Sẵn sàng ứng phó với tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn

TMO - Trước diễn biến bất thường của thời tiết đặc biệt là dự báo về tình trạng xâm nhập mặn, hạn hán gia tăng, tỉnh Cà Mau đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp sẵn sàng ứng phó với nguy cơ thiếu nước trong mùa khô, hạn chế thiệt hại, đảm bảo an toàn cho sản xuất và đời sống người dân.

Theo các thống kê về hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt, tần suất xuất hiện của hạn hán, xâm nhập mặn là vào khoảng 5 năm/lần (2009-2010; 2015-2016; 2019-2020) theo xu hướng ngày càng khốc liệt hơn, xâm nhập mặn sâu hơn, diễn biến gần nhất là đợt hạn hán mùa khô năm 2019-2020 vừa qua. Tuy nhiên, mùa khô năm 2020-2021 đã ghi nhận đợt hạn hán trái với quy luật nêu trên, tuy đợt hạn hán này không nghiêm trọng bằng đợt hạn hán 2019-2020 nhưng cũng đã gây nhiều thiệt hại về sản xuất, sạt lở bờ sông.

Ðợt hạn hán này cũng là dấu hiệu cảnh báo tình hình hạn hán, xâm nhập mặn không còn tuân theo các quy luật, ngày càng phức tạp, khó lường. Theo dự báo, những năm tiếp theo số ngày nắng nóng trên 35°C tiếp tục ở xu thế tăng, hạn hán trở nên khắc nghiệt hơn và lượng mưa bị giảm vào mùa khô. Trong khi đó, mực nước biển lại tiếp tục tăng làm cho tình trạng xâm nhập mặn ngày một trở nên nghiêm trọng. 

Các địa phương chủ động đắp đập trữ nước, ngăn mặn để ứng phó với cao điểm mùa khô.

Ðể chủ động ứng phó, thời gian qua, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp từ đầu tư xây dựng công trình cho đến giải pháp phi công trình phục vụ sản xuất, sinh hoạt của người dân. Hiện nay, hệ thống công trình thuỷ lợi phục vụ công tác chống tràn ứng phó với xâm nhập mặn đã được đầu tư 93 tuyến đê bao, bờ bao với tổng chiều dài hơn 714 km; 187 cống và 15 trạm với các nhiệm vụ chính là kiểm soát mặn, ngăn triều và tiêu nước. Ngoài ra, toàn tỉnh có 36 trạm quan trắc khí tượng thuỷ văn, trong đó có 3 trạm đo độ mặn, sẽ giúp nâng cao năng lực quan trắc, dự báo, cảnh báo sớm triều cường, nước  biển dâng và độ mặn.

Theo quy hoạch hệ thống thủy lợi tỉnh Cà Mau được chia làm 2 vùng, bao gồm vùng Bắc Cà Mau (được chia làm 5 tiểu vùng), thuộc hệ sinh thái ngọt với tổng diện tích 204.000ha và vùng Nam Cà Mau (được chia làm 18 tiểu vùng), thuộc hệ sinh thái mặn - lợ với tổng diện tích 314.000ha. Đến thời điểm hiện nay, vùng Bắc Cà Mau đã đầu tư hoàn chỉnh được tiểu vùng 2 và 3; vùng Nam Cà Mau đầu tư được các tiểu vùng 2, 3, 5, 10, 17, 18, còn lại các tiểu vùng khác của 2 vùng chỉ đầu tư bờ bao tiểu vùng là chính (chưa khép kín).

UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương vận hành an toàn các công trình thủy lợi nhằm đảm bảo nguồn nước trong mùa khô 

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngoài các công trình dự án trọng điểm đang triển khai, tỉnh cũng phân bổ kinh phí hơn 50 tỷ đồng cho việc nâng cấp hệ thống thủy lợi, ứng phó với hạn - mặn. Ngành nông nghiệp cũng đã cho rà soát tất cả hệ thống thủy lợi để kịp thời nâng cấp, nạo vét kênh mương vùng ngọt hóa. Dự báo thời tiết đưa ra các khuyến cáo cho người dân sản xuất theo đúng lịch thời vụ. Đến nay, hệ thống kênh mương toàn tỉnh đã được thông thoáng và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục tập trung đầu tư di tu sửa chữa bờ bao để đảm bảo công tác ngăn triều cường, xâm nhập mặn đối với vùng Nam Cà Mau; ngăn mặn, chống tràn đối với vùng ngọt, đặc biệt là đối với vùng ngọt Trần Văn Thời. 

Ðể hạn chế thiệt hại do tác động của hạn hán, xâm nhập mặn, thời gian qua, toàn bộ người dân trong tỉnh được các cơ quan chuyên môn cũng như chính quyền địa phương hướng dẫn phương pháp sử dụng tiết kiệm nước, bảo vệ sản xuất, chăm sóc sức khoẻ bản thân và hướng dẫn, khuyến cáo về lịch thời vụ, giống cây trồng, vật nuôi. Căn cứ tình hình thực tế để xây dựng triển khai phương án, kế hoạch phòng chống, ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn tại địa phương; xây dựng kế hoạch sản xuất, lịch thời vụ hợp lý, bố trí diện tích và cơ cấu thời vụ gieo trồng phù hợp với năng lực nguồn nước hiện có... 

Nguyễn Phú