Mở rộng vùng trồng cây ăn quả, tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số

TMO - Việc phát triển vùng trồng cây ăn quả tại xã Bạch Thông, tỉnh Thái Nguyên đang mở ra hướng đi mới cho sản xuất nông nghiệp vùng cao. Từ những diện tích đất đồi kém hiệu quả, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số đã mạnh dạn chuyển đổi sang trồng cây ăn quả, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định đời sống.

Tận dụng lợi thế đất đai và khí hậu, xã Bạch Thông (tỉnh Thái Nguyên) chú trọng phát triển các vùng trồng cây ăn quả tập trung. Qua đó, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số đã có cơ hội tiếp cận mô hình sản xuất hiệu quả, từng bước cải thiện sinh kế. Những năm gần đây, xã Bạc Thông tích cực triển khai chủ trương mở rộng vùng trồng cây ăn quả, coi đây là hướng đi quan trọng nhằm phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững.

Trên cơ sở điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và tập quán canh tác của người dân, địa phương khuyến khích chuyển đổi những diện tích đất đồi, đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế. Quá trình triển khai gắn với công tác tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ giống cây trồng, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung.

Nhờ đó, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số đã mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào canh tác. Theo thống kê, xã Bạch Thông có 20 thôn bản với 1.982 hộ, khoảng 92% là đồng bào dân tộc thiểu số. Do địa hình đồi núi chia cắt mạnh, điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế, hạ tầng thiếu đồng bộ, việc phát triển kinh tế trên địa bàn gặp không ít khó khăn.

Trước thực tế đó, trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, cấp ủy, chính quyền xã Bạch Thông luôn xác định phát triển kinh tế gắn với nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính lâu dài. Lãnh đạo UBND xã Bạch Thông, cho biết: Những năm qua, chính quyền xã đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động thông qua các cuộc họp thôn bản, sinh hoạt chi bộ và hoạt động của các tổ chức đoàn thể.

Qua đó từng bước giúp đồng bào dân tộc thiểu số chuyển từ phương thức sản xuất tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hóa, gắn với nhu cầu thị trường. Song song với công tác tuyên truyền, xã phối hợp với các đơn vị, đoàn thể tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, hướng dẫn người dân xây dựng và nhân rộng các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu của địa phương.

Trên cơ sở định hướng đó, cam, quýt được xác định là cây trồng chủ lực, giữ vai trò trung tâm trong phát triển kinh tế nông nghiệp của Bạch Thông. Nhờ sự định hướng và hỗ trợ kịp thời của chính quyền địa phương, diện tích trồng quýt trên địa bàn không ngừng được mở rộng, chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng cao.

Cây quýt mang lại hiệu quả kinh tế ổn định cho bà con vùng đồng bào dân tộc tại xã Bạch Thông. (Ảnh: VHG). 

Sau khi sản phẩm “Quýt Bắc Kạn” được cấp chỉ dẫn địa lý, xã Bạch Thông đã tăng cường tuyên truyền để người dân nhận thức đầy đủ về giá trị thương hiệu, từ đó chú trọng hơn đến khâu thâm canh, chăm sóc, thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm. Hiện nay, toàn xã có khoảng 500 hộ trồng quýt với tổng diện tích trên 500ha, trong đó khoảng 400ha đang cho thu hoạch ổn định, sản lượng bình quân đạt từ 4.000-4.500 tấn mỗi năm.

Năng suất đạt trên 10 tấn/ha, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số có thu nhập từ 100-300 triệu đồng/năm. Cùng với định hướng sản xuất, chính quyền địa phương xác định đầu tư xây dựng hạ tầng là giải pháp then chốt, mang tính nền tảng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cùng các chương trình, dự án khác, trong năm 2025, xã Bạch Thông được bố trí tổng nguồn vốn đầu tư hạ tầng trên 2,52 tỷ đồng.

Nguồn vốn này được tập trung cho 8 công trình hạ tầng thiết yếu, phục vụ trực tiếp sản xuất và đời sống của người dân.Trên nền tảng hạ tầng ngày càng được hoàn thiện, chính quyền xã Bạch Thông tiếp tục khuyến khích người dân tham gia các mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Việc hỗ trợ thành lập và duy trì hoạt động của các hợp tác xã đã giúp nông sản địa phương, đặc biệt là quýt, từng bước xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Thông qua liên kết với hợp tác xã, mỗi năm hàng trăm tấn quýt của người dân được tiêu thụ ổn định qua hệ thống siêu thị và các sàn thương mại điện tử, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh cây quýt, chính quyền địa phương cũng định hướng người dân phát triển các cây trồng có giá trị kinh tế khác, trong đó có cây hồi. Thông qua công tác tuyên truyền và hướng dẫn kỹ thuật, người dân ngày càng chú trọng thâm canh, chăm sóc và mở rộng diện tích trồng hồi. Đáng chú ý, một số hộ dân đã mạnh dạn thử nghiệm các cây trồng mới như mắc ca. Mô hình trồng mắc ca bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực, mở ra hướng đi mới trong đa dạng hóa sinh kế và nâng cao giá trị sử dụng đất.

Những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế đã góp phần quan trọng đưa tỷ lệ hộ nghèo của xã Bạch Thông giảm xuống còn 8,82%. Định hướng mở rộng vùng trồng cây ăn quả tại xã Bạc Thông đã và đang mang lại những chuyển biến tích cực cả về kinh tế lẫn xã hội.

Không chỉ giúp khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, mô hình này còn tạo sinh kế ổn định, bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Bên cạnh đó, việc huy động các nguồn lực đầu tư hạ tầng, hỗ trợ vốn và đào tạo kỹ năng sản xuất cho người dân cũng đóng vai trò quan trọng. Từ đó, góp phần giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất và xây dựng nông thôn mới tại xã Bạc Thông trong giai đoạn tiếp theo.

Quỳnh Hoa