Thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản qua các hợp tác xã

TMO - Trong năm 2026, tỉnh Gia Lai đẩy mạnh phát triển các mô hình kinh tế tập thể, hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả gắn với tiềm năng và các sản phẩm chủ lực của địa phương, qua đó củng cố chuỗi liên kết từ sản xuất, đến tiêu thụ sản phẩm. 

Những năm gần đây, cùng với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tỉnh Gia Lai cũng chú trọng thúc đẩy kinh tế tập thể đặc biệt lại các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp nhằm khai thác hiệu quả lợi thế địa phương trong phát triển kinh tế. Toàn tỉnh hiện có 579 HTX nông nghiệp với gần 196 nghìn thành viên. Nhiều HTX đã chủ động xây dựng chuỗi liên kết theo hướng nâng cao giá trị và chất lượng nông sản

Các HTX thực hiện tiêu thụ, liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm cho thành viên với 2 hình thức: Liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ và tự tiêu thụ với các sản phẩm lúa giống, lúa thương phẩm, lạc, rau, quả,…Các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể (KTTT), HTX đã thúc đẩy kinh tế hợp tác của tỉnh có bước phát triển, nội dung phương thức hoạt động HTX từng bước được đổi mới, đa dạng về ngành nghề và quy mô tổ chức sản xuất kinh doanh. 

Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều nông dân ở xã Ðak Ðoa đã tham gia HTX, tổ hợp tác để cùng nhau sản xuất và tiêu thụ nông sản. Trên địa bàn xã có 5 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Trong số đó, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Lam Anh (làng Tuơh Ktu) đã xây dựng được chuỗi liên kết với gần 500 hộ dân canh tác hơn 300 ha cà phê theo tiêu chuẩn 4C và UTZ. Ngoài ra, HTX còn hợp tác với 37 hộ canh tác 30 ha cà phê để tạo nguồn nguyên liệu chế biến sản phẩm cà phê phin giấy đạt chứng nhận OCOP 4 sao.

Các HTX nông nghiệp đã hình thành chuỗi liên kết hiệu quả từ sản xuất đến tiêu thụ nông sản. 

HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Lam Anh tập trung thay đổi tư duy sản xuất của các thành viên, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, theo hướng sạch và bền vững. Hướng dẫn bà con hạn chế sử dụng phân bón vô cơ, tuyệt đối không dùng thuốc trừ cỏ, tăng cường phân hữu cơ, vi sinh và chế phẩm sinh học. Ngoài ra, HTX còn cung ứng vật tư, hỗ trợ kỹ thuật, hướng tới mô hình sản xuất hữu cơ, chế biến cà phê chất lượng cao để nâng tính cạnh tranh trên thị trường. 

Tại xã Kon Gang, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Nam Yang được thành lập năm 2017, HTX hiện có 130 thành viên với hơn 200 ha cây trồng, trong đó trên 30 ha đã được chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn Mỹ và châu Âu. Phần diện tích còn lại cũng đang được chuyển đổi theo lộ trình, nhằm đảm bảo chất lượng đồng đều và hướng đến mô hình sản xuất bền vững toàn diện.  đơn vị đã đầu tư dây chuyền chế biến hiện đại, kiểm soát chất lượng từ thu hoạch đến chế biến.

Nhờ đó, sản phẩm cà phê Fine Robusta, cà phê Đăk Yang và bộ tiêu hữu cơ Lệ Chí của HTX đã được công nhận OCOP 5 sao quốc gia vào cuối tháng 6-2025. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận thị trường khó tính và nâng vị thế nông sản địa phương trên bản đồ xuất khẩu.

Theo lãnh đạo xã Kon Gang mô hình liên kết 3 bên giữa nông dân-HTX-doanh nghiệp đã chứng minh hiệu quả rõ rệt. Sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu giúp bà con tăng thu nhập, nhiều hộ thoát nghèo và làm giàu ngay trên mảnh đất của mình. Xã đặt mục tiêu nhân rộng mô hình, hướng đến việc toàn bộ diện tích cà phê được canh tác hữu cơ, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu.

Tỉnh tập trung phát triển nâng cao chất lượng các HTX trọng điểm, các HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với liên kết và tiêu thụ sản phẩm.

Các HTX đang đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc chuyển giao kỹ thuật cho bà con, đặc biệt đồng bào dân tộc thiểu số, nhóm đối tượng dễ bị thiệt thòi trong sản xuất nông nghiệp. Khi tham gia HTX, người dân được tập huấn kỹ thuật, sản xuất theo quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, đồng thời được doanh nghiệp bao tiêu với giá ổn định.

Không chỉ nâng giá trị sản phẩm, các HTX còn giúp thay đổi tư duy làm nông của bà con: từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết quy mô; từ làm theo kinh nghiệm sang làm theo tiêu chuẩn; từ chạy theo sản lượng sang tập trung chất lượng. Nhờ mối liên kết chặt chẽ và sự vào cuộc đồng bộ giữa HTX-nông dân-doanh nghiệp, nhiều sản phẩm cà phê và hồ tiêu của tỉnh đã và đang tìm được chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước và quốc tế.  

Theo định hướng về phát triển KTTT, HTX năm 2026, tỉnh Gia Lai tiếp tục phát triển các mô hình KTTT, HTX bền vững hoạt động hiệu quả gắn với tiềm năng, thế mạnh và các sản phẩm chủ lực của địa phương. Tập trung phát triển nâng cao chất lượng các HTX trọng điểm, các HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với liên kết và tiêu thụ sản phẩm, trở thành kiểu mẫu để nhân rộng mô hình; phát huy hiệu quả trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế và cải thiện đời sống thành viên; phát triển thành viên thông qua thu hút ngày càng nhiều người dân, hộ kinh tế cá thể và tổ chức tham gia KTTT, HTX.

Mở rộng liên kết, hợp tác nhằm khai thác có hiệu quả nguồn lực hiện có. Khuyến khích thành lập HTX kiểu mới phù hợp với phát triển du lịch, vùng nguyên liệu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thúc đẩy và tạo điều kiện để các HTX phát triển liên kết hình thành chuỗi giá trị sản phẩm hàng hóa góp phần tích cực phát triển kinh tế - xã hội. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực nông nghiệp, phấn đấu đến cuối năm 2026 cả tỉnh đạt 15% trở lên HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và tiêu thụ nông sản.../.

Minh Hương