy trì cấu trúc đứng, cấu trúc ngang và cấu trúc thời gian của cảnh quan. Bảo tồn và duy trì chức năng cảnh quan là bảo tồn và duy trì các chức năng của hệ sinh thái tự nhiên tạo thành cảnh quan.

Kiểm soát chặt chẽ các công trình xây dựng dưới chân núi để đảm bảo đúng quy định pháp luật, tránh gây tác động xấu đến cảnh quan thiên nhiên.

Theo đó, các quy định nhằm bảo vệ cảnh quan thiên nhiên cụ thể là: Cảnh quan thiên nhiên quan trọng phải được đánh giá, xếp hạng, xác định ranh giới trên thực địa; xác lập kế hoạch, phương án để duy trì và bảo vệ hình thái, thành phần, cấu trúc, chức năng và các giá trị khác theo các quy định của pháp luật có liên quan. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xác định và ban hành danh mục các cảnh quan thiên nhiên quan trọng trên địa bàn được giao quản lý là công viên, không gian xanh, dòng chảy quan trọng tại các khu vực đô thị và nông thôn. Cảnh quan thiên nhiên quan trọng được bảo vệ và quản lý theo quy định của pháp luật về đa dạng sinh học, thủy sản, lâm nghiệp, di sản văn hóa, du lịch, bảo vệ môi trường của Việt Nam và các quy định của các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Các cảnh quan thiên nhiên quan trọng là một nội dung của quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, các quy hoạch ngành quốc gia có liên quan, nội dung bảo vệ môi trường trong quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh. Việc khai thác, sử dụng các thành phần của cảnh quan thiên nhiên quan trọng phải đảm bảo duy trì được hình thái, cấu trúc, các chức năng và đa dạng sinh học của cảnh quan thiên nhiên.

Thanh Huyền