Triển khai hiệu quả mô hình thí điểm quản lý chất thải ngành thủy sản

TMO - Dự án “Thí điểm các mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt và chất thải ngành thủy sản nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại TP.Quy Nhơn (tỉnh Bình Định) được thực hiện từ năm 2022-2024. 

Dự án này sẽ hỗ trợ địa phương triển khai mô hình quản lý chất thải cho ngành thủy sản và cơ sở thu hồi vật liệu (MRF), sau đó hoàn thiện những mô hình này bằng cách thúc đẩy quá trình triển khai và đào tạo hướng tới việc duy trì bền vững và mở rộng quy mô thực hiện các hoạt động thông qua sự hỗ trợ của chương trình tăng cường năng lực, xây dựng, chia sẻ và phổ biến kiến thức.

Trong khuôn khổ của dự án, sẽ triển khai các khóa tập huấn về sức khỏe và an toàn lao động, hỗ trợ cung cấp các dụng cụ bảo hộ lao động và thúc đẩy những giải pháp sáng tạo theo tiếp cận từ dưới lên nhằm tăng cường khả năng phục hồi và hòa nhập xã hội của những lao động phi chính thức về chất thải. Tăng cường vai trò của nhóm lao động phi chính thức trong thu gom và phân loại chất thải thông qua các hoạt động tạo môi trường làm việc thuận lợi, tạo sinh kế, nâng cao nhận thức, xây dựng nguồn vốn về tài chính và xã hội cho những lao động trong ngành chất thải. Tổng kinh phí thực hiện phi dự án là 795.000 USD, do Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) tài trợ. Thời gian thực hiện từ năm 2022-2024, trong đó, các hoạt động chính sẽ được thực hiện trong 2 năm 2023-2024.

Trong năm 2023, dự án sẽ tiến hành kháo sát điều tra thành phần, khối lượng rác thải nhựa làm cơ sở xác định quy mô xưởng MRF. Tổ chức các hội thảo tham vấn về nội dung xây dựng quy định về quản lý chất thải tổng hợp cho ngành thủy sản với chính quyền địa phương, các Hiệp hội thủy sản liên quan và các tàu đánh cá. Hỗ trợ thực hiện các mô hình quản lý chất thải bền vững giúp cải thiện sinh kế cho đối tượng lao động phi chính thức về chất thải.

Thiết lập các điểm thu gom chất thải dọc bờ biển và đảm bảo sự kết nối với các Cơ sở thu hồi vật liệu. Tổ chức ít nhất 02 hội thảo tham vấn để hỗ trợ công tác thiết kế và thúc đẩy các thỏa thuận giữa chính quyền địa phương, các công ty quản lý chất thải, cơ sở tái chế và khối lao động phi chính thức về chất thải (bao gồm việc giao/cho thuê đất, giấy phép hoạt động và đấu thầu để vận hành cơ sở) Tư vấn hỗ trợ thẩm định hệ thống MRF và hỗ trợ xây dựng những hướng dẫn vận hành tiêu chuẩn. Tổ chức tìm kiếm những cơ hội phát triển kinh doanh để đảm bảo tài chính và tính bền vững trong vận hành cơ sở.

Xây dựng kế hoạch phân loại chất thải và những hướng dẫn kỹ thuật liên quan. Thực hiện việc mua sắm các thiết bị phục vụ thu gom và phân loại chất thải (những thiết bị phân loại chất thải, thùng rác), thiết lập những vị trí quan trọng trong thành phố và thí điểm chiến dịch phân loại chất thải mở rộng tại các trường học, nhà hàng, khách sạn và bãi biển; bao gồm cả việc sử dụng những cơ chế khuyến khích để thúc đẩy sự tham gia của các bên liên quan. Tư vấn phối hợp xây dựng kế hoạch tăng cường năng lực nhằm hỗ trợ cải thiện kỹ năng và chuyển giao kinh nghiệm, kế hoạch mở rộng quy mô và nhân rộng các mô hình quản lý chất thảiTổ chức hội thảo tham vấn nhằm xây dựng chính sách ở cấp trung ương và những quy định ở cấp địa phương; xây dựng hướng dẫn tiếp cận các nguồn tài chính cho các mô hình quản lý chất thải đã xây dựng.

Với sự hỗ trợ của nguồn lực quốc tế, tỉnh Bình Định sẽ triển khai môhình quản lý chất thải cho ngành thủy sản và cơ sở thu hồi vật liệu (Ảnh minh họa).  

Trong năm 2024, theo kế hoạch dự án sẽ tổ chức các hội thảo tham vấn về nội dung xây dựng quy định về quản lý chất thải tổng hợp cho ngành thủy sản với chính quyền địa phương, các Hiệp hội thủy sản liên quan và các tàu đánh cá. Triển khai hoạt động thu gom thí điểm chất thải nhựa từ tàu cá, bao gồm xây dựng hệ thống vận hành, giám sát thực hiện, báo cáo và truyền thông quảng bá hoạt động thí điểm và nâng cao nhận thức cho tàu cá.

Duy trì kế hoạch phân loại chất thải và những hướng dẫn kỹ thuật liên quan nhằm hỗ trợ việc thực hiện kế hoạch. Mua sắm các thiết bị phục vụ thu gom và phân loại chất thải (những thiết bị phân loại chất thải, thùng rác), thiết lập những vị trí quan trọng trong thành phố và thí điểm chiến dịch phân loại chất thải mở rộng tại các trường học, nhà hàng, khách sạn và bãi biển; bao gồm cả việc sử dụng những cơ chế khuyến khích để thúc đẩy sự tham gia của các bên liên quan.

Trước đó, 7/2022, UBND tỉnh Bình Định và UNDP Việt Nam tổ chức ký kết Bản ghi nhớ hợp tác với 4 nội dung chính là: Kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải; Kinh tế biển xanh, bao gồm quy hoạch không gian biển và quản lý tổng hợp đới bờ; Thích ứng biến đổi khí hậu và đa dạng sinh học; Hành động bom mìn và phát triển nông thôn bền vững.

Tỉnh Bình Định và UNDP đồng thời tổ chức hội thảo với chủ đề “Các giải pháp tổng hợp nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất thải rắn và nhựa tại Bình Định, hướng đến giảm thiểu ô nhiễm nhựa đại dương”. Tại đây, nhiều tham luận được trình bày như: Hiện trạng quản lý chất thải sinh hoạt và chất thải nhựa ngành Thủy sản tại TP Quy Nhơn; Hiện trạng và các giải pháp quản lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa đại dương; Một số đề xuất dự án cụ thể trong thời gian tới nhằm thúc đẩy quản lý chất thải rắn và giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa đại dương.

Theo đó, 4 dự án sẽ triển khai thực hiện tại Bình Định gồm: Phi dự án “Thí điểm các mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt và chất thải ngành thủy sản nhằm thúc đẩy Kinh tế tuần hoàn tại TP Quy Nhơn” do UNDP tài trợ; Dự án “Hỗ trợ thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về rác thải nhựa đại dương trong bối cảnh phục hồi xanh hậu Covid-19 tại Việt Nam” do Quỹ Môi trường toàn cầu tài trợ; Dự án Làng Hòa Bình Việt Nam - Hàn Quốc tại tỉnh Bình Định do Chính phủ Hàn Quốc tài trợ; Dự án “Cộng đồng ven biển thông minh khí hậu” do Chính phủ Canada tài trợ.

Minh An