Nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng dựa vào cộng đồng

TMO - Quản lý tài nguyên, trong đó có quản lý rừng dựa vào cộng đồng đang được đánh giá là mô hình bền vững, góp phần quan trọng trong nỗ lực chung nhằm bảo tồn đa dạng sinh học tại nhiều địa phương trên cả nước.

Tại huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, những năm qua, rừng được giao khoán cho cộng đồng, hộ gia đình bảo vệ đã phát huy hiệu quả trong công tác quản lý và bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng. Đến nay, huyện Mường Khương đã giao hơn 8.230 ha rừng tự nhiên cho 128 cộng đồng và 80 hộ quản lý, bảo vệ.

Xã Tả Ngài Chồ, huyện Mường Khương có hơn 1.151 ha rừng, trong đó gần 600 ha rừng tự nhiên, hơn 556 ha rừng trồng, tỷ lệ tán che phủ rừng đạt 53,21%. Hơn 444 ha rừng đã được giao cho 9 cộng đồng và 3 hộ quản lý và bảo vệ.

Theo lãnh đạo xã Tả Ngài Chồ cho biết: Xã luôn chú trọng tuyên truyền, vận động người dân, chủ rừng tích cực tham gia bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng; kiện toàn, nâng cao năng lực hoạt động của các tổ bảo vệ rừng thôn và xã; duy trì tổ chức lễ cúng rừng dịp đầu năm và ký kết quy ước bảo vệ rừng. Các trường hợp vi phạm đều được xử lý công khai theo quy ước thôn. Từ đó, ý thức bảo vệ rừng của người dân được nâng lên, góp phần cùng lực lượng kiểm lâm làm tốt công tác quản lý và bảo vệ rừng trên địa bàn.

Lực lượng kiểm lâm và thành viên tổ bảo vệ rừng thôn Bản Phố, xã Tả Ngài Chồ, huyện Mường Khương tuần tra rừng 

Bản Phố là thôn giáp biên của xã Tả Ngài Chồ với 100% đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông-lâm nghiệp và chăn nuôi. Những năm qua, rừng phòng hộ ở đây được huyện Mường Khương giao cho cộng đồng quản lý, bảo vệ.

Định kỳ hàng tuần, hàng tháng (tùy vào từng thời điểm), tổ bảo vệ rừng thôn Bản Phố triệu tập từ 8 đến 10 người tuần tra rừng. Vì vậy, các thông tin liên quan đến hiện trạng rừng hoặc phát hiện người lạ, rừng có dấu hiệu bị xâm phạm, tổ tuần rừng sẽ ngăn chặn, báo cáo kịp thời với chính quyền xã, Hạt Kiểm lâm huyện.

Theo ông Ma Seo Chúng, Tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng, Trưởng thôn Bản Phố cho biết: Nhờ giao rừng cho cộng đồng quản lý mà hơn 92 ha rừng tự nhiên và gần 20 ha rừng kinh tế (trẩu, hồi) được người dân trong thôn gìn giữ bảo vệ, chăm sóc tốt.

Nhiều năm liền không xảy ra tình trạng chặt phá rừng, cháy rừng, mà người dân trong thôn cùng nhau giữ rừng, trồng rừng mới. Mọi người trong thôn giờ đã hiểu và cùng nhau giữ rừng để hưởng lợi từ rừng, có nguồn nước chảy xuống ruộng để trồng cây, có nhiều sản vật dưới tán rừng để khai thác... Tự nguyện bảo vệ rừng, không chặt cây, đốt nương, mỗi người dân trong thôn là một “vệ sĩ” của rừng.

Còn tại xã Nậm Chảy, gần 1.450 ha rừng tự nhiên đã được giao cho 11 cộng đồng và 9 hộ quản lý, bảo vệ. Theo lãnh đạo xã Nậm Chảy, bên cạnh nâng cao hiệu quả của các tổ bảo vệ rừng thì công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ rừng cũng được chú trọng. Ở Nậm Chảy không còn tình trạng người dân chặt, phá rừng. Nhờ giữ được rừng nên có nguồn nước dồi dào phục vụ sản xuất nông nghiệp, góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường sống cho người dân.

Rừng được phủ xanh nhờ công tác quản lý, bảo vệ dựa vào cộng đồng 

Ông Bùi Thanh Hiếu, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Mường Khương cho biết: Thời gian qua, các tổ quản lý, bảo vệ rừng luôn phát huy tốt vai trò, trách nhiệm, nên đã hạn chế tối đa việc người dân gặp khó khăn về việc làm do ảnh hưởng Covid-19 vào rừng khai thác trái phép. Rừng ở Mường Khương được bảo vệ tốt, công tác trồng rừng đạt nhiều kết quả, góp phần nâng tỷ lệ tán che phủ rừng toàn huyện lên 43,42%.

Có thể thấy, việc quản lý và bảo vệ rừng dựa vào cộng đồng tại huyện biên giới Mường Khương không chỉ nâng cao trách nhiệm bảo vệ rừng, mà còn bảo vệ môi trường sinh thái, giữ nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp. Mô hình này cần được nhân rộng, góp phần nâng cao ý thức về công tác quản lý, bảo vệ rừng đầu nguồn, tăng độ che phủ, tạo nguồn thu nhập, ổn định cuộc sống cho người dân.

Thiên Trường - Tuấn Linh