TMO - Gia Lai xác định bảo vệ và bảo tồn Vườn quốc gia Kon Ka Kinh nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình phát triển bền vững. Với vai trò quan trọng trong điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước và lưu giữ đa dạng sinh học nên khu rừng luôn được được quản lý, bảo vệ chặt chẽ.

Vườn quốc gia (VQG) Kon Ka Kinh, nằm trên địa bàn tỉnh Gia Lai, được xem là một trong những “kho báu xanh” quý giá của Tây Nguyên với hệ sinh thái phong phú, đa dạng sinh học bậc nhất cả nước. Đây là nơi sinh sống của hàng trăm loài động, thực vật quý hiếm, trong đó nhiều loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới.

VQG Kon Ka Kinh (nằm trên địa bàn các xã Krong, Đak Rong, Đak Sơmei, Ayun của tỉnh Gia Lai) quanh năm có khí hậu mát mẻ với cảnh quan đẹp, hấp dẫn du khách…Vườn có diện tích gần 42.000 ha, rừng tự nhiên chiếm 93,82%, trong đó có 2.000 ha rừng hỗn giao lá rộng – lá kim là kiểu rừng duy nhất trong hệ thống rừng đặc dụng ở Việt Nam.

Hệ động vật gồm 876 loài, trong đó có 16 loài đặc hữu và 93 loài quý hiếm ghi trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới. Thực vật có 1.754 loài, trong đó có 22 loài nằm trong Sách đỏ như pơ mu, đinh hương, chò đãi, gõ đỏ, trầm hương, kim giao, đinh tùng. Không chỉ là kho tàng đa dạng sinh học, VQG còn sở hữu cảnh quan hùng vĩ như: đỉnh Kon Ka Kinh cao 1.748 m-nóc nhà của cao nguyên Pleiku;

Ngoài ra còn có đỉnh Đá Trắng, thác Nàng Tiên, thác Kon Bông, thác H’lân, quần thể cây đa cổ thụ, rừng thông, vườn thực vật, khu chăn thả bán hoang dã, hệ thống ruộng lúa tuyệt đẹp gắn với đời sống của người dân địa phương. Vùng đệm với 18 làng Bahnar còn lưu giữ tri thức bản địa và tài nguyên du lịch văn hóa đặc sắc.

Đặc biệt, Vườn quốc gia Kon Ka Kinh đã được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới và là Vườn di sản ASEAN. Điều này mở ra hướng phát triển các loại hình dịch vụ, du lịch độc đáo, khác biệt dựa vào cộng đồng như: du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí, trải nghiệm gắn với quản lý bền vững tài nguyên rừng…

Trước những thách thức từ biến đổi khí hậu, nạn khai thác rừng trái phép và áp lực phát triển kinh tế, Gia Lai đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ, bảo tồn giá trị thiên nhiên của Kon Ka Kinh nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, kết hợp phát triển sinh kế bền vững cho người dân vùng đệm đang phát huy hiệu quả. Đồng thời, tỉnh cũng chú trọng khai thác tiềm năng du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học gắn với bảo tồn để tạo sinh kế lâu dài cho người dân trong khu vực sống gần rừng.

VQG Kon Ka Kinh có hệ động, thực vật đa dạng, phong phú. (Ảnh: NT).

Theo lãnh đạo VQG Kon Ka Kinh, công tác bảo vệ rừng, cứu hộ động vật hoang dã, trồng và chăm sóc rừng thời gian qua đạt nhiều kết quả. Chỉ 7 tháng đầu năm 2025, Vườn đã tiếp nhận 31 cá thể động vật, tái thả 27 cá thể về tự nhiên; đồng thời triển khai các chương trình bảo tồn nguồn gen quý.

Đáng chú ý, hiện nay, Vườn đã từng bước ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý rừng, giám sát đa dạng sinh học. Mặc dù vậy, khó khăn lớn nhất trong công tác bảo vệ Vườn đó là tình trạng thiếu nhân lực, hạ tầng, cơ chế ưu đãi và sản phẩm du lịch chuyên nghiệp. Các hoạt động du lịch mới dừng ở quy mô nhỏ lẻ, chưa tương xứng với tiềm năng.

