Xuất khẩu thủy sản lập kỷ lục, vượt mốc 11 tỷ USD

TMO - Mặc dù đối mặt với nhiều rào cản từ thị trường xuất khẩu do các chính sách thuế, xuất khẩu thủy sản năm 2025 vẫn tăng trưởng vượt trội, lập kỷ lục khi thu về 11 tỷ USD. 

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), năm 2025 ngành thủy sản đối mặt với rất nhiều thách thức cả về thuế quan cho đến hàng rào kỹ thuật. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh khó khăn đó, xuất khẩu thủy sản trong năm 2025 vẫn ghi nhận những kết quả tích cực. 

Trong đó, xuất khẩu tôm tháng 12 đạt gần 336 triệu USD, tăng 3,1% so với tháng 11; xuất khẩu cá tra tháng 12 chững lại, đạt hơn 182 triệu USD. Đáng chú ý, xuất khẩu các nhuyễn thể khác ghi nhận mức tăng kỷ lục tới 296% trong tháng 12. Trong khi đó, xuất khẩu cá ngừ ghi nhận mức sụt giảm sâu trong tháng cuối năm, giảm tới 33,3%, chỉ thu về 57 triệu USD; xuất khẩu các loại cá khác cũng giảm 8% trong tháng 12, mang về 156,5 triệu USD. 

Tính chung cả năm 2025, xuất khẩu tôm vẫn đóng vai trò “trụ cột” cho tăng trưởng của thủy sản cả nước với giá trị đạt 4,65 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước; đóng góp gần 41% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành. Xuất khẩu cá tra duy trì ở mức ổn định, cả năm thu về 2,19 tỷ USD, tăng 8,1% so với năm 2024. Xuất khẩu các loại cá khác vẫn đóng góp 2,16 tỷ USD vào tổng kim ngạch xuất khẩu.

Cá ngừ là mặt hàng gặp khó khăn nhất trong năm 2025 khi càng về cuối năm mức sụt giảm càng sâu. Luỹ kế cả năm, xuất khẩu cá ngừ thu về 913 triệu USD. Xuất khẩu nhuyễn thể khác dù có giá trị nhỏ, khoảng 15 triệu USD nhưng đang duy trì được đà tăng trưởng khá bền vững ở mức gần 20%.  

Xuất khẩu cá tra duy trì ở mức ổn định, cả năm thu về 2,19 tỷ USD, tăng 8,1% so với năm 2024 (Ảnh minh họa). 

Theo đánh giá từ các chuyên gia VASEP, những sự bất ổn trên thị trường toàn cầu làm gia tăng nhu cầu dự trữ, khiến giá thực phẩm có nguy cơ tăng mạnh. Điều này thúc đẩy cả người tiêu dùng và doanh nghiệp tại nhiều quốc gia đẩy mạnh mua tích trữ, qua đó làm tăng nhu cầu nhập khẩu thủy sản. Bên cạnh đó, các Hiệp định thương mại tự do (FTA) đi vào thực thi ổn định tiếp tục là đòn bẩy quan trọng, giúp xuất khẩu thủy sản bứt phá tại các thị trường tiềm năng bù đắp cho những khó khăn tại một số thị trường lớn. 

Ngoài ra, cộng đồng doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đã phát huy tốt sự chủ động và linh hoạt trước các biến động của thị trường. Doanh nghiệp đã sớm nhận diện rủi ro từ các mốc thời gian bất lợi liên quan đến thuế đối ứng, thuế chống bán phá giá hay quy định tại Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển MMPA của Mỹ, từ đó có chiến lược gia tăng xuất khẩu, điều chỉnh thị trường và kế hoạch giao hàng để giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực. 

Nhiều năm qua, Mỹ liên tục là thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam. Nhưng trong năm 2025, thị trường Mỹ phát sinh nhiều bất ổn về chính sách thuế và rào cản kỹ thuật. Để giảm thiểu rủi ro từ sự bất ổn của thị trường Mỹ, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã có sự điều chỉnh rõ nét về cơ cấu thị trường khi chuyển mạnh sang các thị trường lớn khác hay khối thị trường như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Trung Quốc - Hồng Kông và EU.

Với lợi thế thuế quan và sự ổn định của các thị trường như Nhật Bản, Canada và Australia, khối CPTPP là động lực xuất khẩu lớn của thủy sản Việt Nam trong năm qua. Lũy kế cả năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang khối CPTPP đạt 3,07 tỷ USD, tăng 22% so với năm 2024.

Trong năm qua, trong nhóm thị trường chủ lực của thủy sản Việt Nam, Trung Quốc - Hồng Kông là thị trường tăng trưởng mạnh nhất, với kim ngạch cả năm đạt 2,45 tỷ USD, tăng 29% so với năm 2024. Với kim ngạch này, Trung Quốc - Hồng Kông đã vượt qua Mỹ để trở thành thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam.

Dù vẫn đang chịu tác động từ thẻ vàng IUU, nhưng xuất khẩu thủy sản sang EU đạt gần 1,2 tỷ USD năm 2025, tăng 12,5% so với năm 2024. Nhu cầu thủy sản tại EU đang dần cải thiện, và thủy sản Việt Nam có lợi thế cạnh tranh ở các sản phẩm nuôi trồng. Tuy thị trường Mỹ gặp nhiều bất ổn về chính sách thuế và rào cản kỹ thuật, nhưng xuất khẩu thủy sản sang thị trường này vẫn tăng trưởng nhẹ 3% so với năm 2024 và đạt gần 1,9 tỷ USD.

Trong bối cảnh thị trường thế giới biến động mạnh, bất ổn địa chính trị, rào cản thương mại gia tăng, chi phí sản xuất và tuân thủ ngày càng cao, cộng đồng đoanh nghiệp thủy sản Việt Nam vẫn kiên cường vượt khó, linh hoạt thích ứng và chủ động nắm bắt cơ hội nâng cao chất lượng sản phẩm và hình ảnh thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, đưa kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm đạt mức kỷ lục. 

Các chuyên gia VASEP dự báo, trong năm 2026 chính sách thuế quan, thương mại và rào cản kỹ thuật của Mỹ có thể tiếp tục khiến các nhà xuất khẩu trên thế giới thận trọng và tính đến phương án chuyển dịch nguồn cung. Xu hướng này đồng thời tạo ra áp lực cạnh tranh rất lớn tại các thị trường khác như EU, Trung Quốc, ASEAN và Trung Đông. Bên cạnh đó, thẻ vàng IUU vẫn là nút thắt mà Việt Nam cần sớm tháo gỡ để mở rộng hơn cánh cửa thị trường EU cũng như nâng cao uy tín của hải sản Việt Nam tại các thị trường khác.../.

Ngọc Mai