Lâm Đồng đẩy mạnh quan trắc, ngăn ngừa ô nhiễm nguồn nước

TMO - Cùng với việc triển khai đồng bộ các giải pháp để kiểm soát, ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, tỉnh Lâm Đồng duy trì hoạt động của mạng lưới quan trọng môi trường trên các lưu vực sông.

Theo báo cáo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, hiện nay, chất lượng nước các hồ, sông, suối trên địa bàn tỉnh nhìn chung còn khá tốt. Vào mùa khô, các sông: Đạ Rsal, Da Que Yon, Da Loi, Đạ Tẻh, Đạ Guoay, Da Ri Am có chất lượng nước tốt. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nước sông, hồ giai đoạn 2019 - 2023 trên địa bàn có xu hướng gia tăng mức độ ô nhiễm, thể hiện qua các thông số BOD5, COD, tổng Nitơ, tổng Photpho. Bên cạnh đó, sông Đạ Dâng, Cam Ly, La Ngà có chất lượng nước từ kém đến trung bình nên cần được cải thiện để phục vụ cho các hoạt động sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp.  

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 148 điểm quan trắc định kỳ và 22 trạm quan trắc tự động. Hệ thống quan trắc bao phủ các lưu vực sông chính như Cam Ly, Đa Dâng, Đa Nhim, Đồng Nai, La Ngà, Krông Nô cùng các hồ chứa, hồ thủy điện lớn trong tỉnh. 

Tại khu vực các lưu vực sông Cam Ly, Đa Dâng, Đa Nhim và thượng nguồn sông Đồng Nai là nguồn cung cấp nước mặt chủ yếu cho sinh hoạt, nông nghiệp và du lịch. Kết quả quan trắc cho thấy chất lượng nước nhìn chung đạt mức tốt đến trung bình, phù hợp cho cấp nước sinh hoạt sau xử lý và tưới tiêu. Tuy nhiên, tại một số điểm như suối Cam Ly, kênh nội đô Bảo Lộc và suối Phan Dũng, có thời điểm một số chỉ tiêu vượt giới hạn cho phép 1,5–2,5 lần, cho thấy tình trạng ô nhiễm cục bộ do nước thải sinh hoạt, du lịch và chế biến nông sản.

Tỉnh Lâm Đồng tăng cường công tác quan trắc, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm nguồn nước. 

Tại khu vực 2, có thời điểm ghi nhận nước sông Cà Ty, sông Quao và vùng cửa sông La Gi xuất hiện dấu hiệu nhiễm mặn và phú dưỡng nhẹ (gia tăng chất dinh dưỡng trong nước), chủ yếu do xả thải từ hoạt động du lịch, nuôi trồng thủy sản và các khu công nghiệp ven biển. Ở khu vực 3, chất lượng nước mặt cơ bản đạt quy chuẩn; tuy nhiên, một số vị trí tại hạ lưu sông Krông Nô và hồ Đắk R’tíh ghi nhận nồng độ chất rắn lơ lửng và kim loại nặng tăng nhẹ, chịu tác động từ hoạt động khai thác khoáng sản và thủy điện.

Quan trắc kiểm soát ô nhiễm là một trong những giải pháp quan trọng để Lâm Đồng triển khai mục tiêu đảm bảo an ninh nguồn nước. Trong giai đoạn tiếp theo, tỉnh chú trọng bảo đảm số lượng, chất lượng nước phục vụ dân sinh trong mọi tình huống; đáp ứng nhu cầu sử dụng nước cho sản xuất, kinh doanh của các ngành, lĩnh vực, đặc biệt là các ngành kinh tế quan trọng, thiết yếu; chủ động tích trữ, điều hòa nguồn nước, khai thác, sử dụng hiệu quả đi đôi với bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước; ứng phó hiệu quả với các loại hình thiên tai liên quan đến nước, thích ứng với biến đổi khí hậu; bảo vệ môi trường, khắc phục tình trạng suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm nguồn nước.

