Yên Bái phát triển chuỗi liên kết trong sản xuất chè

TMO - Tỉnh Yên Bái đang đẩy mạnh phát triển các chuỗi liên kết trong hoạt động sản xuất nông nghiệp trong đó có sản phẩm chủ lực là chè. 

Đến hết năm 2024, toàn tỉnh Yên Bái có 7.425 ha chè, sản lượng chè búp tươi đạt 68.473 tấn đã khẳng định vị thế của ngành chè trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp địa phương. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh đã rà soát, quy hoạch và đầu tư cơ sở hạ tầng những vùng chè tập trung quy mô lớn; hỗ trợ người dân thâm canh tăng năng suất diện tích chè hiện có, thực hiện việc trồng mới, trồng thay thế diện tích chè già cỗi bằng các giống cho năng suất, chất lượng cao và phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của từng vùng.

Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã xác định được 4 vùng chè tập trung, có quy mô hàng nghìn ha trở lên; lựa chọn 3 giống chè tiêu biểu, phù hợp; trong đó, Văn Chấn là huyện có diện tích chè lớn nhất của tỉnh Yên Bái, là vùng quy hoạch trọng điểm phát triển cây chè. Bên cạnh việc phát triển chè đặc sản Shan tuyết, huyện đã chỉ đạo chuyển đổi từ chè trung du sang các giống chè lai chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu thị trường.

Toàn tỉnh Yên Bái có 7.425 ha chè, sản lượng chè búp tươi đạt 68.473 tấn. 

Thời gian qua, tỉnh Yên Bái đã hỗ trợ các đơn vị chế biến thông qua xây dựng vùng nguyên liệu tập trung; xây dựng cơ chế, chính sách cho liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn các doanh nghiệp, cơ sở chế biến, tiêu thụ chè trên địa bàn với người dân trồng chè trong vùng nguyên liệu. Ngoài ra, còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đăng ký nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn ngốc, chứng nhận sản phẩm chè đạt tiêu chuẩn OCOP thuộc Chương trình mỗi xã một sản phẩm, xúc tiến thương mại...

Để đạt tiêu chuẩn chè xuất khẩu, bên cạnh giống chè có chất lượng cao thì nguồn nguyên liệu búp chè tươi phải sạch, không có dư lượng hóa chất. Do vậy, các doanh nghiệp chế biến luôn liên kết chặt chẽ, cùng giám sát, đồng hành với các nhóm hộ trồng chè trong vùng nguyên liệu từ khâu trồng, chăm sóc và thu hoạch. Theo đó, doanh nghiệp chế biến cam kết thu mua với giá cao ngay từ đầu vụ, ngược lại các hộ dân trồng chè cam kết trồng chè sạch, theo hướng hữu cơ.

Trong đó, Dự án phát triển sản xuất chè xanh liên kết theo chuỗi giá trị tại xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên (2024 - 2025). Với tổng quy mô 60 ha, Dự án chú trọng vào việc thâm canh 10 ha chè hiện có và trồng mới 50 ha bằng các giống chè có năng suất và chất lượng cao như Bát tiên. 

Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ Nông lâm nghiệp Đát Quang, xã Hưng Khánh, huyện Trấn Yên là đơn vị tiên phong thực hiện Dự án. Đến nay, việc trồng mới 50 ha chè đã hoàn thành 100% kế hoạch đồng thời nguồn kinh phí hỗ trợ năm 2024 cũng đã được giải ngân toàn bộ - một tín hiệu tích cực cho thấy sự quyết tâm và hiệu quả trong triển khai.

Trước kia, các thành viên HTX cũng trồng chè nhưng chủ yếu là giống chè trung du, giá thành thấp. Từ khi tham gia HTX và chuỗi liên kết đã được Nhà nước hỗ trợ giống, doanh nghiệp hỗ trợ kỹ thuật để chuyển đổi sang trồng chè Bát tiên với giá thành thu mua cao hơn hẳn. Hiện tại, toàn bộ 60 ha chè của các thành viên HTX đã được HTX Chè Khe Năm cũng thuộc xã Hưng Khánh ký kết bao tiêu thu mua toàn bộ sản lượng.

Việc đẩy mạnh liên kết giữa HTX với doanh nghiệp giúp sản xuất, tiêu thụ chè thuận lợi hơn. 

Tỉnh Yên Bái còn triển khai Dự án phát triển diện tích chè vùng thấp, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị của Công ty TNHH Chè Bình Thuận (2024 - 2025). Với quy mô 55 ha, Dự án này tập trung thâm canh 25 ha chè hiện có và trồng mới 30 ha. Dự án đã hoàn tất việc ký kết hợp đồng thực hiện, bảo đảm các nội dung theo quyết định phê duyệt, hứa hẹn sẽ mở rộng vùng nguyên liệu chất lượng cao, nâng cao hiệu suất chế biến và tăng giá trị xuất khẩu cho chè Yên Bái. 

Việc đẩy mạnh liên kết đã giúp Yên Bái hình thành các vùng chuyên canh sản xuất chè đạt 5.000 ha; trong đó, huyện Trạm Tấu 100 ha, Văn Chấn trên 3.700 ha, Văn Yên 100 ha, Trấn Yên 200 ha, Lục Yên 200 ha, Yên Bình 300 ha, thị xã nghĩa Lộ 450 ha. Với việc liên kết sản xuất, các sản phẩm chè, hiện diện tích chè đạt tiêu chuẩn chứng nhận hữu cơ, VietGAP, R.A của tỉnh đến nay đạt trên 1.000 ha. Riêng diện tích sản xuất hữu cơ tập trung đạt 1.200 ha, sản lượng 2.000 tấn/năm; diện tích chè được cấp mã số vùng trồng gần 400 ha. 

Thời gian qua, các HTX và doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị có điều kiện phát triển bền vững đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu chè Yên Bái ngày càng vững mạnh. Ngoài ra, các dự án chè theo chuỗi giá trị đều hướng đến các phương pháp canh tác bền vững, giảm tối đa việc sử dụng hóa chất, góp phần bảo vệ môi trường và hệ sinh thái. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng đất trồng mà còn nâng cao ý thức của người dân về phát triển nông nghiệp xanh./.

Lê Thúy