Vĩnh Long từng bước số hóa sản xuất nông nghiệp

TMO - Từng bước số hóa sản xuất nông nghiệp đang được tỉnh Vĩnh Long triển khai đồng bộ, gắn với chuyển đổi mô hình sản xuất truyền thống sang hiện đại, góp phần giúp nông dân tiếp cận thị trường nhanh hơn và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản địa phương.

Trong lộ trình chuyển đổi số nông nghiệp, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước thúc đẩy số hóa sản xuất, xem đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả và giá trị gia tăng cho ngành nông nghiệp. Theo đó, địa phương tập trung ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng trồng, theo dõi quy trình sản xuất, sử dụng nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc nông sản.

Việc kết nối tiêu thụ thông qua các sàn thương mại điện tử, nền tảng số cũng được chú trọng, giúp nông dân, hợp tác xã mở rộng thị trường, giảm phụ thuộc vào khâu trung gian. Cùng với đó, Vĩnh Long tăng cường tập huấn, nâng cao kỹ năng số cho nông dân, từng bước thay đổi tư duy sản xuất theo hướng hiện đại. Quá trình số hóa đang góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản. Nhờ ứng dụng công nghệ số trong tiêu thụ và phân phối nông sản, hiện 100% chủ thể có sản phẩm OCOP được đưa lên các sàn thương mại điện tử nội địa; các nền tảng thương mại điện tử và sàn giao dịch số như Postmart, Voso, Sendo Farm, Shopee Farm,… đã trở thành kênh kết nối hiệu quả giữa nông dân, HTX và người tiêu dùng.

Thông qua các nền tảng này, sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP có thể tiếp cận trực tiếp thị trường trong và ngoài nước, góp phần mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp số. Bên cạnh đó, một số trang trại chăn nuôi đã từng bước áp dụng mô hình chăn nuôi thông minh với sự hỗ trợ của cảm biến và hệ thống điều khiển tự động, giúp theo dõi sức khỏe vật nuôi, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và lượng thức ăn trong chuồng trại; kiểm soát dịch bệnh động vật và bảo đảm an toàn thực phẩm qua hệ thống VAHIS (hệ thống trực tuyến báo cáo dịch bệnh động vật).

Thông qua dữ liệu thu thập được, người chăn nuôi có thể quản lý đàn vật nuôi hiệu quả hơn, hạn chế dịch bệnh và nâng cao chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Trong thủy sản, công nghệ số được ứng dụng thông qua hệ thống quan trắc môi trường nước tự động, giúp giám sát các chỉ tiêu như pH, nhiệt độ, oxy hòa tan, độ mặn…

Đồng thời, hệ thống điều khiển các thiết bị nuôi được tự động hóa, hỗ trợ người nuôi điều chỉnh hợp lý lượng thức ăn và điều kiện nuôi, góp phần giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong lĩnh vực khai thác sử dụng thiết bị giám sát hành trình, cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia và sổ nhật ký khai thác điện tử đã giúp cho ngành quản lý nghề cá và chống khai thác IUU. Kinh tế số đã được triển khai mạnh mẽ trên nhiều phương diện.

Hệ thống tưới nước tiết kiệm được người dân Vĩnh Long tích cực áp dụng trong quá trình canh tác, sản xuất nông nghiệp. (Ảnh:VL). 

Trong quản lý tài nguyên đất đai đã và đang xây dựng hệ thống bản đồ số (GIS) và cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất, triển khai dịch vụ công trực tuyến trong đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và ảnh viễn thám để giám sát biến động, phát hiện vi phạm sử dụng đất.

Về tài nguyên nước, các cảm biến IoT được lắp đặt để theo dõi mực nước, chất lượng và lưu lượng dòng chảy; dữ liệu lớn được phân tích nhằm dự báo nguồn nước, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm hạn hán, xâm nhập mặn và quy hoạch khai thác hiệu quả.

Trong quan trắc và bảo vệ môi trường, các hệ thống tự động được kết nối về trung tâm dữ liệu quốc gia, kết hợp AI để giám sát ô nhiễm không khí, nước, chất thải, đồng thời công khai dữ liệu môi trường trên các cổng thông tin mở.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song, theo ngành Nông nghiệp- Môi trường (NN-MT), quá trình thúc đẩy kinh tế số trong NN-MT vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Hạ tầng số ở khu vực nông thôn còn hạn chế; trình độ, kỹ năng số của một bộ phận nông dân chưa đáp ứng yêu cầu; nguồn lực đầu tư cho công nghệ còn phân tán.

Việc nghiên cứu chuyển giao khoa học- công nghệ, phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số còn chậm nên chưa tạo được sự đột phá về năng suất, sản lượng và chất lượng của các sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh. Theo Sở NN-MT, Đề án Chuyển đổi số ngành NN-MT tỉnh đến năm 2030, định hướng đến năm 2050; phấn đấu đến năm 2030 có khoảng 15-20% diện tích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và công nghệ số. Để kinh tế số thực sự trở thành động lực phát triển trong lĩnh vực NN-MT.

Lãnh đạo Sở NN-MT cho biết, cần đổi mới tư duy phát triển nông nghiệp từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp” lấy hiệu quả, giá trị gia tăng và thị trường làm trung tâm; chú trọng phát triển theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao gắn với việc xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số. Thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tập trung phát triển và chuyển giao các tiến bộ khoa học- kỹ thuật, ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn phục vụ hiệu quả các khâu sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản;

Đồng thời mở rộng ứng dụng công nghệ sinh học, tự động hóa, cảm biến, thiết bị drone, IoT và AI trong quản lý, sản xuất và giám sát môi trường nông nghiệp. Đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu số đồng bộ, hình thành nền tảng quản lý sản xuất thông minh, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử nông sản và hệ thống dự báo sâu bệnh, thiên tai dựa trên dữ liệu lớn và viễn thám…

Từng bước số hóa sản xuất nông nghiệp đã và đang mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp Vĩnh Long trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, để quá trình này đạt hiệu quả cao và lan tỏa rộng, địa phương sẽ hoàn thiện hạ tầng số, tăng cường hỗ trợ về kỹ thuật, vốn và chính sách cho nông dân, hợp tác xã.

Bên cạnh đó, nâng cao nhận thức, kỹ năng sử dụng công nghệ của người dân vẫn là nhiệm vụ lâu dài, cần được triển khai đồng bộ. Khi số hóa được thực hiện hiệu quả, nông nghiệp Vĩnh Long sẽ có thêm động lực để phát triển hiện đại, nâng cao sức cạnh tranh và thích ứng tốt với yêu cầu thị trường.

Hoài Thanh