Sơn La: Phát huy vai trò kinh tế tập thể

TMO - Hiện nay, các mô hình kinh tế tập thể ở tỉnh Sơn La đang có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Việc đổi mới mô hình hoạt động, tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị đã giúp nhiều hợp tác xã nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho thành viên.

Những năm qua, Sơn La đã xác định kinh tế tập thể là một trong những thành phần quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững. Thông qua việc củng cố, đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã, tổ hợp tác, địa phương từng bước phát huy vai trò liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cho người dân.

Nhiều mô hình kinh tế tập thể gắn với lợi thế nông nghiệp, chế biến nông sản, dịch vụ đã được hình thành, giúp khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, lao động và thế mạnh bản địa. Việc tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tạo đầu ra ổn định, giảm rủi ro cho người sản xuất. Bên cạnh đó, kinh tế tập thể còn góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, từng bước cải thiện đời sống cho thành viên và người lao động.

Với sự hỗ trợ từ chính quyền các cấp về cơ chế, chính sách, đào tạo nguồn nhân lực và tiếp cận vốn, khu vực kinh tế tập thể ở Sơn La đang từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của địa phương. Đơn cử, trong năm 2019, các hộ dân trồng cam, mận tại bản Ôn, phường Thảo Nguyên đã liên kết thành lập HTX cây ăn quả an toàn bản Ôn, sản xuất theo hướng an toàn, phát triển vùng trồng cây ăn quả chất lượng.

Đến nay, toàn tỉnh có hơn 214 sản phẩm OCOP từ 3-5 sao. Việc tham gia OCOP đã giúp các HTX thay đổi tư duy sản xuất, đổi mới từ bao bì, nhãn mác đến tiêu chuẩn chất lượng, giúp sản phẩm trở thành hàng hóa có giá trị gia tăng cao, vươn xa ra khỏi thị trường trong nước. Lãnh đạo HTX Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp 19/5, phường Vân Sơn, chia sẻ: Nhờ sự hỗ trợ tư vấn của Liên minh HTX và các ngành liên quan, HTX đã hoàn thành 6 sản phẩm OCOP. Hiện tại, HTX tạo việc làm cho 20 lao động thường xuyên và 150 lao động thời vụ, liên kết bao tiêu nông sản cho gần 2.000 hộ dân.

Các mô hình kinh tế tập thể mang lại nguồn thu và thị trường tiêu thụ ổn định cho người dân Sơn La. (Ảnh minh hoạ: HN). 

Đến nay, toàn tỉnh có 6 Liên hiệp HTX, hơn 1.000 HTX đang hoạt động, tăng 164% so với năm 2020; tổng vốn đăng ký trên 700 tỷ (trong đó, vốn của HTX trên 560 tỷ đồng, quỹ tín dụng nhân dân 140 tỷ đồng), tăng 130,4% so với năm 2020. Lĩnh vực HTX thu hút trên 38.000 thành viên tham gia. Đồng hành cùng khu vực kinh tế tập thể, Liên minh HTX tỉnh đã thể hiện vai trò là “người bạn đồng hành” cho các HTX; chủ động tham mưu, đề xuất với tỉnh triển khai các giải pháp về công tác quản lý, giải quyết những khó khăn vướng mắc của khu vực kinh tế tập thể, HTX;

Đồng thời tăng cường các hoạt động tư vấn hỗ trợ, đưa khu vực kinh tế tập thể, HTX trở thành lực lượng nòng cốt trong phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn gắn với chương trình mỗi xã một sản phẩm OCOP và chuyển đổi số. Theo lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh, cho hay: Trong giai đoạn 2020-2025, mặc dù phải đối mặt với dịch bệnh và biến động thị trường, kinh tế tập thể vẫn duy trì được đà tăng trưởng ổn định. Trung bình mỗi năm có 100 HTX thành lập mới trong toàn tỉnh, vượt 110,4% so với mục tiêu đề ra.

Nhiều HTX hoạt động hiệu quả, có nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP. Tham gia chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ với doanh nghiệp lớn, hình thành HTX kiểu mẫu gắn với vùng nguyên liệu. Trong 5 năm qua, đơn vị đã tổ chức xúc tiến thương mại cho 36 lượt HTX; mở 76 hội nghị tập huấn cho hơn 3.100 học viên; 12 lớp tập huấn, bồi dưỡng nguồn nhân lực. Triển khai hỗ trợ 27 lượt HTX vay vốn từ Quỹ hỗ trợ phát triển HTX tỉnh, với tổng số vốn 10,4 tỷ đồng; hỗ trợ 9 lượt HTX vay vốn từ Chương trình 120 (Quỹ quốc gia giải quyết việc làm), với tổng số tiền 810 triệu đồng.

Nhờ đó, giúp các HTX có điều kiện đầu tư công nghệ sản xuất, chế biến hiện đại, tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, đồng thời, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung. Đến nay, các HTX sở hữu 238/262 chuỗi nông sản.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục đổi mới về nội dung, phương thức hoạt động, lấy mục tiêu phát triển kinh tế tập thể, HTX là sự tồn tại và phát triển; là niềm tin, chỗ dựa cho các tổ hợp tác, HTX, Liên hiệp HTX và các thành viên.

Đơn vị chủ động tham mưu với tỉnh hoàn thiện cơ chế chính sách, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nâng cao năng lực nguồn nhân lực, gắn kết kinh tế tập thể với xây dựng nông thôn mới bền vững. Củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế tập thể, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, khoa học kỹ thuật công nghệ cao vào sản xuất, nâng cao quy mô chất lượng sản phẩm.

Liên doanh, liên kết với nhà nông, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp, nhà máy chế biến làm tốt các dịch vụ đầu vào và tiêu thụ sản phẩm cho các thành viên. Trong nhiệm kỳ mới, Liên minh HTX tỉnh tập trung nâng cao năng lực hiệu quả và sức cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể, tăng cường các hoạt động tập huấn, xúc tiến thương mại. Phấn đấu đến năm 2030, có ít nhất 40% HTX đạt loại khá, giỏi; có trên 1.200 HTX hoạt động hiệu quả, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế của tỉnh…

Phát huy vai trò của kinh tế tập thể là hướng đi phù hợp, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững ở Sơn La trong giai đoạn tới. Thực tiễn cho thấy, khi được tổ chức và vận hành hiệu quả, kinh tế tập thể không chỉ hỗ trợ sản xuất mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm địa phương, thúc đẩy liên kết vùng và thị trường. Khi kinh tế tập thể được phát huy đúng vai trò, tỉnh Sơn La sẽ có thêm nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế – xã hội hài hòa, bền vững và hiệu quả trong giai đoạn tiếp theo.

Hoàng Tuấn