Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về ứng dụng năng lượng nguyên tử

TMO - Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, ban hành tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ứng dụng năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân.

Năng lượng nguyên tử đã và đang trở thành nguồn lực quan trọng trong phát triển kinh tế- xã hội, với nhiều ứng dụng khoa học và công nghệ hạt nhân đa dạng. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển khoa học và công nghệ và chuyển dịch năng lượng sạch, Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) được thông qua trở thành hành lang pháp lý quan trọng, thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển năng lượng nguyên tử bền vững, vì mục đích hòa bình.

Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài, tổ chức quốc tế tiến hành các hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử tại Việt Nam, thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng năng lượng nguyên vì mục đích hòa bình trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. chú trọng đưa ứng dụng năng lượng nguyên tử trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật, hình thành ngành công nghiệp hạt nhân phục vụ phát triển đất nước, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ Tổ quốc. 

Trong đó, phát triển hạ tầng khoa học và công nghệ hạt nhân là nhiệm vụ quan trọng. Nghị quyết 331/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Năng lượng nguyên tử về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử quy định rõ: Nhà nước bảo đảm kinh phí cho xây dựng, phát triển, duy trì cơ sở hạ tầng khoa học và công nghệ hạt nhân; đồng thời khuyến khích huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để phát triển cơ sở hạ tầng khoa học và công nghệ hạt nhân theo lộ trình dài hạn, phù hợp với tiến độ phát triển điện hạt nhân, bao gồm:

Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về khoa học và công nghệ hạt nhân; Cơ sở thiết kế, chế tạo thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân, thiết bị ghi đo và các thiết bị chuyên dụng khác trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử; Trung tâm thử nghiệm công nghệ bức xạ, công nghệ hạt nhân; Phòng thử nghiệm an toàn bức xạ, hạt nhân; hệ thống mô phỏng, cơ sở dữ liệu về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; Hệ thống các phần mềm tính toán chuyên dụng phục vụ thẩm định an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân; Hệ thống về giám sát và điều hành, điều phối ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân; Tài liệu thiết kế, tài liệu kỹ thuật, sản phẩm mẫu và các cơ sở, trang thiết bị khác.

Nhà nước bảo đảm kinh phí cho xây dựng, phát triển, duy trì cơ sở hạ tầng khoa học và công nghệ hạt nhân (Ảnh minh họa). 

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với bộ, ngành, cơ quan liên quan xây dựng và quản lý Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử bảo đảm có mục tiêu, nội dung trọng tâm, kết quả và lộ trình thực hiện cụ thể. Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, ban hành tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ứng dụng năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân;

Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực xây dựng, ban hành theo thẩm quyền các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ứng dụng năng lượng nguyên tử theo chức năng, nhiệm vụ được giao, đặc biệt là các lĩnh vực y tế, công nghiệp, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường; Khuyến khích tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử áp dụng tiêu chuẩn quy định tại điểm a khoản này để nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân;

Hệ thống đo lường cho phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; xây dựng và phát triển các phòng chuẩn liều bức xạ ion hóa quốc gia; Phát triển năng lực thử nghiệm quốc gia trong phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử.../.

Bùi Đức