Ngư dân Quảng Trị đổi mới công nghệ trong khai thác thủy sản

TMO - Việc chuyển đổi từ đánh bắt truyền thống sang khai thác có kiểm soát, ứng dụng công nghệ hiện đại đang giúp ngư dân Quảng Trị nâng cao sản lượng, chất lượng thủy hải sản khai thác.

Quảng Trị sở hữu ngư trường rộng lớn, giàu tiềm năng với 191km đường bờ biển, 7 cửa biển và hệ thống sông ngòi, ao hồ phong phú. Đây là lợi thế quan trọng để tỉnh phát huy hiệu quả các hoạt động khai thác, đánh bắt và nuôi trồng thủy, hải sản, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống nhân dân.

Trên nền tảng đó, nghề cá của tỉnh tiếp tục duy trì đà phát triển ổn định, trở thành một trong những điểm tựa sinh kế bền vững của cộng đồng ngư dân ven biển. Hoạt động khai thác, đánh bắt thủy sản cơ bản giữ vững nhịp độ, tập trung tại các ngư trường truyền thống như các vùng biển Cồn Cỏ, vùng biển Quảng Trị, Huế…, góp phần khẳng định vai trò của kinh tế biển trong cơ cấu phát triển chung của tỉnh.

Năm 2025, lĩnh vực thủy sản của tỉnh vẫn ghi nhận kết quả tích cực khi tổng sản lượng đạt 138.606 tấn, gần 100% kế hoạch đề ra và tăng 0,5% so với cùng kỳ. Kết quả này thể hiện sự nỗ lực lớn của ngành nông nghiệp, cộng đồng ngư dân và các địa phương ven biển, đồng thời tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế biển bền vững.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, những năm gần đây, ngư dân trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn áp dụng các trang thiết bị hiện đại trong khai thác thủy sản như: Máy định vị vệ tinh trên tàu cá; máy dò cá bằng sóng siêu âm như dò đứng, dò ngang và dò chụp; máy ra đa để quản lý lưới, tránh va trên biển; máy nhận dạng tự động AIS để bảo đảm an toàn cho người và tàu cá khi hoạt động trên biển; thay thế đèn sợi đốt, đèn halogen bằng đèn điện tử LED để tăng vùng chiếu sáng và tiết kiệm nhiên liệu; lắp đặt tời thủy lực giúp giảm sức lao động của ngư dân...

Từ các tiến bộ kỹ thuật này đã mang lại hiệu quả rõ rệt như giúp tăng sản lượng từ 10%-15%, giảm chi phí nhiên liệu từ 20%-30%, chất lượng hải sản được nâng cao, giảm tổn thất sau thu hoạch. Qua đó, góp phần hiện đại hóa đội tàu cá, dịch chuyển từ nghề cá truyền thống sang nghề cá hiện đại, có trách nhiệm. 

Ngư dân Quảng Trị đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả khai thác thủy sản (Ảnh minh họa: LA). 

Với ông Nguyễn Văn Ngọc, chủ tàu cá QT 92756TS, việc chủ động ứng dụng thiết bị lái tự động đã giúp ông giảm thời gian di chuyển đến ngư trường, bảo đảm an toàn cho các chuyến biển. Ông Ngọc cho biết, trong khai thác thủy sản xa bờ, khó khăn lớn nhất là việc phải lái tàu liên tục trong hàng chục giờ đồng hồ, đôi lúc ngủ quên dễ mất lái, lệch tọa độ điểm đến, dẫn đến mất an toàn cho tàu cá, tiêu tốn nhiên liệu.

Từ khi lắp đặt thiết bị lái tự động, ông Ngọc chỉ cần chọn hướng đi hoặc cài đặt tọa độ điểm đến rồi để máy tự điều khiển tàu cá đến đúng tọa độ với quãng đường ngắn nhất. Qua đó, không chỉ bảo đảm sức khỏe cho người lái mà còn giảm thời gian di chuyển tới ngư trường, tiết kiệm nhiên liệu, tối đa hóa lợi nhuận cho mỗi chuyến vươn khơi. 

Theo ngư dân Bùi Đình Chiến, ở khu phố 6, xã Cửa Việt, trong bối cảnh hiện nay ngư dân phải tích cực ứng dụng công nghệ và các trang thiết bị hiện đại để nâng cao hiệu quả khai thác. Ông Chiến cho biết chỉ những đội tàu đánh bắt xa bờ với công suất lớn, được trang bị ngư lưới cụ hiện đại mới có thể hoạt động thường xuyên trên biển. 

Đội tàu 3 chiếc của ông với công suất từ 800-900 CV/chiếc chuyên làm nghề lưới rê bùng nhùng, chụp mực và lồng bẫy mực lá, đều được trang bị đầy đủ các thiết bị tiên tiến như: Máy định vị vệ tinh giúp xác định vị trí chính xác; máy dò cá bằng sóng siêu âm, được nâng cấp qua các thế hệ từ dò đứng, dò ngang đến dò chụp, giúp tìm kiếm luồng cá hiệu quả hơn; máy radar và máy nhận dạng tự động AIS để bảo đảm an toàn, tránh va chạm trên biển; máy thông tin liên lạc từ sóng ngắn HF, tầm trung, tầm xa đến loại tích hợp định vị vệ tinh…

Việc ứng dụng đèn LED trong khai thác hải sản xa bờ ở tỉnh Quảng Trị đã mở ra hướng đi mới giúp ngư dân tiết kiệm nhiều chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế. Với ông Hồ Văn Dũng (chủ tàu cá tại xã Đông Trạch), hiệu quả từ đèn LED mang lại là rất lớn. Trước đây trong mỗi chuyến biển dài ngày, ngoài di chuyển để dò tìm đàn cá, tàu của ông còn tiêu thụ một lượng dầu lớn chỉ để chạy máy phát cho giàn đèn siu công suất cao. Nhưng từ khi thay bằng đèn LED, lượng dầu tiêu thụ tiết kiệm được đáng kể, bóng lại bền, không phải lo đang đánh bắt mà đèn vỡ hay tắt giữa chừng, hiệu quả gom cá cũng tốt hơn.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn biến ngày càng phức tạp, cộng đồng ngư dân tỉnh Quảng Trị là nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp và dễ tổn thương nhất. Bão, áp thấp nhiệt đới, lũ lụt và nắng nóng kéo dài gây nguy hiểm cho tàu, thuyền đánh bắt thủy sản xa bờ, làm gián đoạn hoạt động khai thác. Bên cạnh đó, tình trạng xói lở bờ biển, biến đổi nhiệt độ và dòng hải lưu đã khiến nhiều loài thủy sản di cư ra xa bờ, làm giảm sản lượng khai thác ven bờ. Điều này buộc ngư dân phải đầu tư nhiều hơn vào nhiên liệu, trang thiết bị hiện đại để vươn khơi xa.

Với những kết quả đã đạt được, tỉnh Quảng Trị xác định tiếp tục phát triển thủy sản theo hướng bền vững, hội nhập; đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ trong khai thác, nuôi trồng thủy sản, ưu tiên phát triển nuôi tôm công nghệ cao, giảm thiểu sử dụng hóa chất, tăng cường liên kết sản xuất-tiêu thụ sản phẩm.

Đồng thời quyết liệt triển khai các giải pháp nhằm cùng cả nước sớm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” Ủy ban châu Âu, phấn đấu năm 2026, tổng sản lượng thủy sản đạt trên 143 nghìn tấn, tạo nền tảng vững chắc hướng tới mục tiêu 150 nghìn tấn vào năm 2030 theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030./.  

Thu Thủy