Hình thành chuỗi liên kết, đẩy mạnh chuyển đổi số ngành nông nghiệp

TMO - Trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tỉnh Điện Biên chú trọng hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Cùng với đó, chuyển đổi số được xác định là giải pháp quan trọng, giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả quản lý trong nông nghiệp.

Trong những năm gần đây, tỉnh Điện Biên đã tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm hình thành các chuỗi liên kết trong sản xuất nông nghiệp, coi đây là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị và hiệu quả kinh tế. Các chuỗi liên kết được xây dựng theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm.

Song song với đó, ngành nông nghiệp Điện Biên đẩy mạnh chuyển đổi số, từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý vùng trồng, theo dõi quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc nông sản. Nhiều mô hình sản xuất đã áp dụng nhật ký điện tử, mã QR, sàn thương mại điện tử, góp phần minh bạch thông tin sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Chuyển đổi số cũng giúp các cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả điều hành, dự báo thị trường, hỗ trợ người dân kịp thời trong quá trình sản xuất. Thông qua việc hình thành chuỗi liên kết gắn với chuyển đổi số, ngành nông nghiệp Điện Biên từng bước khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, nâng cao chất lượng nông sản, tạo tiền đề cho phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại hoá. Do đó, nhiều mô hình mới đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng nông sản.

Đồng thời tăng thu nhập cho người dân và từng bước khẳng định thương hiệu nông sản Điện Biên trên thị trường. Tiêu biểu như, trong vụ lúa đông xuân năm 2024 - 2025, lần đầu tiên tỉnh Điện Biên triển khai mô hình sản xuất lúa thông minh, giảm phát thải khí nhà kính với diện tích 85,86ha.

Đây là bước tiến quan trọng trong ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, vừa nâng cao giá trị nông sản, vừa thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường. Mô hình canh tác lúa thông minh sử dụng công nghệ đo lường, giám sát lượng giảm phát thải khí nhà kính thông qua phần mềm MRV.

Đồng thời, kiểm tra tính chính xác và trách nhiệm của người trồng lúa bằng ứng dụng “Net Zero Carbon”. Kết quả cho thấy, chi phí sản xuất giảm, năng suất cao hơn; đặc biệt, người dân còn được nhận tiền từ bán tín chỉ carbon, ước khoảng 880.000 đồng/ha.

Tại xã Mường Nhé, những năm gần đây, Hợp tác xã Dịch vụ và sản xuất nông nghiệp Hà Ân đã triển khai hiệu quả mô hình trồng bí xanh theo hướng nông nghiệp sạch, an toàn, chất lượng.

Toàn bộ mô hình trồng bí được chăm sóc theo quy trình kỹ thuật, hạn chế cỏ dại và sâu bệnh; giàn leo truyền thống bằng tre, gỗ được thay thế bằng giàn lưới; đồng thời áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt của Israel, giúp giữ độ ẩm cho đất, bảo đảm dinh dưỡng cho cây trồng, tiết kiệm nước và giảm chi nhân công.

Các mô hình nông nghiệp công nghệ cao giúp gia tăng sản lượng thu hoạch, giảm thiểu dịch bệnh và tiết kiệm nguồn nước tưới. (Ảnh minh hoạ:TN). 

Đại diện Hợp tác xã Dịch vụ và sản xuất nông nghiệp Hà Ân cho biết, ứng dụng công nghệ vào sản xuất đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Chi phí sản xuất giảm, năng suất nâng cao, sản phẩm bảo đảm chất lượng, an toàn. Hiệu quả của việc trồng bí xanh còn giúp người dân nhận thấy tất yếu việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng là hướng tới nền nông nghiệp hàng hóa, bền vững.

Chuyển đổi số đang từng bước được triển khai trong ngành Nông nghiệp tỉnh Điện Biên. Đến năm 2025, diện tích được chứng nhận VietGAP toàn tỉnh còn hiệu lực đạt 28,5ha; diện tích đạt chứng nhận GlobalGAP là 1,3ha rau, củ, quả; toàn tỉnh có 3 cơ sở sản xuất được chứng nhận hữu cơ với tổng diện tích 13,75ha gồm chè, cây ăn quả và rau, củ, quả. Ngành Nông nghiệp tỉnh đã từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản lý trồng trọt, đặc biệt là xây dựng, quản lý mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc nông sản.

Riêng năm 2025, tỉnh đã cấp 7 mã số vùng trồng nội địa cho các cây lúa, cà phê, bưởi, mít, nâng tổng số mã vùng trồng toàn tỉnh lên 16 mã, với tổng diện tích 75,6ha. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch thông tin và gia tăng giá trị nông sản. Song song với đó, nhiều phần mềm, cơ sở dữ liệu chuyên ngành được đưa vào sử dụng góp phần hiện đại hóa công tác quản lý, điều hành.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn trực tiếp với tái cơ cấu ngành và nâng cao giá trị sản xuất.

Thực hiện Đề án Chuyển đổi số tỉnh Điện Biên giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, ngành Nông nghiệp đã tập trung triển khai các giải pháp trọng tâm, trước hết là ứng dụng công nghệ vào sản xuất, quản lý vùng trồng và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Chuyển đổi số không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn hướng tới hỗ trợ trực tiếp người sản xuất thông qua các công cụ như: Truy xuất nguồn gốc, giám sát dịch bệnh, kết nối thị trường.

Đây là cơ sở để nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, giảm chi phí sản xuất và từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Hiện nay, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, đơn vị viễn thông nhằm phát triển hạ tầng số, mở rộng ứng dụng công nghệ vào thực tế sản xuất như: Quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc nông sản, dự báo dịch bệnh cây trồng, vật nuôi.

Việc hình thành chuỗi liên kết kết hợp với đẩy mạnh chuyển đổi số đang mở ra hướng phát triển mới cho ngành nông nghiệp Điện Biên trong giai đoạn hiện nay. Đây không chỉ là giải pháp nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản mà còn giúp người nông dân thay đổi tư duy sản xuất, từng bước tiếp cận với phương thức canh tác hiện đại. Chuyển đổi số không chỉ hỗ trợ quản lý sản xuất hiệu quả mà còn góp phần minh bạch thông tin, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản địa phương.

Trong thời gian tới, để các mô hình này phát huy hiệu quả bền vững, Điện Biên tiếp tục khuyến khích sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và hợp tác xã. Khi các chuỗi liên kết vận hành hiệu quả sẽ tạo điều kiện xây dựng thương hiệu nông sản địa phương.

Thu Hoài