Triển khai giải pháp khắc phục tình trạng thiếu vật liệu san lấp

TMO - Thực hiện chủ trương tận dụng đất đá thải mỏ để phục vụ san lấp mặt bằng, đặc biệt là các dự án không có yêu cầu kỹ thuật thi công phức tạp trong những năm qua, tỉnh Quảng Ninh đã tích cực vào cuộc, báo cáo cấp thẩm quyền cấp phép khai thác, sử dụng đất đá thải mỏ tại một số địa phương để phục vụ san lấp mặt bằng các công trình dân dụng và công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Theo báo cáo, mỗi năm, quá trình khai thác than tại Quảng Ninh thải ra khoảng 150 triệu m3 đất, đá. Hiện, tổng trữ lượng đất, đá thải mỏ tại các mỏ than trên toàn tỉnh lên tới hơn 1 tỷ m3. Để chứa số đất, đá thải khổng lồ này, ngành than cần tới tổng mặt bằng rộng khoảng 4.000ha. Nhiều bãi thải hiện đã cao hàng trăm mét và tiếp tục cao thêm, gây áp lực về môi trường, nguy cơ sạt lở trong mùa mưa lũ. Ngoài ra, chi phí để duy trì, đảm bảo an toàn và hạn chế ảnh hưởng tới môi trường đối với các bãi thải mỏ này hàng năm là rất lớn. Trong khi đó, nhu cầu san lấp mặt bằng cho các dự án, công trình tại Quảng Ninh mỗi năm khoảng 130 triệu m3. Dùng đất đá thải mỏ sẽ giảm và giữ được các mỏ tài nguyên thiên nhiên.

Với tốc độ phát triển kinh tế-xã hội nhanh chóng, các dự án được triển khai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đòi hỏi khối lượng san lấp mặt bằng rất lớn. Theo tính toán nhu cầu khối lượng san lấp đến năm 2025 là 595 triệu m3; giai đoạn 2026-2030 là 510 triệu m3. Do vậy việc sử dụng đất đá thải mỏ làm vật liệu san lấp vừa đáp ứng được nhu cầu thiếu hụt về san lấp mặt bằng, tiết kiệm được kinh phí cho cải tạo, phục hồi môi trường, vừa giải quyết được vấn đề diện tích đổ thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường nhằm phát triển kinh tế tuần hoàn phù hợp với chỉ đạo của Bộ Chính trị.

Để giải quyết tình trạng thiếu vật liệu san lấp cho các công trình trọng điểm, Quảng Ninh tận dụng nguồn đất đá thải mỏ. Ảnh: BQN 

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh cho biết, từ năm 2019 đến nay, đơn vị này đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương và các đơn vị ngành Than tham mưu cho UBND tỉnh Quảng Ninh và Bộ TN&MT xem xét giải quyết một số cơ chế chính sách cấp phép cho sử dụng đất đá thải mỏ đến nay đã có những kết quả nhất định.

Cụ thể, trên địa bàn tỉnh đã có 4 trường hợp được Bộ TN&MT đồng ý cho khai thác thu hồi, với tổng khối lượng khoảng 12,4 triệu m3. Thời gian tới, dựa trên nhu cầu thực tiễn và đề xuất của các đơn vị ngành Than, sở sẽ tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh đẩy mạnh triển khai nội dung trên; đồng thời xác định 32 vị trí bãi thải mỏ để khai thác, thu hồi đất đá thải mỏ có thể làm vật liệu san lấp đưa vào phương án bảo vệ môi trường trong Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh.

Việc đưa vào khai thác, sử dụng đất đá thải mỏ thời gian vừa qua đã hạ độ cao bãi thải, giảm chi phí cải tạo phục hồi môi trường, giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường không khí, nguy cơ sạt lở trong quá trình đổ thải, tăng thu ngân sách (thông qua cấp quyền thu tiền khai thác mỏ). Đồng thời giảm khai thác, sử dụng các đồi đất tự nhiên, hạn chế tối đa các tác động tiêu cực tới cảnh quan, môi trường; phù hợp với mô hình chuyển đổi kinh tế từ nâu sang xanh của tỉnh Quảng Ninh, phát triển bền vững theo mô hình kinh tế tuần hoàn, tăng thu ngân sách. Sau khi kết thúc thu hồi đất đá của các bãi thải sẽ tạo thêm quỹ đất sạch để xây dựng cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp. 

Thời gian tới, Sở TN&MT tỉnh Quảng Ninh cho biết, địa phương này tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền về hiệu quả và sự phù hợp của việc thực hiện chủ trương, chính sách tăng cường sử dụng đất đá thải mỏ làm vật liệu san lấp trong bối cảnh hiện nay, vừa giải quyết được vấn đề khó khăn trong nguồn vật liệu san lấp, hạn chế khai thác đất đồi, hạn chế phá vỡ cảnh quan thiên nhiên đồng thời tiết kiệm, sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản, góp phần phát triển nền kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, trong quá trình sử dụng nguồn đất đá thải mỏ sẽ giám sát chặt chẽ việc khai thác, vận chuyển và sử dụng đảm bảo tránh thất thoát tài nguyên, không gây ô nhiễm môi trường và sử dụng đúng mục đích. 

Hiếu Lê