Trước tình trạng trên, VQG kiến nghị UBND tỉnh bổ sung biên chế; cho phép chủ động cân đối nguồn thu; đầu tư nâng cấp tuyến đường từ quốc lộ 19 vào Vườn; trang bị cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ du lịch sinh thái; ban hành chế độ ưu đãi với lực lượng bảo vệ rừng…

Trước thực tế trên, Lãnh đạo UBND Gia Lai cho rằng, VQG cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trang bị flycam hiện đại để giám sát, quản lý, bảo vệ rừng. Dùng sức người không bao giờ đủ, phải tận dụng công nghệ. Trong thời gian tới, địa phương sẽ cho bay flycam toàn bộ VQG để kiểm tra công tác bảo vệ rừng.

Về định hướng phát triển du lịch, lãnh đạo UBND Gia Lao khẳng định, Kon Ka Kinh là di sản của Việt Nam và thế giới, cần tận dụng thương hiệu Khu Dự trữ sinh quyển kết hợp với tài nguyên hiện có để phát triển du lịch.

Vườn phải chủ động kết nối các nhà khoa học quốc tế, tổ chức hội thảo, công bố nghiên cứu; phối hợp Hiệp hội Du lịch và doanh nghiệp lữ hành xây dựng điểm tham quan, tour tuyến chuyên nghiệp; đẩy mạnh quảng bá hình ảnh trên các kênh truyền thông trong nước và quốc tế. Hoạt động phát triển du lịch sinh thái gắn với tự nhiên phải đi đôi với bảo vệ môi trường. Đồng thời, yêu cầu từ đầu năm 2026, VQG phải sẵn sàng đón khách.

Vườn Kon Ka Kinh có nhiều lợi thế để phát triển du lịch. (Ảnh: HN).

Theo định hướng của lãnh đạo tỉnh Gia Lai, du lịch tại Kon Ka Kinh sẽ phát triển hướng “càng hoang dã càng hấp dẫn”. Các sản phẩm trải nghiệm sẽ khai thác tối đa cảnh quan nguyên sơ: trekking chinh phục đỉnh Kon Ka Kinh, khám phá thác nước và rừng già, trải nghiệm đời sống người Bahnar, tham gia tour quan sát động vật hoang dã, cắm trại đêm giữa rừng. Du khách không chỉ được ngắm nhìn mà còn được học hỏi về đa dạng sinh học, góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ thiên nhiên.

Về phía VQG Kon Ka Kinh, lãnh đạo Vườn thông tin, đơn vị đang triển khai Đề án phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong Vườn quốc gia Kon Ka Kinh đến năm 2030, định hướng đến 2045. Với tinh thần bảo tồn để phát triển du lịch và làm du lịch để phục vụ bảo tồn, đơn vị sẽ đẩy mạnh liên kết với các đơn vị lữ hành, xúc tiến quảng bá để phát triển du lịch gắn với bảo tồn rừng.

Kon Ka Kinh được xem là “tài sản xanh” đặc biệt của Gia Lai, nơi lưu giữ nguồn gen quý hiếm và hệ sinh thái đặc trưng của Tây Nguyên. Trước những thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và tác động của con người, công tác bảo vệ và bảo tồn khu rừng này đang được triển khai quyết liệt, có sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, lực lượng kiểm lâm và cộng đồng địa phương.

Những nỗ lực đó không chỉ nhằm gìn giữ cảnh quan, đa dạng sinh học mà còn hướng tới xây dựng hình ảnh Kon Ka Kinh trở thành điểm nhấn về du lịch sinh thái, gắn kết phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường. Trong định hướng phát triển bền vững, Gia Lai đặt nhiều kỳ vọng vào Kon Ka Kinh như một không gian xanh chiến lược, góp phần điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước và giữ vững cân bằng sinh thái cho cả khu vực. Từ đó mở ra triển vọng phát triển du lịch sinh thái bền vững, tạo sinh kế cho cộng đồng vùng đệm. Việc siết chặt bảo vệ, bảo tồn VQG Kon Ka Kinh chính là sự khẳng định quyết tâm phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường của toàn tỉnh Gia Lai.

Nguyễn Nam

Tin nổi bật