Chuyển đổi số tạo động lực phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững

TMO - Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng giúp ngành nông nghiệp An Giang đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao giá trị sản xuất, thúc đẩy phát triển nền nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững. 

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang chuyển đổi số giữ vai trò đặc biệt quan trọng để nâng cao giá trị sản xuất, thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ giúp thay đổi căn bản phương thức sản xuất truyền thống, mà còn góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản địa phương.

Ngành nông nghiệp An Giang đã và đang triển khai nhiều mô hình ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất như hệ thống nhà lưới trồng rau công nghệ cao; thiết bị bay không người lái (drone) trong gieo sạ, phun thuốc bảo vệ thực vật; hệ thống tưới tiết kiệm nước điều khiển bằng điện thoại thông minh; các mô hình Internet vạn vật (IoT) trong sản xuất nấm và chăn nuôi.

Trồng dưa lưới trong nhà màng với việc áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại cho hiệu quả kinh tế vượt trội. 

Mạnh dạn chuyển đổi đất nông nghiệp kém hiệu quả sang trồng dưa lưới trong nhà màng ứng dụng công nghệ cao đã giúp ông Trần Văn Nghĩa (xã Vĩnh Khánh) có được nguồn thu nhập ổn định trong thời gian qua. Năm 2023, từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, ông Nghĩa xây dựng mô hình “Trồng dưa lưới ứng dụng công nghệ IoT (Internet kết nối vạn vật) kiểm soát nhiệt độ môi trường và hệ thống châm phân tự động”.

Với hệ thống châm phân tự động và làm mát nhà màng, giúp quản lý tốt môi trường và nâng cao năng suất cây trồng. Từ khi mô hình được hỗ trợ ứng dụng công nghệ cao, năng suất cây dưa lưới tăng lên đáng kể. Đánh giá mô hình, ông Nghĩa chia sẻ: “Dưa lưới từ khi trồng đến khi thu hoạch khoảng 70 - 75 ngày, có thể canh tác 3 - 4 vụ/năm, với giá bán bình quân 35.000 - 50.000 đồng/kg tùy theo giống dưa và sản lượng khá ổn định, sau khi trừ chi phí lãi khoảng 30 - 35 triệu đồng/vụ/nhà màng nên khả năng thu hồi vốn đầu tư ban đầu tương đối nhanh”.

Tại xã Phú Tân, những năm gần đây, chính quyền địa phương chú trọng tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tập trung phát triển sản xuất các mô hình ứng dụng công nghệ tiên tiến, chọn giống mới có năng suất chất lượng để nông dân tạo ra sản phẩm nông nghiệp an toàn, tăng giá trị kinh tế và sức cạnh tranh trên thị trường.

Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, ông Nguyễn Văn Bo (xã Nghĩa Tân) được hỗ trợ hơn 845 triệu đồng để mở rộng sản xuất. Nguồn kinh phí được ông đầu tư các hạng mục: Nhà màng để ươm, máy gieo hạt chân không “6 trong 1” tự động và một số thiết bị khác. Ông Bo cho biết, bình quân mỗi giờ, máy gieo được khoảng 50.000 hạt giống. Cây giống được bán với giá 140.000 đồng/1.000 cây. Mỗi mùa vụ, người dân đặt 4 - 5 đợt, mỗi đợt khoảng 1,6 triệu cây giống, trừ chi phí cho lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng, toàn vụ lợi nhuận từ 40 - 50 triệu đồng/vụ. 

Công nghệ số được đẩy mạnh ứng dụng trong sản xuất lúa tại các địa phương. 

Tại HTX nông nghiệp thanh niên Phú Hòa (xã Tân Hội) khoa học công nghệ tạo đột phá cho sản xuất nông nghiệp đặc biệt là canh tác lúa. Nông dân chủ động làm chủ công nghệ, đưa những tiến khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, giúp giảm chi phí, nâng cao năng suất và sản lượng lúa.

Hiện nay, các khâu sản xuất từ làm đất, gieo sạ, bón phân, đến thu hoạch đều đã được thực hiện bằng máy móc, cơ giới hóa 100%. Ngoài ra, HTX ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số trong việc theo dõi dịch bệnh, kiểm soát nước tưới bằng các ứng dụng trên thiết bị di động. Nhờ đưa khoa học công nghệ vào đồng ruộng mà chúng tôi đã giảm được chi phí sản xuất, lợi nhuận tăng hơn so trước.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, chuyển đổi số trong nông nghiệp không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ thông tin đơn lẻ, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện từ quản lý nhà nước, tổ chức sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm trên nền tảng số. Việc số hóa các quy trình như quản lý vùng trồng, vật nuôi; quản lý chuỗi cung ứng; truy xuất nguồn gốc và tham gia thương mại điện tử đã mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp nông sản An Giang tiếp cận tốt hơn với thị trường trong nước và xuất khẩu.

Thời gian tới, An Giang sẽ tập trung xây dựng hệ thống điều hành nông nghiệp thông minh; đẩy mạnh số hóa quy trình quản lý; phát triển đội ngũ “nông dân số”, “khuyến nông số” và tăng cường xúc tiến thương mại nông sản trên nền tảng số, hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững./.

Đức Mạnh