Hà Nội: Chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, giảm thiểu rủi ro ngập lụt, sạt lở

TMO - Với mục tiêu không để bị động trước tác động của mưa bão, TP. Hà Nội đã huy động sự vào cuộc quyết liệt của các sở, ngành và chính quyền địa phương. Việc chủ động kiểm tra, giám sát các điểm xung yếu và triển khai phương án ứng phó kịp thời giúp nâng cao khả năng phòng chống ngập lụt, sạt lở.

Trước nguy cơ ngập lụt, sạt lở gia tăng do ảnh hưởng của mưa lớn, đặc biệt là thời gian gần đây các cơn bão liên tiếp xuất hiện, TP. Hà Nội đã chủ động xây dựng nhiều phương án ứng phó cụ thể.

Thành phố chỉ đạo các quận, huyện, thị xã thường xuyên kiểm tra, rà soát các khu vực xung yếu, nhất là những điểm ven sông, hồ, khu vực có nguy cơ sạt trượt cao để kịp thời gia cố, khắc phục. Hệ thống thoát nước được chú trọng nạo vét, mở rộng, nhằm tăng khả năng tiêu thoát khi xảy ra mưa lớn kéo dài.

Bên cạnh đó, công tác cảnh báo, dự báo sớm được đẩy mạnh, giúp người dân chủ động phòng tránh, giảm thiểu rủi ro. Chính quyền cũng tăng cường phối hợp giữa các ngành giao thông, xây dựng, nông nghiệp và môi trường để đảm bảo tính đồng bộ, hiệu quả trong triển khai giải pháp.

Đồng thời, lực lượng ứng trực thường xuyên được bố trí tại các điểm có nguy cơ ngập úng, sạt lở, nhằm sẵn sàng xử lý tình huống khẩn cấp. Những nỗ lực này thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội đã ra công điện yêu cầu các Sở, ban, ngành, địa phương sẵn sàng các biện pháp ứng phó ở mức cao nhất để chủ động ứng phó với bão cũng như các hình thái thời tiết cực đoan đi kèm. Với tinh thần quyết liệt, chủ động phòng, chống từ sớm, từ xa, các địa phương ở Hà Nội, nhất là những nơi nguy cơ cao xảy ra ngập lụt, sạt lở đất đã lên phương án và sẵn sàng với mọi tình huống.

Lực lượng chức năng TP. Hà Nội khảo sát, kiểm tra hồ đập, đảm bảo an toàn mùa mưa bão. (Ảnh: CV). 

Đơn cử tại xã Trần Phú (trước đây thuộc địa phận huyện Chương Mỹ), địa phương thường xuyên phải đối mặt với tình trạng ngập lụt sau mỗi cơn bão.  Để chủ động ứng phó với các cơn bão và hoàn lưu bão, đặc biệt nguy cơ ngập úng, xã Trần Phú đã xây dựng phương án phòng chống bão số 9 với các tình huống và phương án xử lý cụ thể. Tính mạng và tài sản của nhân dân được đặt lên hàng đầu, các công tác được bảo đảm ứng trực 24/24h với phương châm “4 tại chỗ”.

Đại diện Ban Chỉ huy quân sự xã Trần Phú, cho hay, Ban Chỉ huy đã có phương án cụ thể, lên chi tiết danh sách từng hộ và từng gia đình để tuyên truyền. Chúng tôi xác định các điểm sơ tán là các trường học, khu vực công sở trên địa bàn, sẵn sàng khi bão đổ bộ và nước dâng thì vận động bà con đến các điểm sơ tán. Bên cạnh đó, lãnh đạo UBND xã Trần Phú, cho biết, song song với các phương án, chính quyền đã phân công các lực lượng thường trực ở các vị trí xung yếu, có tình huống xảy ra thì thực hiện '4 tại chỗ'.  Nếu cần thiết, huy động quân đội trên địa bàn phối hợp ứng phó. Khi bão đi qua, địa phương tiếp tục xây dựng phương án phục hồi sản xuất và bảo đảm vệ sinh môi trường”.

