Biến phế phẩm nông nghiệp thành phân bón hữu cơ

TMO - Việc tận dụng vỏ quả chôm chôm trong ủ phân hữu cơ đã góp phần giảm tác động ô nhiễm môi trường và tận dụng hiệu quả nguồn phế phẩm này.

Hiện nay, cây chôm chôm là một trong những cây trồng chủ lực của ĐBSCL với tổng diện tích trên 7.400ha. Theo Cục Trồng trọt, năm 2021, diện tích sản phẩm trên là 6.700ha, tổng sản lượng ước trên 117 nghìn tấn, tập trung tại các tỉnh như Bến Tre, Tiền Giang, Vĩnh Long và Trà Vinh.

Trong đó, tỉnh Bến Tre có khoảng 5.300ha chôm chôm, chiếm khoảng 70% diện tích chôm chôm của cả vùng ĐBSCL. Ngoại trừ đợt bị ảnh hưởng của hạn mặn 2019 - 2020, hàng năm, cây chôm chôm Bến Tre năng suất khoảng 21,9 tấn/ha.

Ngoài việc đưa đi xuất khẩu và tiêu thụ ở nhiều nơi, các cơ sở sản xuất tại tỉnh Bến Tre còn dùng để chế biến thành mứt chôm chôm. Quá trình đó, vỏ quả được loại bỏ thường được đổ thải trực tiếp ra môi trường. Lượng vỏ thải ra hàng ngày tại một cơ sở sản xuất dao động từ 500-600kg. Vì vậy, việc tận dụng tốt nguồn vỏ chôm chôm để phục vụ trở lại cho sản xuất nông nghiệp của người dân có ý nghĩa quan trọng cả về kinh tế và môi trường.

Vỏ chôm chôm được ủ theo quy trình nhằm tạo ra phân bón hữu cơ.

Bà Lương Thị Hồng Nguyên, công tác tại Dự án ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu (AMD) Bến Tre cho biết: Theo nghiên cứu, vỏ chôm chôm là nguyên liệu giàu phospho (lân) và kali, và một số thành phần khoáng khác có lợi cho cây trồng. Cuối năm 2018, AMD Bến Tre đã phối hợp với cơ sở sản xuất mứt chôm chôm Cô Chín và nhóm giảng viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nghiên cứu xây dựng quy trình xử lý vỏ chôm chôm kết hợp phế phẩm nông nghiệp như mụn dừa, mụn cưa… thành phần hữu cơ đã được triển khai thành công ở cơ sở sản xuất mứt chôm chôm ở huyện Châu Thành.

Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ rõ: các giá trị dinh dưỡng như phospho và kali được cố định tốt trong sản phẩm, đặc biệt với hàm lượng khá cao, góp phần làm tăng giá trị của phân hữu cơ được sản xuất. Ngoài ra, để tăng thêm giá trị trong sản xuất nông nghiệp có thể bổ sung một lượng phân vô cơ như urê vào đống ủ để tăng lượng đạm cho cây trồng, góp phần cung cấp dinh dưỡng cho men vi sinh phát triển trong suốt thời gian thực hiện quy trình sản xuất phân hữu cơ.

Kết quả thử nghiệm cho thấy: Khi áp dụng quy trình ủ vỏ chôm chôm thấy rút ngắn được thời gian phân hủy của vỏ quả. Thay vì để phân hủy tự nhiên phải mất ít nhất 9 tháng, qua xử lý theo quy trình trên thấy rút ngắn còn từ 1 - 3 tháng. Từ đó, giảm được ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, gia đình cũng sử dụng phân bón từ vỏ quả chôm chôm để bón cho bưởi, chôm chôm, giúp tiết kiệm được tiền phân bón. Qua sử dụng thấy đất tơi xốp, cây khoẻ và năng suất tốt hơn.

Qua triển khai cho thấy vấn đề môi trường xung quanh cơ sở được giải quyết, không còn mùi do vỏ chôm chôm bị phân hủy gây ra, lượng phân bón làm ra mang bón trở lại cho vườn làm cho đất tơi xốp hơn, cây phát triển bình thường so với việc bón phân hóa học trước đây, cơ sở đã tiết kiệm được một lượng phân bón đáng kể từ việc ủ phân từ vỏ chôm chôm thành phân hữu cơ sinh học.

Ngọc Linh