Đến năm 2030: Cân đối đủ nước phục vụ dân sinh và phát triển kinh tế - xã hội; có trên 90% hộ gia đình ở thành thị và 80% hộ gia đình ở nông thôn được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn. Hoàn thành sửa chữa, nâng cấp các đập, hồ chứa nước hư hỏng, xuống cấp, thiếu năng lực phòng, chống lũ; chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các sở ngành, địa phương đơn vị căn cứ chức năng nhiệm vụ được giao để đề xuất hoặc chủ động bố trí kinh phí thực hiện công tác điều tra cơ bản, giám sát, kiểm kê, đánh giá trữ lượng nguồn nước từ sông suối, công trình thủy lợi, thủy điện...để phục vụ hiệu quả công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. Từ cơ sở dữ liệu điều tra, tiến hành chuyển đổi số để bảo đảm sự kết nối, chia sẻ hiệu quả giữa các cấp, sở ngành, địa phương.

Vào mùa khô, các địa phương phối hợp chặt chẽ cùng đơn vị quản lý công trình thủy lợi, thủy điện, các đơn vị quan trắc khí tượng thủy văn trên địa bàn tỉnh để chủ động theo dõi tình hình thời tiết, hiện trạng công trình; từ đó đưa ra kế hoạch cơ cấu lại cây trồng, kế hoạch sản xuất của các ngành, lĩnh vực sử dụng nhiều nước đảm bảo phù hợp với hiện trạng nguồn tài nguyên nước, thực hiện các giải pháp tiết kiệm nước, tái sử dụng nước, theo dõi, giám sát chặt chẽ việc sử dụng nước sinh hoạt và sản xuất để giảm thất thoát, lãng phí... 

Bảo đảm an ninh nguồn nước là nhiệm vụ quan trọng được tỉnh chú trọng triển khai (Ảnh minh họa). 

Đầu tư khép kín, hoàn chỉnh hệ thống công trình thủy lợi bảo đảm chủ động trữ nước, điều hòa, phân phối nguồn nước trong nội tỉnh; xây dựng, hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động các công trình cấp, thoát nước sinh hoạt nông thôn, đô thị, ưu tiên đầu tư cho khu vực chịu ảnh hưởng của thiên tai, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; thực hiện giải pháp tích trữ nước quy mô nhỏ, hộ gia đình phục vụ sinh hoạt và sản xuất

Tiếp tục đầu tư hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng trên lưu vực đập, hồ chứa thủy lợi; lắp đặt các thiết bị quan trắc công trình; hệ thống giám sát vận hành đập, hồ chứa nước (thiết bị kết nối truyền dẫn số liệu khí tượng thủy văn, tình hình ngập lụt hạ du; camera giám sát vận hành công trình đầu mối và phần mềm hỗ trợ vận hành đập, hồ chứa theo diễn biến thực tế); lắp đặt hệ thống cảnh báo lũ cho các đập, hồ chứa lớn và vừa, khuyến khích lắp đặt cho các hồ chứa nhỏ... 

Đẩy mạnh công tác ứng dụng khoa học - công nghệ hiện đại, thông minh, vật liệu thân thiện với môi trường, phục vụ quản lý nguồn nước, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước; tăng cường chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý, vận hành hệ thống công trình thủy lợi, thủy điện, hệ thống chống ngập đô thị, công nghiệp, khu dân cư; quản lý, điều tiết nguồn nước, ứng phó với thiên tai liên quan đến nước, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Chính quyền địa phương các cấp, các sở ngành liên quan tăng cường kiểm soát, giám sát chặt chẽ các nguồn thải, chất thải xả vào nguồn nước, nhất là nước thải sinh hoạt, công nghiệp; kiên quyết xử lý đối với hành vi xả thải không qua cấp phép theo quy định của pháp luật. Đánh giá khả năng chịu tải, phân vùng xả thải, hạn ngạch xả nước thải; xác định mục tiêu, lộ trình giảm xả thải vào nguồn nước không còn khả năng chịu tải.

Xây dựng và triển khai lộ trình cấm sử dụng các loại hóa chất độc hại gây ô nhiễm nguồn nước; quản lý chặt chẽ khai thác nước ngầm ở khu vực có nguy cơ sụt lún đất, kiên quyết xử lý đối với hành vi khai thác khi chưa được cấp phép theo quy định của pháp luật. Đẩy nhanh việc cải tạo, phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, ô nhiễm nghiêm trọng.../.

Lê Hân