Thu gom, vận chuyển, xử lý triệt để chất thải rắn sinh hoạt

TMO - Tỉnh Bắc Ninh triển khai thu gom, vận chuyển, xử lý triệt để chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) phát sinh trên địa bàn tỉnh, qua đó từng bước giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường do CTRSH gây ra, đặc biệt là tại các địa phương chưa có nhà máy xử lý chất thải tập trung, góp phần thực hiện tốt mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội bền vững.

Theo thống kê của ngành chức năng tỉnh, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh khoảng 1.150 tấn/ngày đêm (tăng 34,7% so với năm 2020 - khoảng 750 tấn/ngày) và dự kiến mỗi năm tăng thêm từ 7 - 10%. Trong đó, thành phố Bắc Ninh khoảng 240 tấn/ngày đêm, thị xã Quế Võ khoảng 140 tấn/ngày đêm, thị xã Thuận Thành khoảng 120 tấn/ngày đêm, huyện Gia Bình khoảng 60 tấn/ngày đêm, thành phố Từ Sơn khoảng 200 tấn/ngày đêm, huyện Tiên Du khoảng 150 tấn/ngày đêm, huyện Yên Phong khoảng 180 tấn/ngày đêm và huyện Lương Tài khoảng 60 tấn/ngày đêm.

Hiện nay, việc thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt do các đơn vị dịch vụ (Công ty, Hợp tác xã) thực hiện. Ngoài ra, tại một số xã khu vực nông thôn việc thực hiện thu gom là do UBND xã thành lập các tổ, đội thu gom (giao cho các tổ chức, đoàn thể của xóm hoặc người dân thực hiện). 100% các địa phương đã thành lập được các tổ, đội thu gom rác thải từ hộ gia đình đến điểm tập kết. Toàn tỉnh hiện có 11 đơn vị thực hiện việc vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt với tổng số trên 30 xe chuyên dụng, cơ bản các xe đã được gắn các thiết bị GPS để theo dõi, kiểm soát lộ trình thu gom. 

Trên địa bàn tỉnh hiện đã triển khai xây dựng và đưa vào hoạt động 03 khu xử lý tập trung và 09 lò đốt chất thải sinh hoạt công suất nhỏ và trung bình. Đồng thời đang triển khai đầu tư xây dựng 03 dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung công nghệ cao phát năng lượng. Đối với các khu xử lý CTRSH tập trung bao gồm: Khu xử lý chất thải tại xã Phù Lãng, thị xã Quế Võ; Khu xử lý chất thải tại xã Ngũ Thái, thị xã Thuận Thành; Khu xử lý chất thải tại xã Cao Đức, huyện Gia Bình.

Đối với các lò đốt CTRSH công suất nhỏ và trung bình, tại thành phố Từ Sơn: Hiện tại có 05 lò đốt đang hoạt động, trong đó 01 lò đốt với công suất 48 tấn/ngày đêm tại phường Phù Khê, 01 lò đốt công suất 48 tấn/ngày đêm tại phường Châu Khê, 01 lò đốt với công suất là 48 tấn/ngày đêm tại phường Đình Bảng, 01 lò công suất 48 tấn/ngày đêm tại phường Đồng Nguyên, 01 lò công suất 96 tấn/ngày đêm tại phường Hương Mạc. Đối với huyện Tiên Du: Hiện tại có 01 lò đốt  tại xã Tri Phương, huyện Tiên Du với công suất 36 tấn/ngày đêm, đang xử lý cho thị trấn Lim và xã Tri Phương; 01 lò đốt HT 5000-RT03 với công suất 120 tấn/ngày đêm sẽ xử lý cho xã Hoàn Sơn; chất thải sinh hoạt của các xã còn lại hiện đang được lưu giữ và xử lý tạm thời tại các điểm tập kết.

Đối với huyện Yên Phong: Hiện tại có 02 lò đốt với công suất 50-55 tấn/ngày đêm tại Thị trấn Chờ và thôn Phù Lưu xã Trung nghĩa để xử lý rác thải cho thị trấn, xã Long Châu, Trung Nghĩa; các xã còn lại hiện được thu gom, vận chuyển về xử lý một phần tại 02 lò đốt, còn lại được lưu giữ và xử lý tạm thời tại các điểm tập kết. Khu xử lý chất thải tập trung của huyện đã thực hiện xong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng và lựa chọn được nhà đầu tư. Tuy nhiên chưa triển khai thi công được do người dân chưa đồng thuận, dự án đường vào khu xử lý chưa thực hiện giải phóng mặt bằng xong.

Hiện nay trên địa bàn tỉnh còn có các dự án xử lý CTRSH công nghệ cao phát năng lượng bao gồm: Dự án “Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt công nghệ cao phát năng lượng” tại Khu xử lý chất thải tập trung xã Phù Lãng, thị xã Quế Võ thuộc Công ty Cổ phần môi trường Năng lượng Thăng Long. Dự án đang triển khai xây dựng, dự kiến hoàn thành và hoạt động vào tháng 10/2023. Công suất xử lý 500 tấn/ngày đêm, công suất phát điện 8-11 MWh; Dự án “Khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung phát điện tại xã An thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh (Nhà máy điện rác Lương Tài)” thuộc Công ty TNHH năng lượng mới EU-Conch Venture Bắc Ninh. Dự án cơ bản đã hoàn thiện, dự kiến hoạt động vào tháng 8/2023. Công suất xử lý 300 tấn/ngày đêm, công suất phát điện 6 MWh.

Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh còn đang triển khai Dự án “Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt công nghệ cao phát năng lượng” tại xã Ngũ Thái thị xã Thuận Thành thuộc Công ty TNHH năng lượng xanh T&J. Dự án đang trong triển khai xây dựng, dự kiến hoàn thành và hoạt động vào quý IV năm 2023. Công suất xử lý 500 tấn/ngày đêm, công suất phát điện từ 11 - 13 MWh.

Tỉnh Bắc Ninh triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó thúc đẩy các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung công nghệ cao phát năng lượng. 

Căn cứ vào hiện trạng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) tại các địa phương, năng lực xử lý của các khu xử lý tập trung và lò đốt rác công suất nhỏ và trung bình tại các địa phương; căn cứ vào tiến độ triển khai xây dựng của các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung công nghệ cao phát năng lượng, tỉnh Bắc Ninh sẽ triển khai kế hoạch thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH trên địa bàn tỉnh. 

Theo đó, toàn bộ khối lượng CTRSH phát sinh hàng ngày tại các địa phương: thị xã Thuận Thành, huyện Tiên Du và thành phố Từ Sơn sẽ được thu gom, vận chuyển về Nhà máy xử lý CTRSH công nghệ cao phát năng lượng tại xã Ngũ Thái, thị xã Thuận Thành thuộc Công ty TNHH năng lượng xanh T&J để xử lý. Toàn bộ khối lượng CTRSH phát sinh hàng ngày tại các địa phương: huyện Yên Phong, Gia Bình, Lương Tài sẽ được thu gom, vận chuyển về Khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung phát điện tại xã An thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh (Nhà máy điện rác Lương Tài) thuộc Công ty TNHH năng lượng mới EU-Conch Venture Bắc Ninh để xử lý. 

Toàn bộ khối lượng CTRSH phát sinh hàng ngày tại các địa phương: Thị xã Quế Võ và thành phố Bắc Ninh sẽ được thu gom, vận chuyển về Nhà máy xử lý CTRSH công nghệ cao phát năng lượng tại xã Phù Lãng, thị xã Quế Võ thuộc Công ty Cổ phần môi trường Năng lượng Thăng Long để xử lý. UBND các huyện, thị xã và thành phố sẽ ngừng cung cấp chất thải rắn sinh hoạt về các nhà máy đốt rác tập trung bằng công nghệ thông thường khi các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung công nghệ cao phát năng lượng đi vào hoạt động. Trường hợp Chủ đầu tư các nhà máy đốt rác tập trung muốn tiếp tục hoạt động thì cho phép điều chỉnh các giải pháp công nghệ để đảm bảo hoạt động đáp ứng yêu cầu về môi trường.

Đối với các khu xử lý CTRSH tập trung, UBND các huyện, thị xã và thành phố sẽ ngừng cung cấp chất thải rắn sinh hoạt về các nhà máy đốt rác tập trung bằng công nghệ thông thường khi các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung công nghệ cao phát năng lượng đi vào hoạt động. Trường hợp Chủ đầu tư các nhà máy đốt rác tập trung muốn tiếp tục hoạt động thì cho phép điều chỉnh các giải pháp công nghệ để đảm bảo hoạt động đáp ứng yêu cầu về môi trường.

Đối với các lò đốt CTRSH công suất nhỏ và trung bình, tiếp tục xử lý CTRSH phát sinh hàng ngày tại các xã, phường có lò đốt rác đến hết năm 2025 theo Đề án tổng thể bảo vệ môi trường tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2019 - 2025 nếu đảm bảo Lò đốt hoạt động tốt, xử lý hiệu quả, không gây ô nhiễm môi trường xung quanh làm ảnh hưởng đến đời sống, tạo bức xúc của dân cư trong khu vực. 

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh tổng hợp kết quả thực hiện Kế hoạch của các cơ quan, đơn vị báo cáo UBND tỉnh. Kiến nghị UBND tỉnh điều chỉnh, bổ sung các giải pháp cụ thể để giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Chủ trì tổ chức kiểm tra, giám sát công tác xử lý chất thải tại các nhà máy đốt rác phát điện trên địa bàn tỉnh.

UBND các huyện, thị xã, thành phố chủ trì tổ chức lựa chọn các đơn vị thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt trên địa bàn theo quy định; chỉ đạo các phòng, ban, chức năng, UBND cấp xã xây dựng lộ trình thu gom để đảm bảo thu gom triệt để lượng rác thải sinh hoạt phục vụ các nhà máy đốt rác phát điện khi đi vào hoạt động theo đúng kế hoạch. Chủ trì, trực tiếp ký hợp đồng thực hiện dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý với các đơn vị thực hiện thu gom, vận chuyển và Chủ đầu tư nhà máy đốt rác phát điện theo địa bàn được phân công trong kế hoạch.

Vận hành đảm bảo hoạt động hiệu quả, vệ sinh môi trường đối với các điểm tập kết rác thải; tiếp tục áp dụng các biện pháp xử lý tại chỗ (đánh đống, phun chế phẩm, dùng vật liệu chống thấm bao phủ bề mặt...) đối với các điểm tập kết còn rác tồn đọng. Thường xuyên kiểm tra, giám sát công tác thu gom, vận chuyển, khối lượng rác về các Nhà máy xử lý CTRSH công nghệ cao phát năng lượng và Nhà máy điện rác Lương Tài; việc sử dụng kinh phí hỗ trợ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn đảm bảo đúng quy định.

Vũ Lan