Tuyên Quang phát triển bền vững nghề nuôi ong bạc hà trên cao nguyên đá

TMO - Tỉnh Tuyên Quang xác định nghề nuôi ong bạc hà là hướng đi chiến lược trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Thời gian tới địa phương này tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ kỹ thuật, khoa học công nghệ, đầu tư vùng nguyên liệu và hướng tới phát triển chuỗi giá trị sản phẩm bền vững.

Cao nguyên đá Đồng Văn có điều kiện phù hợp để phát triển nghề nuôi ong lấy mật hoa bạc hà với vùng nguyên liệu trên các vách đá độ cao từ 1.000 đến 1.600m. Từ tháng 10 đến tháng 12 hằng năm, khi thời tiết chuyển lạnh hoa bạc hà bắt đầu nở rộ. Trong điều kiện địa hình hiểm trở, những thảm hoa bạc hà bền bỉ vươn mình trở thành nguồn nguyên liệu cho đàn ong.

Những năm qua, trên cao nguyên đá Đồng Văn nghề nuôi ong bạc hà từ lâu đã gắn bó với đời sống của người dân vùng cao, trở thành sinh kế quan trọng dựa vào điều kiện tự nhiên đặc thù. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, hiện toàn tỉnh có trên 3.200 ha cây Bạc hà, hơn 43.500 đàn ong, sản lượng mật năm 2024 đạt 240 tấn. 

Nghề nuôi ong bạc hà trở thành sinh kế quan trọng tại địa phương (Ảnh: VC). 

Hơn mười năm gắn bó với nghề nuôi ong, anh Lê Nam (xã Thắng Mố) thuộc từng thung lũng, sườn núi có hoa bạc hà trên cao nguyên đá. Mỗi vụ mùa đến, anh lại vượt dốc, băng rừng di chuyển đàn ong đến những vườn hoa nở sớm. Đến khi hoa tàn, anh lại tiếp tục hành trình rong ruổi theo mùa hoa mới để kịp vụ mật ngọt. Đến nay gia đình anh Nam đã phát triển được gần 200 đàn ong, mỗi vụ thu hoạch khoảng 400 lít mật, mang lại thu nhập hơn 150 triệu đồng/vụ.  

Tại thôn Hồng Ngài B, xã biên giới Thắng Mố nghề nuôi ong trở thành sinh kế quan trọng của người dân. Những giọt mật ong bạc hà thơm ngọt mang hương vị của đất trời đã tạo sinh kế bền vững tại địa phương. Theo lãnh đạo xã: Những năm gần đây, nghề nuôi ong lấy mật từ hoa bạc hà là hướng phát triển kinh tế mũi nhọn của địa phương. Với ưu thế vốn đầu tư thấp, tận dụng tốt điều kiện tự nhiên, ngày càng có nhiều hộ mạnh dạn mở rộng quy mô chăn nuôi. Toàn xã hiện có hơn 1.200 đàn ong, trong đó có hộ nuôi tới vài trăm đàn, hộ ít cũng vài chục đàn giúp người dân có thu nhập ổn định và thay đổi diện mạo kinh tế vùng biên. 

Sản phẩm mật ong bạc hà trên cao nguyên đá Đồng Văn đã khẳng định được thương hiệu. 

Để khắc phục những hạn chế về sản xuất quy mô nhỏ, tự phát, tỉnh Tuyên Quang đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ giúp người dân vay vốn ưu đãi, hỗ trợ lãi suất, tập huấn kỹ thuật và mở rộng sản xuất. Các địa phương đã phối hợp với ngành chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật nuôi ong, chế biến theo tiêu chuẩn VietGAP, HACCP; duy trì và khai thác hiệu quả Chứng nhận Chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm mật ong bạc hà. Từ đây, ngày càng có nhiều doanh nghiệp, HTX tham gia đầu tư vào lĩnh vực sản xuất, chế biến và kinh doanh mật ong, tạo nên diện mạo mới cho ngành nuôi ong vùng Cao nguyên đá. 

Để giữ vững và nâng tầm giá trị thương hiệu mật ong bạc hà, tỉnh đang chỉ đạo ngành chuyên môn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mang tính chiến lược hướng tới phát triển nghề nuôi ong bền vững, gắn với bảo tồn hệ sinh thái vùng Cao nguyên đá. Trọng tâm là quy hoạch, ổn định vùng nguyên liệu cây Bạc hà; vận động người dân không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc diệt cỏ nhằm bảo vệ môi trường sinh thái cho loài ong. Các địa phương tăng cường quản lý đàn ong, khuyến khích phát triển giống ong nội, nghiêm cấm nhập ong ngoại để bảo tồn nguồn gen bản địa. Cùng với đó đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ tại các tỉnh, thành trên cả nước.

Bên cạnh đó thiết kế bộ nhận diện thương hiệu gồm logo, bao bì, nhãn mác đồng nhất, gắn biểu tượng “Cao nguyên đá – di sản toàn cầu”. Đặc biệt là ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc điện tử, minh bạch thông tin sản phẩm, sản lượng, chất lượng theo từng mùa vụ.  Xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm “mùa ong trên đá”, kết hợp giới thiệu quy trình nuôi ong, quay mật, thưởng thức sản phẩm tại chỗ. Đầu tư trang thiết bị kiểm định chất lượng, xác định hàm lượng kháng khuẩn, hợp tác với các viện, trường nghiên cứu để chứng minh giá trị khoa học của sản phẩm. 

Xây dựng Trang thông tin điện tử (Công bố chất lượng sản phẩm, sản lượng hàng năm, hàng tháng, các hoạt động về sản xuất mật ong bạc hà. Kết nối giữa nhà sản xuất, Hiệp hội sản xuất và người tiêu dùng); Tuyên truyền, công bố sản phẩm Mật ong bạc hà trên các phương tiện thông tin truyền thông. Những giải pháp này hướng tới mục tiêu đưa mật ong bạc hà trở thành sản phẩm nông nghiệp – du lịch chủ lực, góp phần xây dựng thương hiệu, phát triển kinh tế địa phương.../. 

Bùi Nam