Hoàn thiện cơ chế, chính sách trong phát triển điện gió, điện mặt trời

TMO - Theo Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, thời gian qua các nhà đầu tư điện tái tạo đang có lãi lớn, trong khi Nhà nước, người dân Việt Nam phải chịu giá điện cao. Trước tình hình này, Thủ tướng yêu cầu phải xem xét lại về giá điện, đàm phán lại về các dự án điện gió đã triển khai, tìm giải pháp phù hợp, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa nhà đầu tư, nhà nước, người dân để hợp tác bền vững, hiệu quả.  

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Đoàn công tác Chính phủ đã tới khảo sát các dự án điện gió ven biển tại huyện Hòa Bình (tỉnh Bạc Liêu), làm việc với tỉnh, các nhà đầu tư về phát triển năng lượng tái tạo. Tại đây Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Việt Nam nói chung và tỉnh Bạc Liêu nói riêng có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, cụ thể là điện gió, điện mặt trời vì đây là nguồn năng lượng sạch, không phải mua và không ai có thể lấy đi. Những năm qua, Việt Nam có cơ chế khuyến khích phát triển điện gió, điện mặt trời, nhưng giá không hợp lý, dẫn tới tình trạng "đua nhau làm" điện gió, điện mặt trời, ảnh hưởng tới cân đối cung cầu; có tình trạng mua giá điện mặt trời, điện gió với giá cao, trong khi giảm mua thủy điện với giá thấp.

Theo lãnh đạo Chính phủ, trước đây khi công nghệ chưa phát triển, giá điện gió, điện mặt trời có thể phù hợp để khuyến khích đầu tư. Nhưng hiện nay, giá điện gió ở Việt Nam đang cao hơn so với thế giới và các nguồn điện khác. Trong khi công nghệ điện tiến bộ rất nhanh, đến nay chi phí sản xuất đã giảm nhiều. Các doanh nghiệp cũng không phải đầu tư hệ thống truyền tải điện mà việc này được Nhà nước thực hiện với kinh phí rất lớn.

Thủ tướng nhấn mạnh đến vấn đề: Các nhà đầu tư điện tái tạo đang có lãi cao, trong khi Nhà nước, người dân Việt Nam phải chịu giá điện cao, do đó phải xem xét lại giá điện, đàm phán lại các dự án điện gió đã triển khai, tìm giải pháp phù hợp, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa nhà đầu tư, nhà nước, người dân để hợp tác bền vững, hiệu quả. Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phải nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về điện gió, điện mặt trời. Các bên liên quan đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao, làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực, hỗ trợ vốn, kêu gọi các nhà đầu tư, sản xuất thiết bị trong nước, phát triển ngành công nghiệp năng lượng tái tạo...

Nhà máy điện gió Hòa Bình 1, tỉnh Bạc Liêu  

Thủ tướng nhấn mạnh, phải tất cả cùng thắng hoặc hòa. Nếu Nhà nước, người dân có lợi mà nhà đầu tư chịu thiệt thì không ai làm. Nếu nhà đầu tư có lãi, Nhà nước bù lỗ, người dân chịu giá cao thì không tồn tại được. Cần nhất quán quan điểm tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, giữ môi trường pháp lý ổn định nhất nhưng cái gì không hợp lý thì phải điều chỉnh, chúng ta làm vì lợi ích quốc gia, dân tộc.

Bên cạnh đó, Thủ tướng đề nghị các nhà đầu tư, địa phương nghiên cứu tổ chức mô hình phát triển kinh tế tuần hoàn, "trên phát điện gió, kết hợp sản xuất hydrogen, phát triển nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản...". Thủ tướng hy vọng với quan điểm "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ"; với các đề nghị của Thủ tướng được thực hiện, tất cả các bên cùng thắng, công nghiệp điện gió Việt Nam tiếp tục phát triển nhanh, bền vững. 

Tại tỉnh Bạc Liêu, một trong những thế mạnh nổi trội thời gian qua là nguồn năng lượng tái tạo từ gió. So với các địa phương khác của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, Bạc Liêu được thiên nhiên ưu đãi với bờ biển dài 56km, có tốc độ bình quân gió trên 6,5m/s và ít bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ nên được đánh giá là địa phương giàu tiềm năng, lợi thế để phát triển mạnh các dự án điện từ năng lượng tái tạo. Trong năm 2021, Bạc Liêu đã có 8 dự án điện gió đưa vào hoạt động cả trên biển lẫn trong đất liền với tổng công suất trên 469MW (đứng thứ 3 trên cả nước).  

Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều kiến nghị Thủ tướng, Bộ Công Thương xem xét, tạo điều kiện sớm bổ sung quy hoạch điện gió của địa phương giai đoạn đến năm 2025 với tổng công suất 2.000 MW (gồm 500 MW điện gió trên bờ và 1.500 MW điện gió ngoài khơi). Tỉnh Bạc Liêu cũng đề xuất Thủ tướng, Bộ Công Thương xem xét, sớm phê duyệt quy hoạch đường dây truyền tải 500 kV từ Bạc Liêu đi Thốt Nốt (Cần Thơ). Đồng thời, tỉnh mong muốn đưa dự án đầu tư đường dây truyền tải này vào danh mục các dự án đầu tư được phê duyệt trong quy hoạch điện VIII. Trường hợp khó khăn, Trung ương cho cơ chế đặc thù để doanh nghiệp đầu tư vốn xây dựng và thu hồi vốn theo quy định. 

Hà Vân