Thái Nguyên: Chuyển đổi số tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp hiện đại

TMO - Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy nông nghiệp Thái Nguyên phát triển theo hướng hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý sản xuất, canh tác…không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng nông sản mà còn giúp người nông dân thay đổi tư duy, tiếp cận nhiều phương thức mới.

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu trong quá trình phát triển nông nghiệp hiện đại ở Thái Nguyên. Do đó, tỉnh đã chủ động đưa công nghệ vào nhiều khâu của chuỗi giá trị nông nghiệp, từ quy hoạch vùng sản xuất, quản lý vật tư đầu vào, giám sát quá trình canh tác đến truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm.

Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp và nông hộ đã ứng dụng phần mềm quản lý, sổ tay điện tử, mã QR và các nền tảng thương mại điện tử, giúp minh bạch thông tin và kết nối trực tiếp với thị trường. Nhờ đó, năng suất lao động được nâng lên, chi phí trung gian giảm, chất lượng nông sản được kiểm soát tốt hơn.

Quan trọng hơn, chuyển đổi số đang làm thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân, từ manh mún sang liên kết, từ kinh nghiệm sang dữ liệu, tạo nền tảng cho một nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và thích ứng với yêu cầu phát triển mới.

Hiện nay trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, nhiều hộ kinh doanh, hợp tác xã đã tích cực ứng dụng công nghệ số trong canh tác nông nghiệp. Tiêu biểu là hợp tác xã (HTX) Trà an toàn Phú Đô, xã Vô Tranh. Năm 2024, đơn vị này được Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn trao tặng danh hiệu “Vua CĐS nông nghiệp lần thứ nhất năm 2024”, ghi nhận sự tiên phong trong ứng dụng công nghệ số vào sản xuất chè - sản phẩm nông nghiệp chủ lực của địa phương. Hiện nay, HTX Trà an toàn Phú Đô có 15ha chè, trong đó 10ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.

Ngay từ những ngày đầu thành lập, HTX đã đưa vào sử dụng nhật ký sản xuất điện tử Facefarm, nền tảng giúp quản lý toàn bộ quy trình từ chăm sóc, thu hái đến chế biến, đồng thời hỗ trợ truy xuất nguồn gốc sản phẩm nhanh chóng, chính xác và minh bạch. Việc ứng dụng nhật ký điện tử giúp HTX kiểm soát tốt chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, đồng thời từng bước thay đổi tư duy sản xuất của người lao động theo hướng có kế hoạch, có dữ liệu và có kiểm soát.

Nhiều HTX và doanh nghiệp nông nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng đang tích cực ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng nguyên liệu, theo dõi sinh trưởng cây trồng, vật nuôi, từng bước hình thành nền sản xuất nông nghiệp thông minh, phù hợp với yêu cầu của kinh tế số. Cùng với chuyển đổi số trong sản xuất, Thái Nguyên chú trọng thúc đẩy chuyển đổi số (CĐS) trong khâu tiêu thụ nông sản.

Khâu tiêu thụ nông sản được người dân Thái Nguyên mở rộng trên các sàn thương mại điện tử hoặc bán hàng trực tuyến. (Ảnh: VN). 

Các HTX và doanh nghiệp nông nghiệp được hỗ trợ xây dựng website, fanpage, gian hàng số, tham gia các sàn thương mại điện tử như buudien.vn, Vỏ Sò, đồng thời đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội. Nhờ đó, khả năng tiếp cận thị trường của các đơn vị sản xuất nông nghiệp được mở rộng rõ rệt, từ thị trường địa phương đến thị trường trong nước và từng bước hướng tới xuất khẩu. Thực tế cho thấy, doanh số bán hàng của nhiều HTX sau khi ứng dụng thương mại điện tử tăng từ 30-50%, trong đó doanh thu từ các kênh trực tuyến chiếm khoảng 40% tổng doanh thu.

Việc đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử giúp rút ngắn khâu trung gian, nâng cao giá trị cho người sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để người tiêu dùng tiếp cận các sản phẩm nông nghiệp an toàn, có nguồn gốc rõ ràng và được kiểm soát chất lượng. Đến nay, riêng trên 2 sàn buudien.vn và Vỏ Sò, toàn tỉnh đã có gần 190 nghìn hộ sản xuất nông nghiệp được tạo tài khoản bán hàng.

Đặc biệt, 100% doanh nghiệp và HTX có sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên đều thực hiện quảng bá và bán sản phẩm trên các nền tảng số và mạng xã hội. Đáng chú ý, sau một nhiệm kỳ triển khai Nghị quyết số 01-NQ/TU, có thể khẳng định CĐS đã trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số nông nghiệp tại Thái Nguyên. Quá trình này góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân, HTX và doanh nghiệp, hướng tới sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị, lấy thị trường làm trung tâm.

Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 31/12/2020 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về Chương trình CĐS tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2030 được ban hành trong bối cảnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao hiệu quả quản lý ngày càng rõ nét.

Sau 5 năm triển khai, chương trình CĐS của tỉnh đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực, trong đó nông nghiệp là ngành có sự chuyển biến khá rõ cả về nhận thức và hành động. Từ định hướng của tỉnh, cùng sự vào cuộc của các cấp, ngành, địa phương và người dân, CĐS trong nông nghiệp từng bước đi vào chiều sâu, gắn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ nông sản.

Việc ứng dụng công nghệ số được triển khai tương đối đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị nông sản, mở rộng thị trường, thúc đẩy chuyển dịch từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, tạo nền tảng cho tái cơ cấu ngành theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Những kết quả bước đầu trong CĐS cho thấy Thái Nguyên đang xây dựng nền nông nghiệp hiện đại và bền vững. Công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang trở thành động lực thúc đẩy đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương. Đây chính là nền tảng quan trọng để nông nghiệp địa phương phát triển lâu dài trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi xanh.

Tú Anh