Trước nguy cơ xảy ra lũ lụt, sạt lở đất, cùng với xã Trần Phú, nhiều địa phương ở ngoại thành Hà Nội cũng đã chủ động rà soát lại các công trình đê điều, đặc biệt là các vị trí xung yếu để có những biện pháp trước mắt và lâu dài. Tại xã Chuyên Mỹ, theo lãnh đạo UBND xã Chuyên Mỹ, địa phương đã tổng hợp được 4 điểm có tình trạng sụt, sạt lở, ảnh hưởng nguy hiểm đến mức độ bảo vệ đê sông Nhuệ.

Xã đã kịp thời phân loại, giao cho lực lượng quân sự hạn chế xe đi qua địa bàn xung yếu. Sở NN&MT cũng đã giao cho Chuyên Mỹ đánh giá lại toàn bộ thực trạng tuyến đê trên địa bàn xã để báo cáo Thành phố có hướng cải tạo, nâng cấp mặt đê kết hợp giao thông trên địa bàn xã.

Nhằm triển khai hiệu quả công tác phòng chống, giảm thiểu tối đa thiệt hại do lũ lụt, sạt lở, thực hiện văn bản số 5058/BNNMT-ĐĐ ngày 03/8/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, nguy cơ lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất; Đồng thời thực hiện chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, để chủ động ứng phó với mưa lớn, nguy cơ lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất có thể xảy ra; Ban Chỉ huy PCTT và TKCN Thành phố đề nghị Ủy ban nhân dân các phường, xã và các sở, ban, ngành Thành phố tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chỉ đạo của Trung ương và Thành phố trong công tác PCTT và TKCN năm 2025, chủ động triển khai tiếp các biện pháp ứng phó thiên tai theo văn bản số 66/BCH ngày 25/7/2025 của Ban Chỉ huy PCTT và TKCN Thành phố.

Để đảm bảo an toàn khi có mưa lũ, công tác nâng cấp, cải tạo hệ thống đê điều được TP. Hà Nội chú trọng. (Ảnh minh hoạ). 

Trong đó chú trọng một số nội dung như theo dõi chặt chẽ các bản tin cảnh báo, dự báo thiên tai, thời tiết để thường xuyên thông báo, hướng dẫn cho các cấp chính quyền, người dân chủ động phòng tránh, giảm thiểu thiệt hại do các hiện tượng thời tiết xấu; sẵn sàng nguồn lực 4 tại chỗ để kịp thời triển khai công tác ứng phó theo các kế hoạch, phương án được duyệt.

Kiểm tra, rà soát, sẵn sàng triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn các công trình xung yếu, các công trình đang thi công, nhất là các vị trí đê điều đã bị sự cố, hồ chứa nhỏ đã đầy nước; bố trí lực lượng thường trực để vận hành điều tiết hồ chứa và sẵn sàng xử lý các tình huống có thể xảy ra. Chủ động biện pháp tiêu nước chống úng bảo vệ sản xuất, khu công nghiệp, khu đô thị, khu tập trung dân cư.

Tổ chức trực ban nghiêm túc, thường xuyên tổng hợp, báo cáo đầy đủ, kịp thời diễn biến thời tiết, thiên tai, sự cố, thiệt hại và công tác ứng phó, khắc phục hậu quả về Văn phòng Ban Chỉ huy PCTT và TKCN Thành phố theo quy định…

Việc Hà Nội chủ động ứng phó với nguy cơ ngập lụt, sạt lở không chỉ mang tính cấp bách trước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài trong quản lý rủi ro thiên tai. Những giải pháp đồng bộ, đang giúp thành phố giảm thiểu tác động tiêu cực của mưa bão.

Đây cũng là minh chứng rõ nét cho tầm nhìn chiến lược trong xây dựng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, để duy trì hiệu quả, Hà Nội cần tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống thoát nước, tăng cường công trình phòng chống sạt lở, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng tránh thiên tai trong cộng đồng. Đây là cơ sở quan trọng để TP.Hà Nội tiếp tục phát triển bền vững, hiện đại, ứng phó hiệu quả với mọi loại hình thiên tai, bão lũ.

Nguyễn Ngọc