Lạng Sơn đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo

TMO - Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, tỉnh Lạng Sơn đã ưu tiên đầu tư hỗ trợ thực hiện dự án đa dạng hóa sinh kế, tạo điều kiện cho người dân phát triển sản xuất. 

Tại Lạng Sơn, đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm hơn 83%, sinh sống chủ yếu ở địa bàn nông thôn, miền núi biên giới, cuộc sống còn nhiều khó khăn. UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành các cơ chế, chính sách, dự án hỗ trợ công tác giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025. Theo đó, tỉnh tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ người nghèo, như: Hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, cận nghèo; cấp thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo, người dân tộc thiểu số; hỗ trợ tiền điện, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, cứu đói giáp hạt… góp phần giúp người nghèo ổn định cuộc sống, yên tâm đẩy mạnh sản xuất, tăng thu nhập, giảm nghèo.

Huyện Văn Quan là 1 trong 74 huyện nghèo của cả nước. Nhằm giảm nghèo đối với đồng bào dân tộc thiểu số, thời gian qua, huyện Văn Quan đã xây dựng nhiều mô hình sản xuất hiệu quả. Trong đó, xã Yên Phúc trở thành điểm sáng của huyện trong thực hiện chương trình giảm nghèo. Năm 2023, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã Yên Phúc là 8,38% (99 hộ nghèo) thì đến cuối năm 2024 xã còn 35 hộ nghèo, tỷ lệ hộ nghèo của xã chỉ còn 2,97%, (giảm 5,41% so với năm 2023). 

Một trong những giải pháp nghèo hiệu quả của xã Yên Phúc là đã xây dựng và nhân rộng nhiều mô hình kinh tế hiệu quả, phát huy thế mạnh, văn hoá bản sắc địa phương. Trong đó, hoạt động của hợp tác xã (HTX) Cao khô Chợ Bãi là tiêu biểu cho việc đẩy mạnh phát triển kinh tế, giảm nghèo. HTX được thành lập từ năm 2020, với 16 thành viên tham gia sản xuất cao khô (mỳ gạo). 

Hoạt động chế biến mỳ gạo cũng là một trong những mô hình phát triển kinh tế hiệu quả trên địa bàn xã Yên Phúc (Ảnh: KC). 

Đến nay, HTX đã đầu tư máy móc như: máy nghiền bột, máy tráng bánh và máy thái bánh trị giá gần 300 triệu đồng để ngày càng chuyên nghiệp trong sản xuất. HTX cũng thiết kế, nâng cấp bao bì, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Hiện nay, sản phẩm cao khô Chợ Bãi của HTX được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Bình quân mỗi ngày HTX làm từ 200 đến 300 kg gạo, tương ứng với hơn 800 đến 1.000 bó cao thành phẩm. 

Tại huyện Cao Lộc, xã Hải Yến được đánh giá là địa phương thực hiện tốt công tác giảm nghèo trên địa bàn huyện. Hết năm 2024, toàn xã chỉ còn 4 hộ nghèo (chiếm 0,82%), thấp nhất trong 22 xã, thị trấn của huyện. Từ năm 2022 đến nay, từ các nguồn vốn của Nhà nước, chính quyền xã đã lồng ghép triển khai 6 dự án hỗ trợ khoảng 150 hộ dân về phân bón, cây giống, kỹ thuật chăm sóc cây hồng Bảo Lâm, cây hồi và trồng cây mắc ca… Hiện nay trên địa bàn xã không còn hộ gia đình chính sách, gia đình người có công là hộ nghèo.

Cùng với xã Hải Yến, xã Thạch Đàn tích cực triển khai các dự án hỗ trợ người dân phát triển sản xuất. Từ năm 2022 đến nay, UBND xã đã hỗ trợ 5 dự án với sự tham gia của gần 100 hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo. Các dự án tập trung vào hỗ trợ người dân con giống như gà, trâu, bò và cây giống, phân bón chăm sóc hồi. Nhờ đó góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo trên địa bàn. Hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã còn 4,8%, giảm 22,4% so với năm  2019.

Từ nguồn hỗ trợ của Chương trình MTQG về giảm nghèo bền vững, các địa phương đã giảm tỷ lệ hộ nghèo.  

Từ năm 2022 đến nay, UBND huyện Cao Lộc đã triển khai 50 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng và 6 dự án phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị cho trên 1.000 lượt hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo với tổng kinh phí hơn 30 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước. Các hộ dân được hỗ trợ cây, con giống, phân bón và kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi: trâu bò thương phẩm; nuôi lợn; mô hình trồng, chăm sóc cây hạt dẻ, cây mắc ca, cây trám đen; mô hình trồng, chăm sóc hồng Bảo Lâm; chăm sóc hồi theo hướng hữu cơ...

Giai đoạn 2021-2024, huyện Văn Lãng được phân bổ 7 tỷ 746 triệu đồng, đã giải ngân thanh toán 5 tỷ 531 triệu đồng (đạt 71,40% kế hoạch vốn giao), triển khai thực hiện 14 mô hình dự án, gồm: Dự án Trồng cây dược liệu trên địa bàn xã Tân Tác, kinh phí thực hiện 432 triệu đồng (có 18 hộ tham gia: 12 hộ nghèo, 6 hộ cận nghèo).

Thực hiện 2 Dự án trồng cây hồng vành khuyên trên địa bàn xã Hội Hoan, kinh phí thực hiện 500 triệu đồng (có 26 hộ tham gia: 10 hộ nghèo, 16 hộ cận nghèo). Dự án trồng cây hồng vành khuyên xã Tân Mỹ, kinh phí 405 triệu đồng, do không đảm bảo điều kiện đối ứng của các hộ tham gia dự án để triển khai thực hiện, UBND xã Tân Mỹ đang triển khai rà soát để thực hiện các dự án khác.

Thực hiện Dự án Chăn nuôi bò sinh sản bán chăn thả tại các xã: Thanh Long, Thành Hoà, Thụy Hùng, Hồng Thái, Gia Miễn, Tân Tác, Hội Hoan với tổng kinh phí là 5 tỷ 077 triệu đồng, có 92 hộ tham gia là hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo. Dự án “Nuôi cá lồng” trên địa bàn xã Bắc La, kinh phí thực hiện 405 triệu đồng (có 4 hộ tham gia: 3 hộ nghèo, 1 hộ mới thoát nghèo).  

Trong năm 2025, tỉnh Lạng Sơn đặt mục tiêu tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giảm từ 2 - 2,5% so với năm 2024; tỷ lệ hộ nghèo ở các huyện nghèo, các xã có tỷ lệ hộ nghèo cao phấn đấu giảm bình quân 4% trở lên, tập trung giảm tỷ lệ hộ nghèo tại các xã xây dựng nông thôn mới; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số giảm từ 2 - 2,5% so với năm 2024; tập trung triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp, chính sách giảm nghèo, các dự án, tiểu dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trong năm 2025 trên địa bàn tỉnh. 

Xác định công tác giảm nghèo là một nội dung quan trọng trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các cấp, các ngành và địa phương. Trên cơ sở mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh, UBND các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh đã xây dựng Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình giảm nghèo bền vững, trong đó đề ra mục tiêu cụ thể về giảm tỷ lệ hộ nghèo nghèo và các mục tiêu tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản cho từng xã, phường, thị trấn làm cơ sở để chỉ đạo, triển khai thực hiện./.

Minh Thúy