Đẩy mạnh sản xuất lúa cải tiến theo phương pháp SRI

TMO - Nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu, hạn hán thường xuyên và giá cả phân bón tăng cao, việc sản xuất lúa cải tiến theo phương pháp SRI được coi là giải pháp hiệu quả, bền vững của nông dân Bình Thuận thời gian qua.

SRI là phương pháp canh tác lúa sinh thái, hiệu quả và tăng năng suất, đặc biệt giảm chi phí đầu vào như giống, phân bón, BVTV và nước tưới. Ngay từ những năm đầu thực hiện chương trình “Sản xuất lúa cải tiến theo phương pháp SRI” trên địa bàn tỉnh Bình Thuận đã ghi nhận diện tích 564,4 ha cùng với 756 hộ tham gia.

Theo các hộ canh tác lúa tại huyện Tuy Phong, thâm canh lúa nước theo phương pháp SRI giảm được khoảng 40% lượng giống (từ 20 kg/sào theo phương pháp canh tác truyền thống xuống 12 kg/sào theo phương pháp SRI). Số lần tưới/vụ tại ruộng mô hình bình quân 8 lần/vụ, giảm bình quân 4 lần/vụ so với ruộng sản xuất thông thường. Lượng nước tiết kiệm khoảng 20-30%. Năng suất mô hình bình quân đạt 73 tạ/ha, cao hơn ruộng ngoài mô hình 0,7 tạ/ha. Lợi nhuận thu được từ 1 ha lúa ruộng trong mô hình cao hơn so với ruộng ngoài mô hình là 1,7 triệu đồng (tăng 7,4%).

(Ảnh minh họa)

Theo ông Nguyễn Tám, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, thời gian qua các mô hình sản xuất lúa SRI đã áp dụng biện pháp gieo sạ mật độ hợp lý, sử dụng nước tiết kiệm có hiệu quả. Đồng thời, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật  sinh học. Qua đó,  hướng đến nền sản xuất nông nghiệp bền vững, hạn chế tác động xấu đến môi trường sinh thái, góp phần giảm thiểu hiệu ứng nhà kính và biến đổi khí hậu, giảm chi phí sản xuất và tăng hiệu quả kinh tế. Đây cũng là thời điểm thuận lợi để vận động nông dân thay đổi nhận thức, tập quán canh tác trên cơ sở hiệu quả thực tế đã đạt được.

Ngoài ra, việc canh tác lúa theo phương pháp SRI cho phép người nông dân áp dụng quy trình điều tiết nước ướt khô xen kẽ nên cây lúa sinh trưởng phát triển tốt, bộ rễ ăn sâu, hạn chế đổ ngã khi gặp điều kiện thời tiết mưa gió. Mặt khác, việc giữ ruộng khô một số giai đoạn không cần nước cũng góp phần giảm bớt lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, hạn chế biến đổi khí hậu.

Qua kết quả thống kê của Trung tâm Khuyến nông tỉnh Bình Thuận, đến nay nhờ gieo cấy thưa, kết hợp điều tiết nước hợp lý ở từng vụ sản xuất nên tại các điểm thực hiện và nhân rộng mô hình tỷ lệ sâu bệnh hại lúa thấp hơn 10-15%. Ngoài ra giảm 1-3 lần phun thuốc BVTV so với ruộng ngoài mô hình. Đặc biệt, tưới nước tiết kiệm thích hợp cho từng giai đoạn sinh trưởng của lúa trong thời kỳ biến đổi khí hậu góp phần giảm lượng nước tưới đáng kể (trên 33%) và cơ cấu tăng thêm diện tích sản xuất lúa trong cùng 1 vụ

Nhằm đẩy mạnh những hiệu quả từ mô hình canh tác lúa cải tiến, Trung tâm Khuyến nông tỉnh nhấn mạnh: hàng năm sẽ duy trì nhân rộng mô hình sản xuất lúa cải tiến SRI và lúa SRI định hướng hữu cơ từ 50-100 ha. Phấn đấu đến năm 2025 đạt 1.000 ha, năng suất bình quân tăng ổn định từ 3-5 tạ/ha. Trong đó, ưu tiên phát triển sản xuất lúa định hướng hữu cơ theo chuỗi liên kết tại các vùng đồng bằng đạt 80 - 85% kế hoạch, còn lại mở rộng diện tích lúa cải tiến SRI chuỗi liên kết cho vùng đồng bào dân tộc.

Hoài Dương