Bảo hộ sở hữu trí tuệ góp phần nâng sức cạnh tranh cho nông sản

TMO - Những năm qua, nhiều sản phẩm nông nghiệp chủ  lực của tỉnh Bắc Ninh sau khi được bảo hộ sở hữu trí tuệ đã được người tiêu dùng biết đến rộng rãi, uy tín được nâng cao, giá trị gia tăng đáng kể trên thị trường trong nước và quốc tế.

Để phát triển các nhãn hiệu thuộc sở hữu chung cộng đồng, thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh tích cực phối hợp với các địa phương triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ như phối hợp đơn vị tư vấn thực hiện thủ tục, hồ sơ việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ cho nông sản dưới hình thức nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý. Hướng dẫn các địa phương, chủ thể sản phẩm được bảo hộ hoàn thiện mô hình quản lý, trao quyền sử dụng công cụ bảo hộ đúng quy định.

Vải thiều Lục Ngạn là một trong những sản phẩm tỉnh Bắc Ninh được bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản vào năm 2021. Từ đây, giá trị vải thiều cao hơn rất nhiều so với sản phẩm không được bảo hộ. Qua đó giúp hoạt động tiêu thụ, xúc tiến vải thiều vào thị trường Nhật Bản thuận lợi mà còn cả sang các thị trường khác vì khi được Nhật Bản chấp thuận thì nhiều quốc gia khác cũng coi đó như một giấy thông hành cho sản phẩm lưu thông vào thị trường. 

Tháng 4/2025, cam lòng vàng Lục Ngạn là nông sản mới nhất trên địa bàn tỉnh được bảo hộ theo hình thức chỉ dẫn địa lý của Cục Sở hữu trí tuệ. Đã có 15 năm kinh nghiệm trồng cam, bà Vũ Thị Lân, thôn Bằng Công, xã Kiên Lao phấn khởi khi năm nay, diện tích 5 ha trồng cam, trong đó có 2,5 ha cam lòng vàng được mùa, được giá.

Nhờ thương hiệu được lan tỏa đi kèm với sự quảng bá rộng rãi trên nền tảng mạng xã hội, lượng khách tới tham quan, trải nghiệm, mua cam của gia đình bà tăng rõ rệt. Từ tháng 10 đến nay, mỗi ngày gia đình bà đón khoảng 200 lượt khách, dịp cuối tuần hơn 500 khách. Giá cam tại vườn giao cho các thương lái khoảng 25 nghìn đồng/kg, giá bán cam loại ngon cho khách du lịch 30 nghìn đồng/ kg, ước doanh thu cả vụ từ cam lòng vàng khoảng 3 tỷ đồng. 

Bảo hộ sở hữu trí tuệ góp phần nâng sức cạnh tranh cho nông sản trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. 

Là một trong những nông sản được bảo hộ sở hữu trí tuệ sớm từ năm 2009, đến nay, Gà đồi Yên Thế đã bước ra thị trường lớn, có mặt tại hệ thống siêu thị lớn với giá trị kinh tế cao hơn. Theo đại diện HTX Nông nghiệp xanh Yên Thế, đơn vị được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận Gà đồi Yên Thế: HTX luôn chú trọng vào quy trình sản xuất, thực hiện niêm yết thông tin sản phẩm rõ ràng, minh bạch, khẳng định uy tín và giá trị sản phẩm đã được bảo hộ.

Hiện nay, HTX có 10 sản phẩm chế biến từ Gà đồi Yên Thế và được chứng nhận OCOP như gà ủ muối, gà ủ xì dầu, khô gà lá chanh… Đơn vị có mạng lưới 15 đại lý phân phối tại 7 tỉnh, thành phố; 5 gian hàng trên nền tảng số. Nhờ đầu ra ổn định, HTX duy trì và mở rộng liên kết chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP với hơn 100 hộ dân, sản lượng bán ra 172,5 nghìn con gà sạch mỗi năm.

Tính đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh đã có 128 nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý được bảo hộ. Trong đó, 3 sản phẩm chủ lực đã vươn tầm quốc tế, bảo hộ thành công tại nước ngoài gồm Vải thiều Lục Ngạn (chỉ dẫn địa lý); Mỳ Chũ (nhãn hiệu tập thể); Gà đồi Yên Thế (nhãn hiệu chứng nhận). Các thương hiệu nông sản, đặc sản như Nhãn Lục Sơn, Cà rốt Lương Tài, Tỏi An Thịnh, Sâm núi Dành… đã dần trở nên phổ biến, hạn chế được tình trạng hàng giả, hàng nhái trên thị trường.

Bắc Ninh là tỉnh có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn, đa dạng các sản phẩm gắn với đặc tính vùng miền. Vì vậy, việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm có thế mạnh của địa phương cần được tích cực triển khai trong điều kiện thương mại xuyên biên giới trở nên phổ biến. Các sản phẩm, đặc sản đã được bảo hộ cần tiếp tục phát triển theo hướng nâng tầm giá trị, tăng sức cạnh tranh, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho doanh nghiệp, cơ sở, người trực tiếp sản xuất, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, tập huấn nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức về sở hữu trí tuệ, khuyến khích đổi mới sáng tạo, xây dựng ý thức tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, hình thành văn hóa sở hữu trí tuệ trong xã hội. Đồng thời, tiếp tục rà soát, xây dựng cơ chế tài chính, chính sách đặc thù của tỉnh về hỗ trợ, phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030 trên cơ sở tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sáng tạo, bảo hộ, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của địa phương trong giai đoạn tới.

Đẩy mạnh các hoạt động tư vấn, hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã chủ động hơn trong việc đăng ký xác lập quyền đối với một số sản phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế cao, sản phẩm tiềm năng; chú trọng hỗ trợ xây dựng chỉ dẫn địa lý đối với một số sản phẩm chủ lực, đặc thù riêng của tỉnh.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt chú trọng công tác kiểm tra, kiểm soát chất lượng sản phẩm đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh các sản phẩm chủ lực thế mạnh của tỉnh nhằm bảo vệ danh tiếng và thương hiệu các nhãn hiệu mang yếu tố địa danh đã được bảo hộ./.

Bùi Đức